Ομιλία
του Προέδρου της Δημοκρατίας Τάσσου
Παπαδόπουλου ενώπιον της 58ης Συνόδου
της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων
Εθνών (πλήρες
κείμενο)
Κύριε Πρόεδρε,
Θα ήθελα να σας εκφράσω τα πιο θερμά μου
συγχαρητήρια για την εκλογή σας ως
Προέδρου της 58ης Συνόδου της Γενικής
Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών. Είμαστε
πραγματικά ευτυχείς που βλέπουμε
Υπουργό κράτους της Κοινοπολιτείας, και
μάλιστα ενός νησιώτικου κράτους, να
προεδρεύει της συνόδου. Είμαι βέβαιος
ότι οι διπλωματικές σας ικανότητες, η
πείρα σας και η βαθιά γνώση των θεμάτων
θα κατευθύνουν με αρμονικό τρόπο το έργο
μας. Θα ήθελα, επίσης, να εκφράσω τις
ευχαριστίες και την εκτίμησή μας προς
τον προκάτοχό σας κ. Jan
Kavan για την εξαίρετη προεδρία του.
Φέτος η χώρα μου πρόκειται να εκπληρώσει
την πλέον φιλόδοξη επιδίωξή της, να
ενταχθεί δηλαδή στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Μετά την υπογραφή της συνθήκης
προσχώρησης τον περασμένο Απρίλιο,
αναμένουμε να καταστούμε πλήρες μέλος
με άλλες εννιά προσχωρούσες χώρες την 1η
Μαΐου 2004. Ήδη, όμως, έχουμε εμπλακεί στο
έργο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και
συμμετέχουμε σε όλες τις συναντήσεις
και δραστηριότητες της νέας Ευρωπαϊκής
οικογένειας των 25. Γι’ αυτό το λόγο, η
δήλωση της Ιταλικής Προεδρίας της
Ευρωπαϊκής Ένωσης εκφράζει και την
Κύπρο η οποία υπογράφει πλήρως το
περιεχόμενο της.
Δυστυχώς, η παρούσα σύνοδος
πραγματοποιείται μέσα σε βαριά και
φορτισμένη ατμόσφαιρα. Οι φονικές
επιθέσεις εναντίον του αρχηγείου των
Ηνωμένων Εθνών στη Βαγδάτη τόσο τον
περασμένο μήνα όσο και πρόσφατα, πριν
δύο μέρες, εξακολουθούν να μας γεμίζουν
με πικρία και αγανάκτηση. Όλοι
μοιραζόμαστε το αίσθημα ότι έχει
διαπραχθεί μια μεγάλη αδικία και μια
προσβολή κατά της οργανωμένης διεθνούς
κοινότητας. Επιθυμώ ακόμη μια φορά να
εκφράσω τα βαθιά συλλυπητήρια μας στις
οικογένειες των θυμάτων και τη
συμπάθειά μας προς τους τραυματίες.
Ταυτόχρονα θα πρέπει να στείλουμε το
μήνυμα ότι τέτοιες ενέργειες δεν θα μας
αποτρέψουν από το να επιδιώκουμε τα
υψηλά ιδανικά και την εμπλοκή των
Ηνωμένων Εθνών στο Ιράκ.
Τρομοκρατικές ενέργειες ανά τον κόσμο,
από τη Βαγδάτη στην Τζακάρτα, από τη
Ρωσία στην Ινδία, και οι ειδεχθείς
επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου πριν δύο
χρόνια, αποτελούν οδυνηρή υπενθύμιση
του γεγονότος ότι η τρομοκρατία
υπερβαίνει σύνορα και επιτίθεται
εναντίον οικουμενικών αξιών. Η διεθνής
κοινότητα οφείλει να υπερασπιστεί τα
ιδανικά της ελευθερίας, της δημοκρατίας,
των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την ίδια
την ανθρωπότητα με επιμονή και
αποφασιστικότητα. Ταυτόχρονα πρέπει να
είμαστε προσεκτικοί και να
διασφαλίσουμε ότι οι πράξεις μας είναι
πλήρως εναρμονισμένες με τα πολύτιμα
ιδανικά που θέλουμε να διαφυλάξουμε.
Εφόσον δυστυχώς η απειλή δεν έχει
εκλείψει, αυτό που έχει ζωτική σημασία
ώστε αυτή η προσπάθεια να στεφθεί με
επιτυχία είναι να υπάρξει πραγματική
παγκόσμια κινητοποίηση, υπό την αιγίδα
των Ηνωμένων Εθνών. Η Κύπρος συμμετέχει
πλήρως στη συντονισμένη αυτή προσπάθεια
και συγκαταλέγεται επίσης ανάμεσα στις
χώρες που έχουν επικυρώσει και τις
δώδεκα Διεθνείς Συμβάσεις αναφορικά με
την τρομοκρατία. Επίσης έχει πρόσφατα
επικυρώσει τη Σύμβαση του 1994 για την
Ασφάλεια του Προσωπικού των Ηνωμένων
Εθνών και Συνδεδεμένων Οργανισμών.
