Κύπρος
Η
ατέλειωτη κοροϊδία
Του
Θωμά Στεφ. Σάρα
Για
τον πολιτικό παρατηρητή η Κύπρος
συνεχίζει να παραμένει ο δεσμώτης των
επεκτατικών βλέψεων της Τουρκίας και
μια αδιάψευστη μαρτυρία των ουσιαστικών
αδυναμιών και της τελικής αποτυχίας της
πολιτικής του Γιώργου Παπανδρέου, της
σχετικής με την «ελληνοτουρκική φιλία».
Είναι βέβαιο ότι στις προ των
εκλογών κυβερνήσεις της Άγκυρας είχε
αρχίσει να γίνεται κατανοητό το ότι
πράγματι «ο δρόμος της Τουρκίας προς την
Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) περνάει από την
Κύπρο». Ένα γεγονός, το οποίο
δημιουργούσε μια αποπνικτική
ατμόσφαιρα μεταξύ του πολιτικού
κατεστημένου της χώρας και της «ηγεσίας»
των Τουκροκυπρίων (Τ/Κ).
Την
πραγματικότητα αυτή, ατυχώς, ήλθαν να
ανατρέψουν οι γενικές εκλογές ης
Τουρκίας, οι οποίες έφεραν στην εξουσία
την κυβέρνηση Ερντογάν. Μια κυβέρνηση
περιβεβλημένη τον χιτώνα της λαϊκής
ψήφου και ενδυναμωμένη από την
προτίμηση των ψηφοφόρων, η οποία ωστόσο
είχε ν’ αντιμετωπίσει τη στρατιωτική
ολιγαρχία των στρατηγών, από τον φόβο
των οποίων και δεν φαινόταν να έχει
διάθεση σύγκρουσης με τον Ντενκτάς. Το
μόνο σημείο, το οποίο δημιουργούσε
κάποιες προϋποθέσεις ελπίδας, ήταν η
πιθανότητα της ΕΕ, την οποία τόσο το
πολιτικό όσο και το στρατιωτικό
κατεστημένο έβλεπαν σαν τη μοναδική
ελπίδα σωτηρίας και διατήρησης των
σημερινών συνόρων της Τουρκίας.
Από
τη δική της πλευρά η ΕΕ δεν φάνηκε και
πολύ ενθουσιασμένη με την ιδέα αποδοχής
της Τουρκίας υπό τη σημερινή της μορφή
και μάλιστα με τη μορφή της
υπερκυβέρνησης των στρατοκρατών. Την
πραγματικότητα αυτή ήρθε να
επιβεβαιώσει επανειλημμένως ο υπουργός
Εξωτερικών της Τουρκίας, Αμπντουλάχ
Γκιουλ, με τον ισχυρισμό ότι η χώρα του
είναι αποφασισμένη να προχωρήσει στις
μεταρρυθμίσεις, που απαιτεί η ΕΕ. «Σίγουρα
υπάρχουν δυσκολίες», τόνισε ο Τούρκος υπ.
Εξ.. Δεν προχωρούμε σε ασφαλτοστρωμένο
δρόμο, πλην όμως προχωρούμε προσεκτικά
και επιλύοντας τα καθημερινά προβλήματα».
Ακολούθησε ψηφοφορία στο εθνικό
κοινοβούλιο της Τουρκίας για τον
περιορισμό της δικαιοδοσίας και την
εξουσία του λεγόμενου Εθνικού
Συμβουλίου, το οποίο στην
πραγματικότητα αποτελεί το στρατιωτικό
διευθυντήριο, το οποίο διοικεί την χώρα.
Σύμφωνα με την αποδοχή της
κυβερνητικής πρότασης, ο ρόλος του
στρατού στη χάραξη της πολιτικής της
χώρας θα περιορίζεται μόνο στους
στρατώνες, ενώ η κυβέρνηση αποδεχόταν
την παροχή αμνηστίας σε μέλη του
παράνομου κομματικού μηχανισμού των
Κούρδων ΡΚΚ.
