Από
την Αντιγόνη στην Μαρία Κάλλας.
Του Διονύση Ε. Κονταρίνη Νέα Υόρκη Σεπτέμβρης 2007
denniskontarinis@yahoo.com
O
Πολιτιστικός Οργανισμός ΝΟΣΤΟΣ, που
έχει έδρα του το Μπουένος Άιρες της
Αργεντινής συνεχίζει μέσα από τις
εκδηλώσεις, που πραγματοποιεί κάθε μήνα,
να στέλνει το μήνυμά του σε όλο τον κόσμο,
πως ο ελληνισμός της ξενιτιά επιμένει να
κρατάει ζωντανή την Ελλάδα σε όλα τα
πέρατα της γης.
Στις
12 Αυγούστου πραγματοποίησε μιαν ακόμη
αξιόλογη εκδήλωση με θέμα “Από την
Αντιγόνη στην Μαρία Κάλλας” Ήταν μία
αξιοπρόσεχτη, παραστατική διαδρομή της
γυναικείας παρουσίας στον ελληνικό χώρο
διά μέσω των αιώνων. Το θέμα δύσκολο, με
αρκετές ιδιαιτερότητες, με την διαφορά
της προσωπικότητας της κάθε γυναίκας,
που τον ορισμένο χρόνο σημάδεψε την
εποχή της με την παρουσία της. Και το
θέμα γίνεται ακόμη πιο δύσκολο αν
σκεφτεί κανείς ότι την εκδήλωση, στη
μακρινή αυτή χώρα, ανέλαβαν Ελληνίδες
δεύτερης και τρίτης γενιάς και αρκετοί
φιλέλληνες της Αργεντινής.
Την
παρουσία της Ελληνίδας γυναίκας μέσα
στη διαδρομή του χρόνου, ανέλαβαν να
ζωντανέψουν μία ομάδα γυναικών από τους
χώρους της Παιδείας, της Επιστήμης και
της Τέχνης.
Η
κ. Αντρέα Μέρμετ, καθηγήτρια
δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας
εκπαίδευσης σε σχολεία του Μπουένος
Άϊρες, ξεκίνησε την εκδήλωση. Είχε για
θέμα της την Αντιγόνη του Σοφοκλή και το
ρόλο που έπαιξε η παρουσία της την εποχή
εκείνη στον κόσμο των Θηβών όπου και
εκτυλίσσεται το πραγματικά
αριστουργηματικό έργο του μεγάλου μας
τραγικού. Η υπόθεση γνωστή. Μετά τις
φονικές μάχες των στρατιών των δύο
αδελφών, Ετεοκλή και Πολυνίκη, ο θείος
τους Κρέων, διατάσσει ο μεν Ετεοκλής να
ταφεί με τιμές ο δε Πολυνίκης να μείνει
άταφος σαν τιμωρία προδοσίας.
Ο
εσωτερικός κόσμος της Αντιγόνης
επαναστατεί και δεν διστάζει να
αποφασίσει μόνη της να θάψει τον αδελφό
της παρακούγοντας την διαταγή του
Κρέοντα.
Για
την Αντιγόνη το θρησκευτικό καθήκον να
μην αφήσει άταφο τον αδελφό της είναι
πάρα πάνω από την πολιτική διαταγή του
Κρέοντα. Έχουμε έτσι την σύγκρουση δύο
νόμων και δύο κόσμων. Του θρησκευτικού
και του πολιτικού. Τη σύγκρουση δύο
ανθρώπων που ο καθ΄ένας πιστεύει σαν
δίκαιη, σαν αλάνθαστη τη δική του θέση. Η
Αντιγόνη αφού συλληφθεί στην
προετοιμασία της ταφής του αδελφού της
θα οδηγηθεί στον Κρέοντα. Θα σταθεί
μπροστά του και με θάρρος, τόλμη και
επιχειρήματα θα υπερασπίσει τη θέση της.
