ΕΛΕΥΘΕΡΗ
ΓΝΩΜΗ
Έλληνες,
ενώσεις, σύλλογοι και αλληλεγγύη Του
Κων/νου Σ. Nαλμπάντη Κολωνία
«Μια
δημοκρατία δεν έχει επίδραση στην
αξίωσή της, αν δεν είναι σε θέση να
παράγει ανθρώπους με πρωτοβουλίες. Στο
τιμητικό αξίωμα σε μια δημοκρατία
ανήκει ένα κομμάτι έμπειρης και
βιωματικής αλληλεγγύης»
- Rita Süssmuth Το
έτος 1994 υπήρχαν στη Γερμανία 260.000
ενώσεις-σύλλογοι με 75 εκατομμύρια μέλη
(μέλη συγχρόνως σε περισσότερες
ενώσεις). Η
πληθώρα των ενώσεων συλλόγων είναι
χαρακτηριστική και κάθε απλός ή
μορφωμένος πολίτης εργάζεται
αφιλοκερδώς σε μια ένωση, σε
ένα σύλλογο με χαρά, ευχαρίστηση,
ικανοποίηση, εμπιστοσύνη και
ενθουσιασμό. Ο Gerhard Geckle: Mein Verein, Perfekt organisiert und erfolgreich geführt, München 2000, S.10, αναβιβάζει τους συνολικούς συλλόγους-ενώσεις
της Γερμανίας σε 350.000 και με ενεργή
συμμετοχή 40 εκατομμυρίων μελών.
Υπάρχουν εκτός
τούτου πολλοί σύλλογοι που δεν είναι
καταχωρημένοι, και όμως
επιδιώκουν τους ίδιους στόχους με
τους καταχωρημένους συλλόγους Μόνο
στη δική μας Πατρίδα ενώσεις και
σύλλογοι έχουμε την υποψία ότι
υποφέρουν από καχυποψίες και
περιχαρακώματα, γιατί δεν υπάρχει
οργανωμένη αλληλεγγύη, ενημερωτική και
κατατοπιστική πληροφόρηση
και θετική, καθοδηγητική και αλληλέγγυα
αλληλεπίδραση για το κοινό καλό. Ο
ανεύθυνος ατομικισμός, δηλαδή αποφυγή
της συνεργασίας με άλλον και η ροπή των
Ελλήνων να απορρίπτουν τα πάντα και τους
πάντες, η τάση του φθόνου, της δυσφήμησης
και περαιτέρω η μανία στην καταστροφή
και την εκδίκηση και η εκ των προτέρων
άρνηση των 50% εναντίον κάθε μη κομματικά
οργανωμένης, μη κυβερνητικών οργανώσεων,
κάθε πρωτοβουλίας, μας βρίσκει όλους
ιδιαίτερα δύσπιστους, καχύποπτους,
κακόβουλους και φρεναριστές και πάντα
θεωρείται ως εργαλείο εξωθεσμικής
εξωτερικής πολιτικής των κυβερνήσεων
και λόγω των περίεργων πρακτικών του
ελληνικού κράτους για την απευθείας
δημοκρατία για
τα προβλήματα και τη λύση των τοπικών
κοινωνιών. Τα 75 εκατομμύρια Γερμανών,
που δρουν παραγωγικά και αλληλέγγυα σε
ενώσεις κοινής ωφελείας, έχουν τις
ακόλουθες μεμονωμένες λειτουργίες: -
Πολιτιστικές
δραστηριότητες, όπως συλλόγους
τραγουδιού και ομάδες θεάτρου, -
Επικοινωνιακές
δραστηριότητες, όπως προώθηση της
επικοινωνίας μεταξύ των πολιτών, -
Κοινωνικές
δραστηριότητες, όπως συλλόγους
περιποίησης αρρώστων, γκρούπ νέων,
ηλικιωμένων και εκκλησιαστικές
οργανώσεις, -
Λειτουργίες
ενσωμάτωσης νέων πολιτών κλπ. κλπ. Προοπτικές
συνεργασίας του απόδημου Ελληνισμού
Η
ροπή σχηματισμών κομματικών φίλων ή και
αναπτυσσόμενων «κλικών» σε
οργανώσεις, ενώσεις και συλλόγους
κοινής ωφελείας σε όλες τις ηπείρους
είναι ανυπόφορη, αβάσταχτη, κοινωνικά
και πνευματικά υποβαθμισμένη
και καταστροφική για την εξέλιξη,
αυτοεκπλήρωση, δράση, ελεύθερη
αυτοεξέλιξη και αυτοδιάθεση για τον
απόδημο Ελληνισμό. Βέβαια, εμάς τους
΄Ελληνες μας διέπει, και το αισθανόμαστε
καθημερινά, η τάση της προκατάληψης, της
ατομίκευσης και του εγωισμού, με όλα τα
αρνητικά φαινόμενα. Αυτό θα πει για
τους ανθρώπους απομόνωση στα κλειστά απομονωμένα μέλη «μεσαιωνικών»
