Πίσω στο ευρετήριο

 Ο Κόσμος:

 ΗΠΑ: Μια Νέα πραγματικότητα

                             Του Θωμά Στεφ. Σάρα

Τόσο ο Obama, όσο και ο MCCAIN, υποψήφιοι για το προεδρικό αξίωμα των ΗΠΑ, ξαφνικά βρίσκονται δέσμιοι των σφαλμάτων της διοίκησης του George Bush.

Washington. Η είδηση ήταν απλή. Ανέφερε ότι ο υποψήφιος των Ρεπουμπλικάνων John  McCain διακόπτει την προεκλογική του εκστρατεία προκειμένου να αφοσιωθεί στην μελέτη και αντιμετώπιση των σοβαρών προβλημάτων που προκαλεί η οικονομική κρίση στη χώρα και ζήτησε από τον αντίπαλό του των Δημοκρατικών Barack Obama να μιμηθεί το παράδειγμά του, αναβάλλοντας την ραδιοτηλεοπτική τους αναμέτρηση για αργότερα.

Ήταν μια πραγματικά τραγική εξέλιξη στην ατέλειωτη κούρσα των Αμερικανικών προεδρικών εκλογών, καθώς την τελευταία σχεδόν στιγμή οι οικονομικές εξελίξεις ήλθαν να ανατρέψουν κάθε ελπίδα του ΜακΚαίην ότι τελικά ο Λευκός Οίκος ήταν δικός του.

Αποτελεί δε κοινή εμπειρία των πολιτικών παρατηρητών ότι η όλη προεκλογική προσπάθεια του υποψηφίου των Ρεπουμπλικάνων είχε οικοδομηθεί πα΄νω στην αρχή της “της σωτηρίας της πατρίδας” και την ανάγκη για την λήψη δύσκολων αποφάσεων σχετικών με τους πολέμους στο Ιράκ και Αφγανιστάν. Στα δύο μέτωπα της πολιτικής του σημερινού προέδρου, τα οποία όμως αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο κάποιας ατιμωτικής ήττας. Μιας ήττας την οποία ωστόσο δεν φαίνεται διατεθειμένη να δεχθεί η μεγάλη πλειοψηφία των  Αμερικανών ψηφοφόρων, οι οποίοι αντιδρούν τόσο έντονα κάτω από το βάρος του τιμήματος των πολέμων τόσο σε αίμα όσο και χρήμα.

Αυτός ακριβώς ήταν και ο λόγος που από τις μέρες ακόμη του εθνικού συνεδρίου του κόμματός των Ρεπουμπλικάνων, ο υποψήφιος τους Τζον ΜακΚαίην, χωρίς να θελήσει να διαχωρίσει τον εαυτό του από τον σημερινό Λευκό Οίκο, προσπάθησε να επιβληθεί σαν αναμορφωτής της πραγματικά άρρωστης πολιτικής κατάστασης της Ουάσιγκτον.   Ακόμα, σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια εναλλαγής και δημιουργίας εντυπώσεων οι Ρεπουμπλικάνοι παρουσίασαν σαν τον από “μηχανής θεό”, μια κυρία άγνωστη στο πολιτικό εθνικό προσκήνιο, η οποία μόλις είχε εκλεγεί κυβερνήτης της πολιτείας της Αλάσκα, της οποίες τα έργα και οι ημέρες αρχίζουν καθημερινά να τραβούν τη προσοχή της δημοσιότητας. Για άλλη μια φορά οι Ρεπουμπλικάνοι απέδειξαν την μαεστρία τους στην χρήση πολιτικών τεχνασμάτων για την παραπλάνηση της κοινής γνώμης με την δημιουργία πολιτικών εντυπώσεων.

Το σπουδαίο είναι ότι κάτω από το βάρος του συνθήματος της πολιτικής αλλαγής που επαγγέλθηκε ο υποψήφιος των Δημοκρατικών, η ομάδα των Ρεπουμπλικάνων άδραξε την ευκαιρία και με το δημοκοπικό σύνθημα ότι στην Ουάσιγκτον τίποτα δεν εργάζεται, υποσχέθηκε την επίσημη αλλαγή του συστήματος. Μα και από την άλλη πλευρά οι υποψήφιοι των Δημοκρατικών δεν φάνηκαν πολύ κατώτεροι των προσδοκιών των ψηφοφόρων, καθώς πάσχιζαν να ανακαλύψουν την μαγική συνταγή που θα τους έφερνε στο λευκό Οίκο, καταποντίζοντας τους αντιπάλους τους στο χάος της ήττας.

Κάπως έτσι διαμορφωνόταν οι πολιτικές εξελίξεις τουλάχιστον μέχρις τη στιγμή που ξαφνικά έπεσαν οι μάσκες, καθώς ολόκληρο το οικονομικό σύστημα της ελεύθερης καπιταλιστικής οικονομίας έδειξε έτοιμο να σωριαστεί σε ερείπια.