Η καταδίκη της σε θάνατο αλλά και οι
μετέπειτα εξελίξεις θα την δικαιώσουν
και θα γίνει ένας μύθος για την
γυναικεία παρουσία πάνω στη γη. Θα γίνει
ένα σύμβολο, που θα επιζήσει μέχρι την
εποχή μας σαν ένα υπόδειγμα γυναίκας που
δεν έχει κάποιον ενδοιασμό να
αντισταθεί μπροστά στον ανθρώπινο νόμο.
Μία
αξιόλογη πτυχή της γυναικείας παρουσίας
στον ελληνικό χώρο, που είχε επιλεγεί
και παρουσιάστηκε, ήταν η παρουσία των
Σουλιωτισσών στα μαύρα χρόνια της
τουρκοκρατίας της Ελλάδας. Είναι
γεγονός ότι οι Σουλιώτισσες με την
τραγική απόφασή τους και την παράτολμη
πράξη τους έγραψαν μία ξεχωριστή σελίδα
στην ιστορία της Ελληνίδας γυναίκας,
αλλά και γενικότερα, πάνω στη γη.
Οι
Σουλιώτες έχουν περάσει στην ιστορία
σαν μία μικρή και αυτόνομη κοινωνία που
τους χαρακτήριζε η μεγάλη αγάπη για την
πατρίδα αλλά και το αδούλωτο πνεύμα τους.
Είναι
οι μόνοι που δεν προσκύνησαν τον Αλί
Πασά. Είναι οι μόνοι που που δεν
υπάκουσαν ποτέ στις διαταγές του και
περιφρόνησαν τα φιρμάνια του. Είναι οι
μόνοι που τον πολέμησαν λυσσαλέο. Έτσι
όταν το 1792 ο Αλί Πασάς αποφάσισε να
καταστρέψει τα Σουλιωτοχώρια από τους
6.000 κατοίκους της περιοχής μόνο μία
μικρή ομάδα κατάφερε να φτάσει στην
Πάργα. Οι υπόλοιποι πέσανε πολεμώντας.
Μιά
ομάδα γυναικών κυκλωμένη από τους
Τούρκους του Αλί ανηφόρησε προς την
κορφή της Μούργκας για να σωθεί. Όμως
ξαφνικά βρέθηκε κυκλωμένη. Στη
διαπίστωση αυτή η απόφαση ήταν μία
μετατροπή της ανθρώπινης ύπαρξης σε
θεϊκιά. Τρεις μόνο λέξεις από το στόμα
της Τζαβέλαινας, η οποία ηγείτο της
ομάδας, έφτασαν για να μετουσιώσουν
κείνες τις γυναίκες σε μύθο.
-Όλες
στο γκρεμό!! τις πρόσταξε.
Και
η ανθρώπινη ύπαρξη έγινε Θεός. Μέσα από
τους αιώνες η Σουλιώτισσα παραμένει το
υπόδειγμα της γυναίκας που δεν
επιτρέπει ποτέ την υποδούλωση της
προσωπικότητάς της, της αξιοπρέπειάς
της αλλά και ακόμη αυτής της ίδιας της
τιμής της.
Το
θέμα Σουλιώτισσες παρουσίασε η γνωστή
και διάσημη στην Αργεντινή ηθοποιός κ.
Σουσάνα Μόρα. Η κ. Μόρα εξέπληξε με τον
τρόπο της παρουσίας της αλλά και με τις
γνώσεις της γύρω από την ελληνική
ιστορία.
Μέσα
στην ψυχολογία της κάθε γυναίκας
κρύβεται και μία Θεά. Ήταν η γυναίκα, που
στην αρχαιότητα ήταν στενά συνδεδεμένη
με τις γυναίκες Θεές του Ολύμπου. Αυτό
είναι ένα γεγονός που όμως χρειάζεται
οπωσδήποτε κάποιος ιδιαίτερος τρόπος
για να μπορέσει κανείς να ανακαλύψει
αυτή την κρυφή ιδιότητα της κάθε
γυναίκας.
Με
βάση αυτά η γνωστή καθηγήτρια της
ψυχολογίας κ. Δοράνα-Καρρέρα Ορτίς έδωσε
μιά ξεχωριστή πτυχή στην ομιλία της. Μία
ομιλία η οποία εξέπληξε όλους και φυσικά
έδωσε ακόμη πιο πολύ κάποιο ξεχωριστό
τόνο στη γυναικεία παρουσία στη ζωή μας.