Κι ενώ οι πραγματικά «επαναστατικές
αυτές αλλαγές στο εσωτερικό της
Τουρκίας άφησαν να δημιουργηθούν
ελπίδες νέων ευκαιριών επίλυσης του
Κυπριακού, ο πρόεδρος της Κύπρου, Τάσος
Παπαδόπουλος, δήλωνε ότι ήταν έτοιμος να
επιστρέψει σε ουσιαστικές
διαπραγματεύσεις με το σχέδιο Ανάν. Με
επιστολή του προς τον γενικό γραμματέα (γ.γ.)
του ΟΓΕ ο πρόεδρος της Δημοκρατίας της
Κύπρου επισημαίνει ότι όλες οι μέχρι
σήμερα συζητήσεις κατέληξαν σε αδιέξοδο
εξαιτίας της επιμονής του Ραούφ
Ντενκτάς να προχωρήσει την αναγνώριση
της τουρκοκυπριακής (τ/κ) διοίκησης ως
κρατικής μονάδας.
Περιέργως, ωστόσο, η Άγκυρα ξαφνικά
δημιούργησε θέμα «τελωνειακής ένωσης»
με την τ/κ διοίκηση των κατεχομένων. Ήταν
μια νέα πραγματικότητα, η οποία
δημιούργησε νέα ερωτήματα γύρω από τις
πραγματικές προθέσεις της Άγκυρας.
Ακολούθησε νέα ένταση στις σχέσεις
της κυβέρνησης Ερντογκάν με την ηγεσία
της στρατιωτικής χούντας της Άγκυρας.
Αιτία αυτής υπήρξε η αποπομπή από το
στράτευμα αξιωματικών, οι οποίοι
αποτελούσαν τον σκληρό πυρήνα των
στρατοκρατών. Ήταν οι πρώτες ενδείξεις
της σοβαρής κρίσης, που είχε
δημιουργηθεί μεταξύ του πολιτικού και
στρατιωτικού κατεστημένου της χώρας.
Σχολιάζοντας, εξάλλου, τη «συμφωνία
για τελεωνειακή ένωση» Τουρκίας-κατεχομένων,
ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων την
χαρακτήρισε ως «πρόκληση». Με δικές της
δηλώσεις η Ένωση Βιομηχάνων της
Τουρκίας τόνισε ότι η συμφωνία θα
αποτελέσει ένα νέο εμπόδιο στο δρόμο της
Άγκυρας προς την ΕΕ.
Από τη δική του πλευρά, ο Τ/Κ Ραούφ
Ντενκτάς τόνισε ότι το Κυπριακό δεν
αποτελεί εμπόδιο για την ένταξη της
Τουρκίας στην ΕΕ και δεν αποτελεί
κριτήριο γι’ αυτήν. Σύμφωνα με τον Τ/Κ
ηγέτη στο νησί «υπάρχουν δύο λαοί, κάτι
που οι Ελληνοκύπριοι (Ε/Κ) αρνούνται να
αποδεχθούν, επιμένοντας ότι υπάρχει
μόνον ένας λαός απαρτιζόμενος από δύο
κοινότητες». Επιπλέον ο ομιλητής
χαρακτήρισε το σχέδιο Ανάν απαράδεκτο
έγγραφο, ισχυριζόμενος ότι μια
ειρηνευτική συμφωνία δεν μπορεί να
υπογραφεί χωρίς κρατική υπόσταση και
πρόσθεσε ότι «η εθνική υπόθεση της
Τουρκίας είναι να εμποδίσει την ένωση
της Κύπρου με την Ελλάδα».
Δημοσιογραφικές πληροφορίες από την
Κύπρο αναφέρουν την ύπαρξη επιστολής
του υπ. Εξ. των ΗΠΑ, στην οποία τονίζεται
η υποστήριξη της Ουάσιγκτον στις
προσπάθειες του γ.γ. του ΟΗΕ για την
επίτευξη λύσης. Σύμφωνα με δημοσίευμα
της ημερήσιας “Turkiye”,
ο Ντενκτάς επανέλαβε ότι δεν πρόκειται
να αποδεχθεί τις προτάσεις του σχεδίου
Ανάν. «Θα πρέπει να ξεχάσουμε ότι οι Ε/Κ
αποτελούν το 80% των κατοίκων του νησιού»,
δήλωσε. «Εκείνο που θέλουμε είναι μια
λύση, η οποία θα στηρίζεται πάνω σε δύο
κράτη».