Η μη εξάπλωση όπλων μαζικής καταστροφής
έχει δίκαια αναδειχθεί σε πρώτη
προτεραιότητα στην παγκόσμια ημερήσια
διάταξη. Ο κίνδυνος απόκτησης τέτοιων
όπλων από τρομοκρατικές ομάδες τονίζει
ακόμη περισσότερο πόσο σοβαρά και
επείγοντα είναι τα θέματα που πρέπει να
αντιμετωπιστούν. Εν προκειμένω, τα
Ηνωμένα Έθνη έχουν να διαδραματίσουν
ένα πραγματικά αποφασιστικό ρόλο. Η
καθολική αποδοχή και η συμμόρφωση προς
τις πολυμερείς συνθήκες για τον
αφοπλισμό και τη μη εξάπλωση των όπλων,
καθώς και οι μηχανισμοί επαλήθευσης και
ο διεθνώς συντονισμένος έλεγχος
εξαγωγών αποτελούν απαραίτητα εργαλεία
στις προσπάθειες μας. Έχουμε
επανειλημμένα εκφράσει τη γνήσια
αφοσίωσή μας στους διεθνείς κανόνες για
τον αφοπλισμό και είμαι ευτυχής να
αναφέρω ότι νωρίτερα φέτος η Κύπρος
επικύρωσε τη Συνθήκη για την Καθολική
Απαγόρευση των Πυρηνικών Δοκιμών και τη
Σύμβαση της Οττάβα.
Η Κυπριακή Κυβέρνηση αποδίδει μεγάλη
σημασία στη διεθνή προσπάθεια κατά της
εξάπλωσης των ναρκών και στην
αποναρκοθέτηση. Για το λόγο αυτό έχει
αναλάβει πρωτοβουλία για
αποναρκοθέτηση όλων των ναρκοπεδίων στη
νεκρή ζώνη που είχαν τοποθετηθεί από την
Εθνική Φρουρά αμέσως μετά την τουρκική
εισβολή στην Κύπρο. Εν προκειμένω, θα
ήθελα σήμερα να ανακοινώσω την απόφαση
και σταθερή δέσμευση της Κυβέρνησής μου,
πρώτον: να αρχίσει μονομερώς μέσα στους
επόμενους δύο μήνες, σε συνεργασία με τα
Ηνωμένα Έθνη και με την οικονομική
υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την
αποναρκοθέτηση της νεκρής ζώνης και,
δεύτερον: μονομερώς να προχωρήσει φέτος
το Νοέμβριο στην καταστροφή ενός
σημαντικού αριθμού αποθηκευμένων
ναρκών εναντίον προσωπικού, κάτι που
αποτελεί ένα πρώτο αλλά σημαντικό βήμα
στην εκπλήρωση των υποχρεώσεων μας που
απορρέουν από τη Σύμβαση της Οττάβα.
Στο θέμα του Ιράκ, έχουμε ενθαρρυνθεί
από την υιοθέτηση των ψηφισμάτων 1483 (2003)
και 1500 (2003) και πιστεύουμε ότι η διεθνής
κοινότητα έχει αποδείξει ότι μπορεί να
υπερπηδήσει τις διχόνοιες του
παρελθόντος και να αντιμετωπίσει τις
προκλήσεις του μέλλοντος μέσα σε ένα νέο
κλίμα συνεργασίας, προς όφελος του λαού
του Ιράκ. Στην εκπλήρωση του καθηκόντος
μας για οικοδόμηση ενός ασφαλούς,
δημοκρατικού, οικονομικά υγιούς Ιράκ θα
πρέπει να εκμεταλλευτούμε τις μοναδικές
δυνατότητες των Ηνωμένων Εθνών για
παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας και
ανοικοδόμηση καθώς και την πλούσια
εμπειρία τους στην υποβοήθηση της
πολιτικής διαδικασίας που οδηγεί στην
εγκαθίδρυση μιας διεθνώς
αναγνωρισμένης αντιπροσωπευτικής
κυβέρνησης που θα ασκεί κυριαρχία στο
Ιράκ.