Πρώτο φαινόμενο ήταν εκείνο της πτώχευσης  της μεγάλης χρηματιστηριακής εταιρίας Lehman Brothers, και η σχεδόν ταυτόχρονη διάθεση να ακολουθήσουν το προηγούμενο που δημιούργησε και άλλοι παρόμοιοι χρηματιστηριακοί οργανισμοί και τράπεζες. Η Ουάσιγκτον, όπως ήταν επόμενο, προσπάθησε να αντιδράσει παίρνοντας μέτρα στήριξης τους, θέλοντας να μετριάσει τις επιπτώσεις από τη κρίση.

Την επομένη ακριβώς, ωστόσο, ένας δεύτερος αμερικανικός ασφαλιστικός κολοσσός, η American International Group Inc. (AIG), άφησε να φανεί ότι αντιμετώπιζε το ενδεχόμενο πτώχευσης. Μια παρόμοια, όμως, πραγματικότητα θα κατάφερνε ευρύτατα πλήγμα στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα και  θα κλόνιζε επικίνδυνα τις παγκόσμιες αγορές. Το γεγονός αυτό υποχρέωσε την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών να παρέμβει προκειμένου να αποτραπεί η πτώχευση. Δύο μέρες μετά την αίτηση προστασίας από τους πιστωτές της που κατέθεσε στα δικαστήρια η Lehman Brothers, η βρετανική τράπεζα Barley, προχώρησε στην εξαγορά της μονάδας επενδυτικής τράπεζας, της τέταρτης σε μέγεθος επενδυτικής τράπεζας της Βόρειας Αμερικής.

Τα γεγονότα, όμως, αυτά επηρέασαν άμεσα την αξία των μετοχών της AIG στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης η οποία παρουσίαση πτώση κατά 50 τις εκατό της αρχικής της αξίας, λόγω του ότι μειώθηκε η πιστοληπτική της ικανότητα. Το γεγονός δημιούργησε πραγματικό πανικό στις διεθνείς αγορές Η πτώση όμως της αξίας των μετοχών της AIG τελικά οδήγησε στην απώλεια του 96 τις εκατόν της αρχικής αγοραστικής της αξίας, κλονίζοντας συθέμελα ολόκληρο το σύστημα της ελεύθερης αγοράς και διακίνησης κεφαλαίων. Η Αμερικανική διοίκηση η οποία δεν φάνηκε να συγκινήθηκε και πολύ από το πα΄θημα της Lehman Brothers, πανικόβλητη έτρεξε να υποστηρίξει την AIG, με την παροχή διετούς δανείου  85 δις. δολαρίων, με αντάλλαγμα τον έλεγχο του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας σε ποσοστό 79,9 τις εκατόν. Επεξηγώντας την ενέργεια της η κεντρική τράπεζα της Αμερικής  αναφέρει ότι η ενδεχόμενη κατάρρευση της AIG θα δημιουργούσε επιπλέον πίεση στις ήδη εύθραυστες χρηματοπιστωτικές αγορές και ενδέχεται να οδηγούσε σε υψηλότερο κόστος δανεισμού, στην μείωση των εισοδημάτων των μικρομεσαίων  και γενικά στην εξασθένηση της οικονομίας.

Παράλληλα η εξαγορά της Merrill Lynch, από την Τράπεζα της Αμερικής δημιούργησε μια νέα σειρά προβληματισμών και ερωτηματικών για την βιωσιμότητα του χρηματιστηριακού συστήματος της Βόρειας Αμερικής.

Μεταξύ άλλων τώρα παρουσιάσθηκαν και οι διάφοροι συνεργάτες της τράπεζας οι οποίοι διαμαρτύρονται για τη δική τους θέση κάτω από την διαμόρφωση των νέων εξελίξεων.

                                Οι ψηφοφόροι

Όπως ήταν επόμενο οι εξελίξεις αυτές δημιούργησαν πραγματικό πανικό μεταξύ των Αμερικανών επενδυτών μα και των ψηφοφόρων. Το γεγονός αυτό απέδειξαν δημοσκοπήσεις της κοινής γνώμης οι οποίες παρουσίασαν τον υποψήφιο του Δημοκρατικού κόμματος Barack Obama να προηγείται του αντιπάλου του Ρεπουμπλικάνου Τζον ΜακΚεην. Εβδομάδες μόνον πριν από την κρίσιμη ημέρα των εκλογών της 4^ης Νοεμβρίου, οι δημοσκοπήσεις παρουσίασαν τους δημοκράτες να έχουν την προτίμηση του 52 τις εκατόν των ερωτηθέντων σε πανεθνική βάση, έναντι 43 του ΜακΚέην. Δύο εβδομάδες νωρίτερα τα ποσοστά αυτά ήταν αντιστοίχως 47 τις εκατό για τον Ομπάμα και 49 για τον ΜακΚέην.