Με δηλώσεις του ο πρώην πρόεδρος της
Γαλλικής Δημοκρατίας, Βαλερί Ζισκάρ ντ’
Εστέν, έκφρασε σοβαρούς προβληματισμούς
για το εάν και κατά πόσον θα έπρεπε η
Τουρκία να γίνει αποδεκτή από την ΕΕ.
Σύμφωνα με τον ομιλητή, αντί της εισόδου,
η Τουρκία θα μπορούσε να καλυτερεύσει
τις σχέσεις της με την ΕΕ, όπως συμβαίνει
μεταξύ ΗΠΑ και Μεξικού.
Παρόμοιες δηλώσεις έκανε και ο
αρχηγός της αντιπολίτευσης της
Γερμανίας, η οποία προέβλεψε οικονομικά
προβλήματα στην ΕΕ εξαιτίας της
Τουρκίας.
Επανέναρξη
συνομιλιών
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της
Δημοκρατίας της Κύπρου, η ε/κ πλευρά
είναι έτοιμη για επανέναρξη των
συνομιλιών στη βάση του σχεδίου Ανάν.
Αναφερόμενος, εξάλλου, στις διακηρύξεις
Ντενκτάς, τις σχετικές με το θέμα της
κλειστής περιοχής της Αμμοχώστου, είπε
ότι αυτές δεν πείθουν κανένα, δεδομένου
ότι γίνονται σε προεκλογική περίοδο.
Παρ’ όλ’ αυτά, πρόσθεσε, ότι θα
είναι ευπρόσδεκτη κάποια κίνηση από
πλευράς Ντενκτάς, για να βοηθήσει να
πείσει την Τουρκία να απελευθερώσει την
πόλη της Αμμοχώστου για τους κατοίκους
της. Από τη δική του πλευρά, ο Τ/Κ Ραούφ
Ντενκτάς επανέλαβε την πρόθεσή του να «ανοίξει»
την πόλη με κοινή ευθύνη των Τ/Κ και των
Ηνωμένων Εθνών.
Επίσημα πλέον προκηρύχθηκαν εκλογές
στα κατεχόμενα για τις 14 Δεκεμβρίου. Το
ίδιο διάστημα ο Τ/Κ ηγέτης ζήτησε από τα
Ηνωμένα Έθνη να γίνει εκκαθάριση ναρκών
κατά προσωπικού από τη νεκρή ζώνη, που
χωρίζει τις δύο κοινότητες. Όσο για τις
ελπίδες εκείνων, που πίστεψαν ότι οι
εκλογές θα αποτελούσαν ευκαιρία για την
απομάκρυνση του Ντενκτάς, με δηλώσεις
του ο τελευταίος επιβεβαίωσε ότι, και
εάν ηττηθεί, δεν πρόκειται να αποσυρθεί
από τη θέση του διαπραγματευτή της τ/κ
πλευράς.
Σχολιάζοντας τις δηλώσεις Ντενκτάς,
ο πρόεδρος της Κύπρου, Τάσος
Παπαδόπουλος, δήλωσε ότι με τον Ντενκτάς
στην ηγεσία της τ/κ κοινότητας δεν
υπάρχει ελπίδα για συμφωνία. Πρόσθεσε δε
ότι «Με τον Ντενκτάς, σύμφωνα με τις
ίδιες τις δηλώσεις του, δεν υπάρχει
ελπίδα για συμφωνία, αφού θεωρεί το
σχέδιο νεκρό και θαμμένο».
Το ίδιο διάστημα σχηματισμοί
τουρκικών αεροσκαφών καθημερινά
προβαίνουν σε παραβιάσεις του εθνικού
εναέριου χώρου της Ελλάδας και της
Κύπρου στο Αιγαίο. Υπάρχουν μάλιστα
αρκετές περιπτώσεις που η διαδικασία
αναχαίτισης των τουρκικών μαχητικών
εξελίσσεται σε εμπλοκές.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της τουρκικής
ημερήσιας «Τζουμχουριέτ», ο πρέσβης ης
Γερμανίας στην Άγκυρα αναφέρθηκε ατην
αποδοχή ης νέας νομοθεσίας από το
τουρκικό κοινοβούλιο με τις ευρωπαϊκές
μεταρρυθμίσεις και συνεχάρη την Άγκυρα.