συλλόγων και αρνητικό επηρεασμό στις
ενδιάμεσες κοινωνικές, πνευματικές και
ανθρώπινες σχέσεις. ΄Ισως αυτό
σταθεροποιείται και παραμένει
αδιόρθωτο ως το βαθύ γήρας με τα
επιχειρήματα για τις επιμέρους
προσωπικές μας απασχολήσεις και
ιδιαίτερες εργασίες
και τη συμπεριφορά μας στον ελεύθερο
χρόνο. Αυτή
η εξέλιξη μαζί με την καχυποψία,
προκατάληψη και δυσπιστία έχουν ως
αποτέλεσμα το ότι όλο και λιγότεροι
συμπολίτες μας να είναι πρόθυμοι και
έτοιμοι να αναλάβουν δεσμευτικό
μακροχρόνιο ρόλο σε μια οργάνωση κοινής
ωφελείας, για το κοινό καλό και τους
ανθρωπιστικούς στόχους αλληλεγγύης,
επίσης και υποθέσεις του απόδημου
Ελληνισμού και, μάλιστα, να αναλάβουν
λειτουργίες σε τιμητικά,
αφιλοκερδή αξιώματα… Τί
είναι αλληλεγγύη; 1.Η
αλληλεγγύη σήμερα για μάς τους ΄Ελληνες
έχω την υπόνοια είναι παραχωμένη σε μια
βαθιά κρίση. Συχνά είναι συνδεδεμένη με
τον ορισμό κρίση και τις πολλαπλές
σημασίες, όπως κατάπτωση-παρακμή και το
τέλος. Οι παρουσιάσεις κρίσεων, όμως,
μπορούν να είναι και ένα μέρος μιας
διαδικασίας μεταβολής, και να εκφραστεί
και με μια αλλαγή της αλληλεγγύης.
Παλιές μορφές αλληλεγγύης μπορούν να
αντικατασταθούν με νέες μορφές
αλληλεγγύης, όταν όμως είμαστε σε θέση
όλες τις αρνητικές εμπειρίες να
μπορούμε να τις
επεξεργαστούμε παραγωγικά για τον
απόδημο Ελληνισμό. (Εδώ
χρειάζεται να κάνουμε σκέψεις γύρω από
τις μεταρρυθμίσεις των συνταγμάτων,
συνήθως προωθούνται μετά από αρνητικές
εμπειρίες, μετά από πολέμους, αποτυχίες,
παροτρύνσεις και
κρίσεις, και καθυστερημένες
και μετά από τις εξελίξεις
της κοινωνίας) 2. Η παλιά
αλληλεγγύη είναι μια σχέση ανάμεσα σε
παρόμοιους και/ή μια κοινωνική σύνδεση
σε μια κοινωνία. 3. Η λέξη αλληλεγγύη έχει πολλές
σημασίες, που όλες έχουν ανάγκη
επεξήγησης, όπως π.χ. εργατική
αλληλεγγύη εργασίας, που είναι μια
διαδεδομένη μορφή αλληλεγγύης. Αυτή
είναι συγχρόνως το καλύτερο παράδειγμα
για αλληλεγγύη κάτω από παρόμοιους, για
αλληλεγγύη σε μια κοινωνία. 4. Ακόμα και αν θελήσουμε να
μετατρέψουμε τα εύκολα, συχνά τα
μετατρέπουμε σε δύσκολα, είναι: εργατική
αλληλεγγύη ήταν και είναι σχετικά
εύκολη υπόθεση, διότι είναι ευκολότερο
να είσαι με κάποιον αλληλέγγυος, που
είναι παρόμοιος ή τουλάχιστον είναι
όμοιος, που ανήκει στην ίδια ομάδα ή και
μάλιστα στην ίδια κοινωνία. 5. Πολύ δυσκολότερο είναι απεναντίας να
είσαι με κάποιον αλληλέγγυος που είναι
και αισθάνεται αλλιώς, που δεν ανήκει
στην ίδια ομάδα ή κοινωνία, ίσως μάλιστα
και πιθανότατα να είναι ξένος ή να
αισθάνεται ξένος. 6. Η εργατική αλληλεγγύη βρίσκεται σε
κρίση, διότι σήμερα φαίνεται ευδιάκριτα,
ότι οι εργαζόμενοι είναι πολύ
διαφορετικοί και έχουν διαφορετικά
ενδιαφέροντα, ανεξάρτητα, αν αυτοί είναι
άνδρες ή γυναίκες, νέοι ή ηλικιωμένοι,
εργάτες ή υπάλληλοι, ντόπιοι ή ξένοι,
μετανάστες, ή εργατικοί πρόσφυγες, ή
αναζητούντες άσυλο. Αλλά ασφαλώς και
σίγουρα υπάρχουν περισσότερες διαφορές. 7. Ό,τι σήμερα χρειαζόμαστε και είναι
επειγόντως απαραίτητο για τον δικό μας
Ελληνισμό, είναι να είμαστε αλληλέγγυοι
με εκείνους, που είναι και αισθάνονται