Φέτος και πάλιν η κατάσταση στη Μέση
Ανατολή παραμένει πηγή μεγάλης
ανησυχίας για την περιοχή αλλά και
ευρύτερα. Ο «οδικός χάρτης» της
Τετραμερούς, που έχει τη συντριπτική
υποστήριξη της διεθνούς κοινότητας,
αποτελεί ιστορική ευκαιρία που δεν
πρέπει να χαθεί. Δυστυχώς τις τελευταίες
μέρες η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί
με κομμένη την ανάσα καθώς η τυφλή και
κλιμακούμενη βία τορπιλίζει τις
προσπάθειες για εγκαθίδρυση και
διατήρηση αυτής της διαδικασίας που θα
οδηγήσει σε διευθέτηση του προβλήματος.
Πρέπει και οι δύο πλευρές να επιδείξουν
την αναγκαία πολιτική βούληση σε όλα τα
επίπεδα που θα συνοδεύεται από τις
ανάλογες πράξεις, προς την ορθή
κατεύθυνση. Με την ευκαιρία αυτή θα
ήθελα να επαναλάβω τη σταθερή θέση μας
υπέρ μιας δίκαιης διευθέτησης, σύμφωνα
με το διεθνές δίκαιο, τα Ψηφίσματα των
Ηνωμένων Εθνών και τις συμφωνίες που
έχουν επιτευχθεί μεταξύ των μερών, που
θα θέσει τέρμα στην κατοχή και θα
πραγματοποιήσει τους πόθους του
Παλαιστινιακού λαού για εγκαθίδρυση
ενός ανεξάρτητου κράτους, που θα ζει
δίπλα από το Ισραήλ, σε συνθήκες ειρήνης
και ασφάλειας. Η Κύπρος, χώρα της
περιοχής με παραδοσιακά στενές σχέσεις
και με τα δυο μέρη, είναι έτοιμη να
βοηθήσει με κάθε δυνατό τρόπο.
Η πραγματοποίηση του οράματος του Χάρτη
για ένα δίκαιο, ειρηνικό και ευημερούντα
κόσμο παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με
τη δέσμευση για προώθηση και προστασία
των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και
θεμελιωδών ελευθεριών που να συνάδει με
την καθολική, αδιαίρετη και αλληλένδετη
φύση τους.
Από την Οικουμενική Διακήρυξη των
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων μέχρι σήμερα
έχει σημειωθεί πολύ μεγάλη πρόοδος στην
κατεύθυνση της προώθησης των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων παγκοσμίως. Ως αποτέλεσμα,
συμμεριζόμαστε όλοι τώρα ένα κοινό
όραμα για ένα κόσμο δικαιοσύνης και
ισότητας. Η προαγωγή των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων, όμως, υπερβαίνει κατά πολύ
τη διασφάλιση του σεβασμού ενός
θεωρητικού νομικού κατασκευάσματος.
Συνεπάγεται αποφασιστικότητα για λήψη
συγκεκριμένων πρακτικών μέτρων ώστε το
όραμά μας να έχει απτά αποτελέσματα.
Η Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία είναι
ακόμα μάρτυρας σοβαρών παραβιάσεων
ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην περιοχή της
από ξένες ένοπλες δυνάμεις, θέτει τα
ανθρώπινα δικαιώματα στην κορυφή της
ημερήσιας διάταξής της. Καθώς εργάζεται
σκληρά σήμερα για την προώθηση και
προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
όλων των πολιτών της υπό τις σκληρές
συνθήκες που επιβλήθηκαν από την
εισβολή και κατοχή σημαντικού τμήματος
του εδάφους της, η Κύπρος δεν παραβλέπει
ποτέ την παγκόσμια διάσταση των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων και
διαδραματίζει ενεργό και αποφασιστικό
ρόλο και παρακολουθεί την προστασία των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανά τον κόσμο.
Επαναβεβαιώνει την πλήρη υποστήριξη της
στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα
να ενσωματώσει τα ανθρώπινα δικαιώματα
σ΄ ολόκληρο το φάσμα των δραστηριοτήτων
των Ηνωμένων Εθνών και επαναλαμβάνει τη
δέσμευση της να εργαστεί στενά με
εταίρους των Ηνωμένων Εθνών για την
καθολική εφαρμογή τους.
Στην Κύπρο συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε
για τη διακρίβωση της τύχης των
αγνοουμένων, τόσο Ελληνοκυπρίων όσο και
Τουρκοκυπρίων, από την τουρκική εισβολή
του 1974. Αυτό είναι ένα κύριο θέμα καθαρά
ανθρωπιστικού χαρακτήρα και ζητούμε την
υποστήριξη της διεθνούς κοινότητας ως
συνόλου ώστε να τεθεί επιτέλους ένα
τέλος στο συνεχιζόμενο δράμα τόσων
πολλών οικογενειών. Για να γίνει αυτό
χρειάζεται οπωσδήποτε η συνεργασία και
η πολιτική βούληση της Τουρκίας.
