Οικουμενικός
Πατριάρχης
Η
Ορθοδοξία στο απόσπασμα
Της Χριστιάννας Λούπα*
Όταν
στις 13 Ιουνίου ο κύριος Αλ Γκορ
επισκέφθηκε τον Οικουμενικό Πατριάρχη
κύριο Βαρθολομαίο στην
Κωνσταντινούπολη, δήλωσε: «Είμαι πολύ
υπερήφανος που συναντήθηκα με τον
Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο. Όπως
γνωρίζετε, ο Οικουμενικός Πατριάρχης
είναι γνωστός σε όλο τον κόσμο ως «Πράσινος
Πατριάρχης» και με την ηθική του
διδασκαλία δίνει σημασία σε ό,τι
δημιούργησε ο Θεός και δείχνει την
ευαισθησία του σε περιβαλλοντικά θέματα.
Θα πρέπει να τονίσω», πρόσθεσε ο κύριος
Γκορ, «ότι η παρουσία του Οικουμενικού
Πατριαρχείου σε μια παγκοσμίως γνωστή
μητρόπολη, την Κωνσταντινούπολη, είναι
μεγάλη τιμή για την Τουρκία».
Φαίνεται
όμως, ότι πολλοί δεν συμμερίζονται τις
απόψεις του πρώην αντιπροέδρου των ΗΠΑ,
αφού λίγες μέρες αργότερα τουρκικό
δικαστήριο αποφάνθηκε ότι το
Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν είναι ο
πνευματικός ηγέτης των ορθόδοξων
χριστιανών όλου του κόσμου, αλλά μόνο
επικεφαλής της ελληνορθόδοξης
κοινότητας της Κωνσταντινούπολης. Η εν
λόγω απόφαση είναι ασφαλώς ταυτόσημη με
την πάγια και επίμονη προσπάθεια της
Άγκυρας να υποβαθμίσει το ρόλο του
Πατριαρχείου. Ο κύριος Βαρθολομαίος
άλλωστε αποτελεί μία δαμόκλειο σπάθη
που επικρέμαται πάνω από το άτεγκτο και
μονολιθικό καθεστώς της γειτονικής
χώρας, που δεν εννοεί να καταλάβει ότι ο
σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα θα
αποτελέσει και το διαβατήριό της για την
Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι επανειλημμένες
ενστάσεις του Πατριάρχη για την
καταπάτηση των δικαιωμάτων των
θρησκευτικών μειονοτήτων μάλιστα, παρά
λίγο να του κοστίσουν και την ίδια τη ζωή
του. Από την άλλη πλευρά, ωστόσο,
στάθηκαν και η αιτία που ο προκαθήμενος
της Ορθοδοξίας, προτάθηκε την περασμένη
εβδομάδα για το φετινό
«Βραβείο Ζαχάρωφ για την Ελευθερία
της Σκέψης». Στην πρόταση για την
απονομή γίνεται αναφορά στο έργο του
κυρίου Βαρθολομαίου ως υπερασπιστή της
θρησκευτικής ελευθερίας στην Τουρκία
και υποστηρικτή του διαλόγου μεταξύ των
θρησκευτικών κοινοτήτων. Ο ίδιος πάντως
αρνήθηκε την υποψηφιότητα.
Νομίζω
όμως, ότι ο εκπρόσωπος του Υπουργείου
Εξωτερικών, κύριος Κουμουτσάκος, με το
πολύ εύστοχο σχόλιό του, πέτυχε διάνα: «Η
Οικουμενικότητα του Πατριαρχείου
Κωνσταντινουπόλεως είναι θεμελιωμένη
στις Διεθνείς Συνθήκες, στους Ιερούς
Κανόνες της Ορθοδοξίας, στην Ιστορία και
στην εκκλησιαστική παράδοση. Πάνω απ’
όλα όμως η αναγνώριση του Οικουμενικού
Πατριάρχη ως πνευματικού ηγέτη είναι –
επί αιώνες τώρα – βαθιά ριζωμένη στη
συνείδηση εκατοντάδων εκατομμυρίων
χριστιανών, ορθοδόξων και μη, σε όλο τον
κόσμο. Αυτά δεν μεταβάλλονται, ούτε
αλλοιώνονται με δικαστικές αποφάσεις
βασισμένες σε παρερμηνείες της Συνθήκης
της Λωζάννης».
Ας
σημειωθεί πάντως ότι ο Οικουμενικός
Πατριάρχης έχει υποστηρίξει την
ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας, υπό την
προϋπόθεση βέβαια ότι η ίδια θα θελήσει
να υιοθετήσει τις ευρωπαϊκές αρχές, όπως
τον σεβασμό στις θρησκευτικές
ελευθερίες και στα δικαιώματα των
μειονοτήτων. «Το Πατριαρχείο της
Ορθοδοξίας», τόνισε ο κύριος
Βαρθολομαίος σε παλαιότερη ομιλία του
στη Σχολή Οικονομικών Επιστημών του
Λονδίνου, «που έχει την έδρα του σε μια
κατ’ εξοχήν ισλαμική πόλη, διαθέτει όλα
τα κριτήρια για να αναλάβει το ρόλο της
γέφυρας της Ευρώπης με το Ισλάμ». Η
αγαπητή γείτων όμως, μάλλον κωφεύει,
ακόμα και στις προσφορές καλής θελήσεως.
Παρ’
όλα αυτά, την περασμένη Τρίτη ο
υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ κύριος
Νίκολας Μπερνς, δίνοντας ρεσιτάλ
διπλωματίας, δήλωσε κατά την επίσκεψή
του στο Φανάρι: «Ελπίζω ότι το
Οικουμενικό Πατριαρχείο και η περί αυτό
κοινότητα που επιβιώνει στην Πόλη εδώ
και 17 αιώνες θα ακμάσει και πάλι εδώ στην
Κωνσταντινούπολη. Είμαστε ευγνώμονες
στην τουρκική κυβέρνηση για τη φιλική
της στάση απέναντι στο Οικουμενικό
Πατριαρχείο». Μα καλά, κύριε Μπερνς, δεν
ήξερες. Δεν ρώταγες; Δεν βρέθηκε κανείς
να μιλήσει στον άνθρωπο για την απόφαση
του τουρκικού δικαστηρίου περί
Οικουμενικότητας; Δεν βρέθηκε κανείς να
του πει για τα βακούφια που έχουν
δημευθεί; Για ποια ευγνωμοσύνη και
πράσινα άλογα μιλάει; Ή μήπως ισχύει το
ρητό που λέει ότι ο βήχας και ο έρωτας
δεν κρύβονται;
*
Η Χριστιάννα Λούπα είναι δικηγόρος και
συγγραφέας του βιβλίου «Μετά την
Καταστροφή, Σμύρνη – Κατοχή», (εκδόσεις
Ιωλκός)