Σε αναφορά του στο Κυπριακό, ωστόσο,
πρόσθεσε την ανάγκη εξεύρεσης λύσης από
τις δύο πλευρές μέχρι το Μάη του 2004, που η
Κύπρος καθίσταται πλήρες μέλος της ΕΕ.
Ύστερα από αυτή την ημερομηνία, η
Κυπριακή Δημοκρατία θα έχει το δικαίωμα
πρότασης βέτο στην είσοδο της Τουρκίας.
Εντωμεταξύ, με δηλώσεις του, ο
εκπρόσωπος της ευρωπαϊκής προεδρίας
στην Άγκυρα, Κρέτσχμερ, ζήτησε από τις
ένοπλες δυνάμεις της Τουρκίας να πάψουν
να αναμιγνύονται στην πολιτική της
χώρας, κάτι που το απαιτεί η σχετική
νομοθεσία, η οποία έγινε αποδεκτή από το
κοινοβούλιο. Αναφερόμενος στο Κυπριακό,
ο ομιλητής τόνισε ότι μια απόφαση λύσης
του προβλήματος στο νησί θα είχε μεγάλη
βαρύτητα για τον ευρωπαϊκό
προσανατολισμό της Τουρκίας.
Από τη δική του πλευρά, ωστόσο,
περιέργως, ο πρόεδρος της Κυπριακής
Δημοκρατίας δήλωσε ότι, μετά την είσοδο
του νησιού στην ΕΕ τον επόμενο Μάη, οι Ε/Κ
δεν πρόκειται να προτάξουν βέτο στην
προσπάθεια της Τουρκίας να καταστεί
μέλος της ΕΕ. «Θα καλωσορίσουμε την
Τουρκία να μπει στην ΕΕ», δήλωσε ο
Κύπριος πρόεδρος στις Βρυξέλλες. «Θα
επανεξετάσουμε το θέμα εν καιρώ, πλην
όμως περίπτωση άσκησης βέτο τη θεωρώ
απαράδεκτη. Πιστεύω ότι οι Έλληνες θα
επωφεληθούν από την εισδοχή της
Τουρκίας στην ΕΕ». Συμπλήρωσε ο ομιλητής.
Με δικές του δηλώσεις ο πρωθυπουργός
της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, τόνισε ότι
η Τουρκία δεν έχει απορρίψει τελείως το
σχέδιο των Ηνωμένων Εθνών. «Συζητάμε
ακόμα το σχέδιο, και μπορεί να φθάσουμε
σε κάποια συμφωνία» πρόσθεσε ο ομιλητής.
Τις δηλώσεις του Κύπριου προέδρου
προέβαλε πανηγυρικά ο τουρκικός τύπος, ο
οποίος σχολίασε θετικά.
Σημίτης:
Το κλειδί…
Μήνυμα στον Τούρκο πρωθυπουργό,
Ταγίπ Ερντογάν, ότι πρέπει να υπάρξει
οριστική λύση για το Κυπριακό μέσα στο
2004, έστειλε από τις Βρυξέλλες ο
πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κώστας
Σημίτης, μετά το τέλος της συνόδου
κορυφής. Ο κ. Σημίτης υπογράμμισε ότι ο κ.
Ερντογάν έχει αναγνωρίσει την ανάγκη
λύσης του προβλήματος, ωστόσο προτείνει
κάτι άλλο από το σχέδιο Ανάν, το οποίο
υποστηρίζουν η Ελλάδα και η Κυπριακή
Δημοκρατία.
Ο αρχηγός των τουρκικών ενοπλων
δυνάμεων, στρατηγός Χιλμί Οζκιόκ, με
συνέντευξή του στην εφημερίδα «Ελευθεροτυπία»,
θέτει ως προϋπόθεση της λύσης του
Κυπριακού και των άλλων προβλημάτων
μεταξύ των δύο χωρών την προώθηση της
ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ. Μάλιστα,
υπογραμμίζει ότι, εάν προχωρήσει η
ένταξη της Τουρκίας, τότε τα προβλήματα,
που υπάρχουν με την Ελλάδα, θα λυθούν σε
μια εβδομάδα. Η απόφαση του Ελσίνκι δεν
είναι τελευταία προθεσμία.
