ΚΥΠΡΟΣ

 

 

Θράκη, Κύπρος και το ζήτημα της απελευθέρωσης

 

Του Φανη Μαλκιδη

 

Για τον Ελληνισμό η Κύπρος υπήρξε για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα κεντρικό ζήτημα, που πρωταγωνίστησε στην πολιτική  σκέψη και ανάλυση αναδεικνύοντας νέες, ηρωικές τις περισσότερες φορές, μορφές αγώνα. Από τότε που ο αρχιεπίσκοπος Κυπριανός είχε σηκώσει στη μεγαλόνησο τη σημαία της επανάστασης και οι ποιητές Λιπέρτης και Μιχαηλίδης έγραφαν για την ελευθερία ξεσηκώνοντας τους υπόδουλους Κυπρίους. Από τότε που οι εθελοντές από τη μεγαλόνησο έφευγαν  με τιμές ήρωα από τις πόλεις και τα χωριά για να συμμετάσχουν στην εθνική παλιγγενεσία του 1912-13, με πρώτο το δήμαρχο Λεμεσού Χ.Σώζο, που έπεσε μαχόμενος στην Ήπειρο, μέχρι τους στρατιώτες που κατατάχτηκαν στον αγγλικό στρατό περιμένοντας μετά τον παγκόσμιο πόλεμο τη δικαίωση. Από τον αντιαποικιοκρατικό αγώνα για ΑΥΤΟΔΙΑΘΕΣΗ - ΕΝΩΣΗ, και το «ξύπνα, καημένε μου Ραγιά», που τραγούδησαν ο Αυξεντίου και ο οραματιστής Μάτσης, ο Καραολής, ο Δημητρίου και ο Παλληκαρίδης λίγο πριν την αγχόνη, μέχρι  το μαύρο  καλοκαίρι του 1974, όταν  η αντίσταση στον εισβολέα, που πατούσε και βίαζε την Κερύνεια, την Αμμόχωστο και τον Πενταδάκτυλο, ταυτίστηκε με την αθανασία.

Η σχέση Θράκης και Κύπρου ξεκινά από το 449 π.Χ., όταν ο Κίμωνας έφτασε στο νησί της Αφροδίτης με τις αθηναϊκές τριήρεις, για να το ελευθερώσει από τους βάρβαρους. Μαζί του και ο Διονύσιος από την Καρδία, ο Θρακιώτης στρατιωτικός  που η επιτύμβια στήλη του βρέθηκε στην κατεχόμενη σήμερα Λύση. Τότε τα Θρακιώτικα καράβια επικοινωνούσαν με την Κύπρο μεταφέροντας και παίρνοντας αγαθά, ενισχύοντας τη σχέση Μεσογείου-Εύξεινου, καθιστώντας τις ελληνικές αυτές θάλασσες χώρους πολιτισμού, εμπορίου και αλληλεγγύης σε δύσκολες περιόδους. Βέβαια, η τεχνητή και βίαιη διακοπή αυτής της επικοινωνίας είχε πολλά δυσάρεστα επακόλουθα για τους ακρίτες του Ελληνισμού. Αργότερα, όταν η Θράκη ήταν υπόδουλη, η σχέση της με την Κύπρο θα έχει και άλλη θυσία, όταν ο άγιος νεομάρτυρας Γεώργιος, από το σκλαβωμένο νησί, θα θανατωθεί από τους Οθωμανούς λίγα χιλιόμετρα μακριά από την Αλεξανδρούπολη, στο χωριό Μάκρη, στα 1834, μαζί με άλλους τέσσερις Θρακιώτες.

Ο 20ος αιώνας  θα δυναμώσει περισσότερο τη σχέση Θρακών και Κυπρίων, όταν μαθητές και μαθήτριες διαδήλωναν στην Αλεξανδρούπολη κατά της αγγλικής σκλαβιάς και κατοχής  της Κύπρου, δίνοντας το δικό τους αγώνα συμπαράστασης στον απελευθερωτικό αγώνα του κυπριακού Ελληνισμού. Το ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρετανία», που βρισκόταν στο κέντρο της Αλεξανδρούπολης, θα αλλάξει την ονομασία σε «Κύπρος» κάτω από τη γενική απαίτηση της νεολαίας της πόλης. Νεολαία, που ήταν αντίθετη με την επίσημη γραμμή των ελλαδικών κυβερνήσεων, αυτή της ελληνοτουρκικής συμμαχίας και της προάσπισης ξένων συμφερόντων, αντί της απόδοσης της δικαιοσύνης  και της απελευθέρωσης.         

Μετά από τα ηρωικά κατορθώματα των Κυπρίων αγωνιστών πολλοί οδοί πόλεων και χωριών της Θράκης θα γεμίσουν με ονόματα ηρώων του κυπριακού λαού και πόλεων που καταπατήθηκαν από τον Αττίλα, και δημοτικά και κοινοτικά συμβούλια και επαγγελματικές ενώσεις θα δείχνουν με κάθε τρόπο τη συμπαράστασή τους .