Είναι βέβαιο λοιπόν ότι η χρηματοπιστωτική κρίση που έφερε στα πρόθυρα της κατάρρευσης τους αμερικανικούς τραπεζικούς κολοσσούς, αρχίζει να εξελίσσεται σε πραγματικό πρόβλημα για το πολιτικό κατεστημένο της Ουάσιγκτον καθώς εκτρέπει ολόκληρη την στρατηγική τους, λόγω του ότι η πλειοψηφία των ψηφοφόρων αφήνει να διαφανεί ότι θεωρεί τον υποψήφιο των ρεπουμπλικάνων ως συνεχιστή της πολιτικής Μπούςς, σε ότι αφορά την οικονομία. Είναι ενδεικτικό δε της απαισιοδοξίας των Αμερικανών το γεγονός ότι το 52 τις εκατόν των ερωτηθέντων πιστεύει ότι η οικονομία της χώρας κατευθύνεται σε μακρόχρονη οικονομική ύφεση και προφανώς και κρίση.

Είναι αξιοσημείωτο ότι το 80 τις εκατόν των ερωτηθέντων εκφράζει ανησυχίες για την καθολική πορεία της οικονομίας, ενώ το 76 τις εκατόν ανησυχεί για τη κρίση στην χρηματαγορά. Το 60 τις εκατόν των Αμερικανών εκφράζει ανησυχία για την οικονομική κατάσταση και τις επιπτώσεις της πάνω στις οικογένειες με μέσο εισόδημα. Για πρώτη φορά σήμερα το 50 τις εκατόν των ερωτηθέντων αναφέρει ότι η κατάσταση της οικονομίας και η απασχόληση στην αγορά εργασίας θεωρεί ότι αυτά είναι τα σοβαρότερα ζητήματα, τα οποία θα καθορίσουν την ψήφο στις εκλογές του Νοέμβρη. Σύμφωνα με την δημοσκόπηση ο Obama παρουσιάζεται να έχει το προβάδισμα στην προτίμηση των αμερικανών ψηφοφόρων και μάλιστα με μεγάλη διαφορά, “λόγω του ότι βρίσκεται πολύ πιο κοντά στα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αμερικανοί ψηφοφόροι, αναφέρεται δε ότι αυτή η διαφορά σε ορισμένες περιπτώσεις εκφράζεται σε διψήφιους αριθμούς από τα ποσοστά του ΜακΚέην, σε ότι αφορά την δυνατότητα χειρισμού των δυσκολιών της αμερικανικής χρηματαγοράς.

Μεταξύ δε των αναποφάσιστων και των ανεξάρτητων ψηφοφόρων η διαφορά προτίμησης εμφανίζεται σε 53 μονάδες για τον Ομπάμα , έναντι 39 του ΜακΚέην. Είναι λοιπόν επόμενο τα γεγονότα αυτά να προβληματίσουν, και μάλιστα σοβαρά τον υποψήφιο των ρεπουμπλικάνων ο οποίος μόλις πρόσφατα ήταν βέβαιος για την νίκη του και την εγκατάστασή του στο λευκό Οίκο. Αυτό εξ άλλου αποδεικνύεται και από το ότι δύο μόλις ημέρες πριν από την αναμενόμενη ραδιοτηλεοπτική  αναμέτρησή των δύο υποψηφίων, πρώτης της παρούσας προεκλογικής εκστρατείας, ΄Τζον ΜακΚέην δήλωσε ότι σταματά την προεκλογική του εκστρατεία προκειμένου να εργασθεί αποκλειστικά πάνω στην οικονομία και ζήτησε από τον δημοκρατικό αντίπαλό του να κάνει το ίδιο.

                                    Προεδρικό διάγγελμα

Την κρισιμότητα της κατάστασης ήλθε να επιβεβαιώσει ο Πρόεδρος Bush με ένα πραγματικά δραματικό διάγγελμα προς τα μέλη της νομοθετικής εξουσίας και τον Αμερικανικό λαό.

Αν δεν εγκριθεί η στήριξη του χρηματιστηριακού μας συστήματος με ένα ποσόν 700 δισσεκατομμυρίων δολαρίων , τόνισε ο ομιλητής, είναι βέβαιο ότι αυτό θα καταρρεύσει με αποτέλεσμα να χάσουν τις εργασίες τους εκατομμύρια Αμερικανοί. Τόνισε ακόμα ότι συγκάλεσε στο Λευκό Οίκο σύσκεψη με την συμμετοχή των δύο υποψηφίων για την προεδρία καθώς επίσης και τις ηγεσίες του Κογκρέσου  προκειμένου να ληφθούν κοινές αποφάσεις και έκανε έκκληση να επιδειχθεί πνεύμα  υπερκομματικό, προκειμένου να επιταχυνθούν οι διαδικασίες  για την ψήφιση του σχεδίου εξόδου από την κρίση.