Ο Χιλμί Οζκιόκ υποστηρίζει ότι η
Τουρκία θα πρέπει να παραμείνει στην
Κύπρο, καθώς αναφέρει ότι η μεγαλόνησος
είναι μεγάλης στρατηγικής αξίας. «Θέλουμε
μια Κύπρο, από την οποία δεν θα μπορούμε
να αποσυρθούμε και απ’ όπου θα μπορούμε
να υπερασπιζόμαστε την Τουρκία»,
υπογραμμίζει και επισημαίνει ότι αυτό
δεν αφορά μόνο την Ελλάδα αλλά και
οποιαδήποτε άλλη χώρα. Παράλληλα
τονίζει ότι «η ομηρία της Κύπρου μέχρις
ότου η Τουρκία ενταχθεί στην ΕΕ πρέπει
να θεωρείται δεδομένη». Αν η ΕΕ δεν
δεχθεί την Τουρκία, είπε ο κ. Οζκιόκ, τότε
η Άγκυρα δεν θα μπορεί να κάνει πίσω.
Απαντώντας στην ερώτηση για το
σχέδιο Ανάν και τις αντιρρήσεις, που
έχει εκφράσει η τ/κ πλευρά, υποστήριξε
ότι έχουν διατυπωθεί πέντε αντιρρήσεις,
τις οποίες έχουν γνωστοποιήσει στις ΗΠΑ
και την ΕΕ.
Ο αρχηγός του τουρκικού στρατού στη
συνέντευξη εμμένει στις τουρκικές
αξιώσεις στο Αιγαίο, στις γκρίζες ζώνες
και αναφέρει ότι «με τη διακήρυξη του casus
belli η Τουρκία
έκφρασε τα όρια της ανεκτικότητάς της,
χωρίς να εκφράζει απειλή, απλώς με αυτό
τον τρόπο θέλει να βελτιώσει τις σχέσεις
της με την Ελλάδα».
Ο Χιλμί Οζκιόκ ανέφερε ότι το 2004 (η
απόφαση του Ελσίνκι) «δεν είναι η
τελευταία προθεσμία για τη διευθέτηση
των διαφορών μέσω του διεθνούς
δικαστηρίου, αλλά η ημερομηνία που το
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα εξετάσει την
κατάσταση, στην οποία βρίσκονται
εκκρεμείς διαφορές».
Εντωμεταξύ, και με την ευκαιρία της
επίσκεψης στην Αθήνα του Τούρκου υπ. Εξ.,
Γκιουλ, με δηλώσεις του στο αεροδρόμιο
των Αθηνών, τόνισε ότι γίνονται άκρως
θετικά βήματα προς την προσέγγιση. «Έχουμε
ανοίξει μια νέα σελίδα στις σχέσεις
Ελλάδας-Τουρκίας κι έχουμε συμβάλει
στην άμβλυση της έντασης», δήλωσε ο
Έλληνας υπ. Εξ., Γιώργος Παπανδρέου.
Από τη δική του πλευρά ο Τούρκος υπ.
Εξ. πρόσθεσε ότι «αυτό που ενθαρρύνει
τις δύο κυβερνήσεις είναι η βούληση των
δύο λαών να μετατραπεί το Αιγαίο σε
θάλασσα ειρήνης και συνεργασίας των
λαών. Όταν υπάρχει επιθυμία και βούληση
και από τις δύο πλευρές για κάτι
καλύτερο, τότε υπάρχουν οι δυνατότητες
να προχωρήσουμε ακόμα περισσότερο»,
συμπλήρωσε.
Παρ’ όλ’ αυτά, με δικές του δηλώσεις
ο Ραούφ Ντενκτάς χαρακτήρισε «νεκρό» το
σχέδιο Ανάν και απέκλεισε οποιεσδήποτε
συνομιλίες για λύση του Κυπριακού πριν
από τις εκλογές του Δεκεμβρίου στο «τσιφλίκι»
του. Μιλώντας στο Πρακτορείο Ρόιτερ, ο Τ/Κ
ηγέτης τόνισε ότι παραμένει στην ιδέα
των δύο κρατών και πρόσθεσε: «Όταν τα
οράματα των δύο πλευρών εξακολουθούν να
είναι τόσο διαφορετικά, οποιαδήποτε
προσπάθεια, για να έλθουν οι κοινότητες
πιο κοντά σε μια πρόχειρη συμφωνία, είτε
για να ευχαριστήσουν άλλους είτε για να
εξυπηρετήσουν ξένα συμφέροντα, θα
καταλήξει σε καταστροφή».