Στη δεκαετία του 1990, όταν η Κύπρος θα συνεχίζει να αποτελεί γη ηρώων και μαρτύρων, η  Αλεξανδρούπολη ήταν ο πρώτος ελλαδικός δήμος που έδωσε σε οδό του το όνομα δολοφονηθέντα από τους Τούρκους εισβολείς Θεόφιλου Γεωργιάδη και από τους πρώτους στους νέους ήρωες της Κύπρου  Ισαάκ και Σολωμού, ενώ μαζί με κοινότητες του Έβρου θα τιμήσει τους Εβρίτες μάρτυρες στην υπεράσπιση της Κύπρου Δοϊτσίδη και Χατζόπουλο, που έπεσαν το 1974, δυναμώνοντας τις σχέσεις της μεγαλονήσου με τη Θράκη.

Ενώ πριν δύο χρόνια η Αλεξανδρούπολη και η Ξάνθη θα αναλάβουν πρωτοβουλίες για τους αγνοούμενους, φυτεύοντας 1619 δέντρα, συμβολίζοντας την ελπίδα και την πίστη για την ανεύρεση των Κυπρίων και Ελλαδιτών, που η ύπαρξή τους αγνοείται από την τουρκική εισβολή το 1974.  Σήμερα, 27 χρόνια μετά τον Αττίλα 1 και 2, η Κύπρος αντιμετωπίζει,  όπως και  ολόκληρος ο Ελληνισμός, ένα μεγάλο έλλειμμα πολιτικής, ιδεών και σκέψης, που θα έβγαζε το σκλαβωμένο νησί από το αδιέξοδο. Ο αγώνας των νέων και ολόκληρου του λαού της Κύπρου το 1955 για απελευθέρωση κατέληξε στη νόθο ανεξαρτησία στις ανοιχτές ξένες παρεμβάσεις, στον αποπροσανατολισμό της πορείας και της δυναμικής του Κυπριακού λαού, στο πραξικόπημα των επίορκων αξιωματικών, στην προδοσία και την εισβολή.

Σήμερα ποιο είναι το μέλλον αυτού του ζητήματος, που από παραβίαση της κυριαρχίας και παράνομη κατοχή έχει καταλήξει σε διμερές, δι«κοινοτικό» ζήτημα, τονίζοντας τις «λύσεις» ομοσπονδίας, συνομοσπονδίας και διζωνικότητας; Ποιο είναι το μέλλον των σκλαβωμένων που παραμένουν στην Καρπασία, της Ελένης Φωκά, της Γιαννούλας Βασιλείου, της Δέσπως Μουζούρη και των μαθητών τους, που  δεν μπορούν να μιλήσουν ελληνικά, να κινηθούν ελεύθερα, να διαβάσουν ελληνικά βιβλία; Το δημοτικό συμβούλιο της Αλεξανδρούπολης πρόσφατα με ομόφωνο ψήφισμά του  απευθύνεται στους διεθνείς οργανισμούς ρωτώντας,  γιατί δεν εφαρμόζεται το διεθνές δίκαιο στην Κύπρο και ιδιαίτερα στο ζήτημα των «εγκλωβισμένων». Ποια η τύχη των  αγνοούμενων, που από δικαίωμα του Ελληνισμού για την εξακρίβωση της τύχης τους έχει καταλήξει μια άψυχη συνομιλία με τον εκπρόσωπο του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, σε ομηρία και εξευτελισμό  των συγγενών τους ; 

Εικοσιεπτά  χρόνια η Κύπρος παραμένει σκλαβωμένη και το μοναδικό σημάδι αισιοδοξίας και ελπίδας, που φωτίζει τον γκρίζο ουρανό της Κερύνειας και του Απόστολου Ανδρέα, είναι  οι γυναίκες, η νεολαία της Κύπρου, είναι τα κομμάτια του Ελληνισμού, με έντονο παρελθόν διχοτόμησης και προσφυγιάς. Οι γυναίκες, που σπάζουν την κατοχική βάρβαρη  γραμμή του Αττίλα, αναζητώντας τους αγνοούμενους τους, και αγωνίζονται για τη λευτεριά , οι μαθητές και οι μοτοσικλετιστές της Κύπρου, που περνούν τα σύρματα που χωρίζει την πατρίδα τους στα δύο και μαζί τις  αίθουσες και τα γραφεία των συνομιλιών και διασκέψεων, πετροβολούν τους βιαστές του νησιού και φτάνουν πιο κοντά στο σκοπό  τους: την απελευθέρωση. Εδώ είναι και το μέλλον της Κύπρου. Εδώ όπου οι σχέσεις Θρακών και Κυπρίων συνεχίζουν την παράδοση αλληλεγγύης, συνεργασίας και τον αγώνα απελευθέρωσης.

 

Μέρος της συνέντευξης του Φάνη Μαλκίδη στο ραδιοφωνικό σταθμό «Ράδιο Πρώτο» της Λευκωσίας.