αλλιώς, που είναι και αισθάνονται ξένοι
και πάνω από τα οριακά σύνορα μιας
ομάδας, μιας χώρας, μιας ηπείρου, μιας
κοινωνίας. Γι΄ αυτό βέβαια υπάρχει η
αρχή προοπτικής, αλλά είναι κατ΄ αρχάς
μια αρχική προοπτική. Η καινούργια
αλληλεγγύη δεν κάνει την παλιά
αλληλεγγύη περιττή. 8.Επειδή
δικαιοσύνη και αλληλεγγύη είναι στενά
συνδεμένες, οι ηθικές αξίες και κανόνες
έχουν το καθήκον να προφυλάξουν τα
ισότιμα δικαιώματα και τις ελευθερίες
του ατόμου, ακριβώς έτσι, όπως την
ευημερία του πλησίον μας και της
κοινωνίας, όπου ανήκουν. Συμπερασματικές
και εναλλακτικές λύσεις
Στην
πλουραλιστική μας κοινωνία, αναφέρεται,
ότι η μοντέρνα
σύλληψη της αλληλεγγύης, που έχουμε στη
λογική μας, δεν χρειάζεται καμιά
εμπάθεια (κανένα ζήλο, κανένα μίσος,
καμια εχθρική αντιπαράθεση) ή και
μάλιστα ομοιότητα με τους άλλους, που
είμαστε αλληλέγγυοι. Η
επεξεργασία μεθοδικής διαπραγμάτευσης
συμπληρωματικής αλληλεγγύης χρειάζεται
βέβαια την ικανότητα να συνταυτίσεις
τον εαυτό σου με τους μη ταυτόσημους. Με
άλλα λόγια, απαιτεί την ετοιμότητα για
την αποδοχή των άλλων ως άλλους. Όπως
γνωρίζουμε, χωρίς την αλληλέγγυα
συναίσθηση κάθε ενός στη θέση των άλλων
δεν θα μπορέσει ποτέ να επέλθει σε καμιά
περίπτωση ικανή συμφωνία απόψεων. Η θέση
των γενικεύσεων άλλων απαιτεί,
εμείς να λάβουμε υπόψη, ότι κάθε
μεμονωμένο άτομο ως ένα ρητό πλάσμα, που
έχει αξίωση για τα ίδια δικαιώματα και
υποχρεώσεις, που θέλουμε και επιθυμούμε
να ισχύσουν για τον ίδιο τον εαυτό μας. Κάθε
μεμονωμένο πλάσμα το λαμβάνομε υπόψη ως
ένα άτομο με συγκεκριμένη ιστορία,
ταυτότητα σε μια κατάσταση ατόμου με
πάθη, ορμή, έξαψη/συναίσθημα και αίσθηση.
Μόνο αυτή η αρχική προοπτική επιτρέπει
να εξασκήσουμε συγκεκριμένη αλληλεγγύη.
Όπου μεταχειρίζομαι και
διαπραγματεύομαι εγώ με σένα και σε
συμφωνία με τους κανόνες της φιλίας, της
αγάπης και φροντίδας, πιστοποιώ εγώ, όχι
μόνο τη δική σου φιλανθρωπία, παρά
επίσης τη δική σου ανθρώπινη
ατομικότητα. Οι
ηθικές κατηγορίες, που συνοδεύουν τις
ενδιάμεσες ανθρώπινες και κοινωνικές
σχέσεις, είναι εκείνες της ευθύνης, της
δέσμευσης, της δράσης και του
διαχωρισμού, καταμερισμού. Μακάρι,
μακάρι οι ανταποκρίσεις μας και οι
ανταποκρίσεις ηθικών συναισθημάτων να
είναι πάντα η αγάπη, φροντίδα, συμπάθεια,
αλληλεγγύη και αλληλοσεβασμός, και όλα,
όλα αυτά για τους κοινούς στόχους του
Ελληνισμού. Η
αλληλεγγύη περικλείει ετοιμότητα να
διαμοιραζόμαστε την τύχη/μοίρα του
άλλου όχι ως ένα αντίτυπο της ομάδας, που
ανήκει ο ίδιος, παρά ως μια μοναδική
ευγενική και από μένα και εμάς
διαφορετική προσωπικότητα. Ας
ελπίσουμε ότι η λογική,
η αίσθηση, η διορατικότητα και η
αλληλεγγύη θα φέρουν γόνιμα
αποτελέσματα για τους κοινούς και
αφιλόκερδούς στόχους μας, ενώ
κυλάει στις φλέβες μας ολόθερμο το
ελληνικό αίμα για πραγματοποίηση δράσης
και οραμάτων και με την αλληλέγγυα
προώθηση της παιδείας σε όλους τους
τομείς των πέντε ηπείρων. Ευπρόσδεκτος
σε κάθε αντίλογο Πηγές:
Βλέπε σειρά άρθρων μου στον τύπο και στο
ίντερνετ και Paul
Ackermann: Buerger Handbuch, Schwalbach 1998
|