Τέλος, και σύμφωνα με την τουρκική
ημερήσια «Μιλιέτ», με νέες δηλώσεις του,
ο Ραούφ Ντενκτάς υποστήριξε ότι
επιθυμεί το «έθνος» του να μπει στην ΕΕ
από κοινού με την Τουρκία.
Παράλληλα, η φημολογούμενη πρόταση
Ερντογάν για τετραήμερη διάσκεψη Αθήνας-Άγκυρας-Λευκωσίας
και Ντενκτάς, αποδεικνύεται ότι είναι
καταδικασμένη σε αποτυχία.
Νεότερες πληροφορίες αναφέρουν ότι
στην ετήσια έκθεση της ΕΕ, τη
σχετιζόμενη με την πρόοδο των υποψηφίων
χωρών, γίνεται θετική αναφορά για την
αποδοχή της νομοθεσίας της ΕΕ από την
Τουρκία, πλην όμως τώρα η Ένωση απαιτεί
την εφαρμογή της. Αυτό ήταν το μήνυμα του
υπεύθυνου επιτρόπου της ΕΕ για τη
διαπλάτυνση, Φερχόγκεν, ο οποίος δήλωσε
ότι η ΕΕ ενδέχεται να μη δώσει στην
Τουρκία μια απόφαση χωρίς όρους την
επόμενη χρονιά.
Κι ενώ τα αεροσκάφη των ενόπλων
δυνάμεων της Άγκυρας συνεχίζουν
καθημερινά τις παραβιάσεις του εναέριου
χώρου της Ελλάδας και της Κύπρου, ο υπ. Εξ.
της Ελλάδας συνεχίζει να πιέζει για την
εφαρμογή της «ελληνοκυπριακής φιλίας».
Με αφορμή, εξάλλου, τις
διερευνητικές επαφές Ελλάδας-Τουρκίας,
ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας (Ν.Δ.)
Πέτρος Μολυβιάτης ζητά την ενημέρωση
των μελών της Επιτροπής Άμυνας και
Εξωτερικών Υποθέσεων για το πλαίσιο, το
περιεχόμενο και την πορεία των «διερευνητικών
επαφών» μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Το
κείμενο της επιστολής του κ. Μολυβιάτη
έχει ψς εξής:
«Όπως είναι γνωστό, κατά τους
τελευταίους 18 περίπου μήνες διεξάγονται
συνομιλίες μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας,
και ήδη έχουν πραγματοποιηθεί 16
συναντήσεις μεταξύ των εντιπροσωπειών
των δύο χωρών γενικών γραμματέων των
υπουργείων Εξωτερικών.
«Οι συνομιλίες αυτές, τις οποίες η
κυβέρνηση έχει χαρακτηρίσει «διερευνητικές
επαφές», καλύπτονται από απόλυτη
μυστικότητα, και η Βουλή δεν έχει καμιά
απολύτως ενημέρωση, ούτε για το
περιεχόμενο ούτε για την πορεία αυτών
των συνομιλιών.
«Η
Ν.Δ. ζήτησε ήδη κατά τη συνεδρίαση της
Επιτροπής της 2/10/03 επίσημη ενημέρωση της
Επιτροπής από την κυβέρνηση χωρίς μέχρι
στιγμής καμιά ανταπόκριση.
«Το
αίτημα αυτό επαναλαμβάνω και σήμερα,
κύριε πρόεδρε, και παρακαλώ να προβείτε
στις δέουσες συνεννοήσεις, ώστε ο κ.
υπουργός των Εξωτερικών να ενημερώσει
άμεσα την Επιτροπή για το πλαίσιο, το
περιεχόμενο και την πορεία αυτών των
ελληνοτουρκικών συνομιλιών».