Επιπλέον, τα δικαιώματα των λίγων
εγκλωβισμένων που έχουν απομείνει στο
κατεχόμενο μέρος της Κύπρου συνεχίζουν
να παραβιάζονται. Οι πρόσφυγες
εξακολουθούν να στερούνται τα
δικαιώματά τους ενώ ο λαός μας
αντιμετωπίζει νέα τετελεσμένα από τον
κατοχικό στρατό όπως στην περίπτωση της
προέλασης του τουρκικού στρατού στα
Στροβίλια. Παρόλα αυτά, με τη βοήθεια της
διεθνούς κοινότητας, είμαστε
αποφασισμένοι να εμμένουμε στην
εφαρμογή των διεθνών συμβάσεων και στην
αποκατάσταση των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων όλων των Κυπρίων.
Η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
και η εξάλειψη της φτώχειας και
ανισότητας, όπως περικλείονται στους
στόχους της χιλιετίας και τις
δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί στις
Συναντήσεις Κορυφής του Μόντερεϊ και
του Τζοχάννεσμπουργκ, αποτελούν
αμοιβαία εξαρτώμενα βήματα προς το
παγκόσμιο όραμα της αειφόρου ανάπτυξης.
Η Κύπρος παραμένει έντονα προσηλωμένη
σ΄ αυτές τις αρχές και ως νέο μέλος της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, που αρχίζει να
γίνεται χώρα δωρητής σε περιορισμένο
βαθμό, είναι αποφασισμένη να μη φεισθεί
προσπαθειών για να ανταποκριθεί στις
υποχρεώσεις της για βοήθεια για
αναπτυξιακούς σκοπούς σε χώρες που
έχουν ανάγκη.
Ενόψει των νέων προκλήσεων που τα
Ηνωμένα Έθνη καλούνται να
αντιμετωπίσουν, η Κύπρος υποστηρίζει
έντονα τους στόχους του Γενικού
Γραμματέα για μεταρρυθμίσεις που
αποσκοπούν στην προσαρμογή της
εσωτερικής δομής και της κουλτούρας του
Οργανισμού στις νέες προσδοκίες. Γι΄
αυτό χαιρετίζει τη δουλειά που έγινε για
την ενίσχυση της διεύθυνσης και της
διοίκησης, καθώς και για το νοικοκύρεμα
του προϋπολογισμού των Ηνωμένων Εθνών. Η
Κύπρος αποδίδει μεγάλη σημασία στη
βελτίωση της διακυβερνητικής δομής και
των διαδικασιών των Ηνωμένων Εθνών και
την αναζωογόνηση της Γενικής Συνέλευσης,
ως ουσιωδών στοιχείων της
μεταρρυθμιστικής διαδικασίας, στόχος
της οποίας είναι να δημιουργήσει ένα
ισχυρότερο σύστημα Ηνωμένων Εθνών που
θα μπορεί να επιδιώξει αποτελεσματικά
τις προτεραιότητες που υιοθετήθηκαν στη
Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών για τη
Χιλιετία.
Φυσικά χρειαζόμαστε την
αποτελεσματικότητα αλλά δεν μπορούμε να
τη διαχωρίσουμε από την νομιμότητα. Στην
Κύπρο γνωρίζουμε από την πείρα μας τόσο
τη σημασία της νομιμότητας όσο και την
ανάγκη για αποτελεσματικότητα.
Αντιμετωπίζουμε τα καταστροφικά
αποτελέσματα της επιδρομής και
αγωνιζόμαστε πάνω από 29 χρόνια για λύση
του προβλήματος που δημιουργήθηκε από
την εισβολή και κατοχή του βόρειου
τμήματος της χώρας μας από μέρους της
Τουρκίας. Παρ’ όλες τις προσπάθειες η
τουρκική αδιαλλαξία δεν έχει καμφθεί
και η περιφρόνηση από μέρους της
Τουρκίας πολυάριθμων ψηφισμάτων της
Γενικής Συνέλευσης και του Συμβουλίου
Ασφαλείας συνεχίζεται αμείωτη. Αυτή η
στάση είναι όχι μόνο απαράδεκτη
συμπεριφορά στις διεθνείς σχέσεις αλλά
επίσης είναι εντελώς αναχρονιστική και
ακατανόητη για κάθε λογικά σκεπτόμενο
άνθρωπο. Περαιτέρω βρίσκεται σε
αντίθεση με τη βούληση και την επιθυμία
της συντριπτικής πλειοψηφίας των ίδιων
των Τουρκοκυπρίων που επιμένουν να
ζητούν λύση και συμμετοχή στην ένταξη
της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Συνεχίζουμε από την πλευρά μας να
κάνουμε κάθε τι το δυνατό να τους
φέρουμε μαζί μας και έχουμε υιοθετήσει
μια φιλόδοξη πολιτική με στόχο να
βελτιώσουμε το βιοτικό τους επίπεδο και
να διασφαλίσουμε ότι θα απολαμβάνουν τα
δικαιώματα και ωφελήματα που
δικαιούνται ως Κύπριοι.