“Ολόκληρο το οικονομικό μας σύστημα κινδυνεύει,” τόνισε ο ομιλητής, “αντιμετωπίζουμε μια σοβαρή οικονομική κρίση” και πρόσθεσε, “γνωρίζω ότι το πακέτο θα ψηφιστεί δύσκολα από πολλά μέλη του Κογκρέσου. Είναι δύσκολο να εγκριθεί ένας νόμος που δεσμεύει τόσα πολλά από τα σκληρά κερδισμένα χρήματα των φορολογουμένων. Αντιλαμβάνομαι επίσης την απόγνωση των υπεύθυνων Αμερικανών, οι οποίοι πληρώνουν τα δάνειά τους εμπρόθεσμα και υποβάλλουν κανονικά τις φορολογικές τους δηλώσεις και οι οποίοι τώρα διστάζουν να πληρώσουν τα σφάλματα της Γουώλ Στρητ. Αλλά όμως κάτω από το πρίσμα των σημερινών εξελίξεων εάν δεν εγκριθεί ο νόμος αυτός τώρα θα κοστίσει σε όλους μας πολύ περισσότερο αργότερα”, ολοκλήρωσε ο πρόεδρος.

Όσο για την μονομαχία των δύο υποψηφίων ο Ομπάμα, πολύ δίκαια τόνισε ότι επιμένει στην ανάγκη να πραγματοποιηθεί όπως ακριβώς έχει προγραμματισθεί προκειμένου να δοθεί η ευκαιρία στους Αμερικανούς ψηφοφόρους να γνωρίσουν το τρόπο σκέψης των δύο υποψηφίων για την προεδρία. Ανακοίνωση, εξ άλλου, του Πανεπιστημίου του Μισισίπη τονίζει ότι η αντιπαράθεση των δύο υποψηφίων πρόκειται να πραγματοποιηθεί κανονικά όπως έχει προγραμματισθεί. Σύμφωνα με τους πολιτικούς παρατηρητές η προσπάθεια του ΜακΚέην για την αναστολή της προεκλογικής εκστρατείας υπήρξε αποτέλεσμα σειράς δημοσκοπήσεων οι οποίες φρένου ν τον δημοκρατικό αντίπαλο του να προηγείται με 11 ποσοστιαίες μονάδες στην προτίμηση των ψηφοφόρων.

Όταν προ μιας εβδομάδας το Συμβούλιο Συντακτών του Ξενόγλωσσου Τύπου του Καναδά συναντήθηκε με τον ομοσπονδιακό πρωθυπουργό του Καναδά σε συζήτηση στρογγυλής τράπεζας, σε κάποια στιγμή ο πρόεδρος του Συμβουλίου Θωμάς Σάρας έφερε στο τραπέζι το θέμα της αμερικανικής οικονομίας και ρώτησε εάν η κυβέρνηση είχε κάποια προγράμματα ή σχέδια για την αντιμετώπιση τυχόν δυσάρεστων συνεπειών. Ο Πρωθυπουργός, επίσημα, κατά την διάρκεια της συζήτησης προσπάθησε να καθησυχάσει τους συνομιλητές του υποστηρίζοντας ότι προσωπικά πιστεύει ότι δεν θα υπάρξουν σοβαρές επιπτώσεις, στο τέλος, όμως, της συζήτησης δήλωσε στον πρόεδρο ότι πραγματικά έχει χάσει τον ύπνο του με αυτά που συμβαίνουν στο γειτονικό μας γίγαντα. Η αλήθεια είναι ότι η κρίση της αμερικανικής χρηματαγοράς ήδη έχει απλωθεί και έχει αγκαλιάσει σχεδόν όλες τις μεγάλες χρηματαγορές της υδρογείου τις οποίες ταλαιπωρεί, για την ώρα τουλάχιστον, με την αβεβαιότητα της κρίσης.

Σύμφωνα δε με την γνώμη των αναλυτών η σημερινή κρίση είναι η χειρότερη στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής από την εποχή της Μεγάλης Οικονομικής ύφεσης του 1929, και αλλάζει δραματικά τις πιθανότητες έκβασης της προεκλογικής εκστρατείας, φέρνοντας τους δημοκρατικούς στα πρόθυρα του λευκού Οίκου, εκτός βέβαια και πραγματοποιηθεί κάποιο εκλογικό θαύμα με την βοήθεια των προσευχών των παπάδων του αμερικανικού νότου προκειμένου να επιβιώσει και συνεχιστεί η σημερινή πολιτική της ομάδας των Μπουςς και Τσένη.