Η
πρόεδρος του Πολιτιστικού Οργανισμού
ΝΟΣΤΟΣ Δρα Χριστίνα Τσαρδίκου έκλεισε
τον κύκλο των ομιλιών με μία
περισπούδαστη αναφορά της στην ιστορική
πορεία της γυναίκας από την αρχαία
Ελληνίδα, την Αντιγόνη κι΄έφτασε μέχρι
τη Μαρία Κάλλας. Στη διαδρομή της
ομιλίας της η Δρα Τσαρδίκου αναφέρθηκε
γενικά αλλά και ξεχωριστά σε ονόματα που
σημάδεψαν θετικά τον ρόλο της γυναίκας
στην ιστορία του κόσμου. Μίλησε για την
Σαπφώ, την Ασπασία, την Υπατία.
Αναφέρθηκε στο ρόλο της γυναίκας στη
θεωρία των Πυθαγορείων. Πέρασες στη
βυζαντινή εποχή και στον καθοριστικό
ρόλο που είχε η γυναίκα στον πολιτικό
χώρο αλλά και στην απλή ζωή των κατοίκων
του Βυζαντίου. Προχώρησε ακόμη και στην
ανώνυμη γυναίκα της ελληνικής διασποράς
που έκανε τον δικό της αγώνα όχι μόνο για
επιβίωση αλλά και για να φυτέψει κάποιες
ρίζες της στην καινούργια πατρίδα της.
Αναφέρθηκε στο πως είδε η ανώνυμη αυτή
γυναίκα τη θέση της μέσα στη
μετανάστευση και τον ρόλο της στην
ξενιτιά. Κι΄έφτασε στη Μελίνα Μερκούρη,
τη γυναίκα που σαν μία σύγχρονη Αντιγόνη
στάθηκε ενάντια σε κάθε τι που
υποτιμούσε την ανθρώπινη ύπαρξη, την
ανθρώπινη ελευθερία, τον ανθρώπινο
σεβασμό.
Η
ομιλία της δρα Τσαρδίκου έκλεισε με την
αναφορά της στην Μαρία Κάλλας, που ήταν
και το δεύτερο σκέλος του τίτλου της
εκδήλωσης. Είναι γεγονός ότι η Κάλλας
αποτέλεσε ένα δυναμικό παράδειγμα
γυναίκας για την εποχή
μας. Μίας γυναίκας που με μοναδικά
όπλα το ταλέντο της, την θέληση και την
τόλμη της κατάφερε να ανέλθει επάξια
όλες τις καλλιτεχνικές και κοινωνικές
βαθμίδες στην ζωή της.
Η
εκδήλωση πλαισιώθηκε από απαγγελία
αποσπασμάτων από την Αντιγόνη του
Σοφοκλή τα οποία ερμήνευσε η ηθοποιός
του Εθνικού θεάτρου Αργεντινής κ. Ζούλη
Ζάρπας. Το χορευτικό συγκρότημα
Αστέρια παρουσίασε παραδοσιακούς
ελληνικούς χορούς.
Η
εκδήλωση έγινε στην αίθουσα Χόρχε Λούις
Μπόρχε,της Εθνικής Βιβλιοθήκης του
Μπουένος Άϋρες και την παρακολούθησες
πάνω από 700 άτομα ενώ πάρα πολλοί ήσαν
αυτοί που έμεινα έξω αφού η αίθουσα ήταν
υπερπλήρης.
Ο
Πολιτιστικός Οργανισμός ΝΟΣΤΟΣ, Μάζι με
το εβδομαδιαίο ραδιοφωνικό τους
πρόγραμμα Αντάμωση, είναι μία μεγάλη,
μία ανεπανάληπτη ελληνική φωνή της
ξενιτιάς. Και είναι κρίμα, όπως πολλές
φορές το έχω γράψει, η Ελλάδα να μην
καταδέχεται να ρίξει μία ματιά σ΄αυτούς
τους μεγάλους αγωνιστές της ελληνικής
Ιδέας.