Στην Κύπρο, αντιμετωπίσαμε δυσκολίες
για τόσα χρόνια και επιβιώσαμε. Επομένως,
γνωρίζουμε ότι πρέπει να επιμείνουμε.
Εξακολουθούμε να πιστεύουμε στα Ηνωμένα
Έθνη, είμαστε ευγνώμονες για το
ενδιαφέρον και την εμπλοκή τους και θα
ήθελα να επωφεληθώ της ευκαιρίας να
εκφράσω τις ειλικρινείς ευχαριστίες μας
στον Γενικό Γραμματέα για τις άοκνες
προσπάθειές του μέσα στα πλαίσια της
αποστολής των καλών του υπηρεσιών για
την Κύπρο που του ανατέθηκε από το
Συμβούλιο Ασφαλείας. Επίσης θα ήθελα να
επαινέσω το έργο του Ειδικού του
Συμβούλου κ. Άλβαρο ντε Σότο και όλων των
μελών της ομάδας του, του Βοηθού Ειδικού
Αντιπροσώπου και της Αποστολής των
Ηνωμένων Εθνών όπως επίσης της
ειρηνευτικής δύναμης των Ηνωμένων Εθνών
στην Κύπρο και των χωρών που
συνεισφέρουν σ’ αυτή την προσπάθεια.
Πιστεύω ότι αξίζει να το αναφέρω στο
σημείο αυτό επειδή όπως όλοι γνωρίζετε η
συνεχιζόμενη και από μακρού υφιστάμενη
τουρκική αδιαλλαξία πριν λίγους μήνες
κατέστρεψε την πιο ισχυρή ίσως
πρωτοβουλία που υπήρξε μέχρι τώρα από
μέρους των Ηνωμένων Εθνών για εξεύρεση
λύσης στο Κυπριακό.
Κατανοούμε και συμμεριζόμαστε την
πικρία και την απογοήτευση όλων των
εμπλεκομένων για την αποτυχία αυτή, αλλά
όπως ανέφερα προηγουμένως δεν πρέπει να
εγκαταλείψουμε τις προσπάθειες. Πάντοτε
βασιζόμαστε στην υποστήριξη των
Ηνωμένων Εθνών και στην εμπλοκή τους και
θα συνεχίσουμε να βασιζόμαστε σ’ αυτά.
Είμαστε πάντοτε έτοιμοι οποτεδήποτε μας
καλέσει ο Γενικός Γραμματέας να
εμπλακούμε σε σοβαρές διαπραγματεύσεις
επί τη βάσει του Σχεδίου του για να
εξεύρουμε λύση όσο το δυνατό
συντομότερα σύμφωνα με τα σχετικά
Ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών. Ελπίζουμε
ότι σύντομα η άλλη πλευρά θα μπορέσει να
αντιληφθεί ότι θα πρέπει να επιστρέψει
στην τράπεζα των διαπραγματεύσεων, να
συνεργαστεί εποικοδομητικά με το Γενικό
Γραμματέα και να επιδείξει την αναγκαία
πολιτική βούληση για εξεύρεση
διευθέτησης.
Η Κύπρος χρειάζεται επειγόντως λύση. Μια
λειτουργική και βιώσιμη λύση που θα
αγκαλιάσει όλους τους Κύπριους και θα
βοηθήσει τη χώρα μας να καταλάβει πλήρως
τη θέση και το ρόλο της μέσα στην
ευρωπαϊκή οικογένεια. Θέλουμε μια
ενωμένη Κύπρο στην ενωμένη Ευρώπη που να
ευημερεί και να συμπορεύεται με τους
άλλους εταίρους της προς ένα ασφαλές και
ευτυχισμένο μέλλον συνεργαζόμενη με όλα
τα άλλα μέλη της διεθνούς κοινότητας για
την προώθηση των πανανθρώπινων αξιών.
Σας ευχαριστώ, κ. Πρόεδρε.
(ΚΥΠΕ/ΑΖ/ΓΠ)
