Εθνικό
Σύστημα Υγείας (Ε.Σ.Υ.) της Ελλάδας
Μύθος
και πραγματικότητα
Μια εμπειρία
Του Αναστάσιου
Μπαξεβανίδη
Έχω
πολλούς λόγους που γράφω αυτό το
σημείωμα σχετικά με την εμπειρία μου με
το Ε.Σ.Υ. της Ελλάδας. Είναι λόγοι
προσωπικοί, κοινωνικοί, και περισσότερο
πολιτικοί. Με το πολιτικοί δεν εννοώ την
παραταξιακή αναμπουμπούλα, που υπάρχει
σε χώρες όπως είναι η Ελλάδα, αλλά το
ενδιαφέρον που έχει κάποιος να
προσφέρει για την καλυτέρευση ενός
χώρου, όπου συνυπάρχουν συστήματα ή
ομάδες εργασίας με σκοπό να κάνουν ένα
έργο με ωφέλιμα αποτελέσματα. Είναι το
ενδιαφέρον του πολίτη να συμμετέχει στη
διαδικασία εύρεσης εναλλακτικών τρόπων
και λύσεων εργασίας στα κοινά
προβλήματα μιας οργανωμένης και
δημοκρατικής πολιτείας.
Κοινωνικοί
λόγοι, διότι, σαν μέλος της κοινωνίας,
ενδιαφέρομαι να ξέρω πώς σκέπτονται και
ενεργούν τα άλλα μέλη της κοινότητας σε
συνηθισμένες και εξαιρετικές στιγμές
της καθημερινότητας, ώστε κι εγώ να έχω
προετοιμασμένα σχέδια συμπεριφοράς.
Συμπεριφοράς, που πάντα να φέρνει
καλυτέρευση στην κοινωνική συνύπαρξη,
μέσα από ανασταλτική η προτρεπτική
βοήθεια δράσης.
Προσωπικοί
λόγοι, διότι βρέθηκα στην Αθήνα, μέσα
στον καύσωνα του Ιούλη 2002, να καίγομαι
για οικογενειακούς λόγους (η μητέρα μου
έσπασε το πόδι της) πάνω στο σύστημα του
Ε.Σ.Υ. (Εθνικό Σύστημα Υγείας) της Ελλάδας.
Με
αφορμή αυτήν την προσωπική μου εμπειρία
θα προσπαθήσω να ενημερώσω την απόδημη
κοινότητα του Ελληνισμού, αυτήν που δεν
ξέρει τί να περιμένει σε περίπτωση
ατυχίας και αναποδιάς και πώς να
αποφύγει, κατά το δυνατόν, δύσκολες
εξελίξεις ενός δυσάρεστου γεγονότος
όταν βρίσκονται στην Ελλάδα. Βέβαια
πρώτα πρέπει να αναλάβει σοβαρά την
ευθύνη προσωπικά.
Η
Ελλάδα, η Πατρίδα μας, προικίστηκε με
περίσσια αγάπη απ` όλους τους θεούς της
φύσης. Στην Ελλάδα αφήσαμε τις πιο
γλυκές παιδικές και της νιότης μας
αναμνήσεις, τους πρώτους φίλους μας,
τους συγγενείς μας, τις σειρήνες μας, την
Ορεστιάδα μας.
Η
δύναμη της επιθυμίας να
ξαναζωντανέψουμε και να ξαναζήσουμε
εγκάρδιες στιγμές με τις παρέες των
φίλων και συγγενών είναι το φιδάκι του
καημού της «παλιννόστησης» όσο μικρής
διάρκειας και να είναι αυτή η άνοιξη. Η
άνοιξη της Περσεφόνης των ονείρων μας. Η
μετάβαση στην Πατρίδα μοιάζει με
αναγέννηση, με αναστήλωση, με θρίαμβο
νίκης της στρατιάς των αισθημάτων και
συναισθημάτων, που καταγίνονται
ευγενικά και με αξιοπρέπεια, όσο είμαστε
μακριά, να ερεθίζουν και να προκαλούν το
φιλότιμο και την αγάπη μας, που σχεδόν
όλοι έχουμε για την άγια μήτρα του
Ελληνισμού, την Πατρίδα μας, την Ελλάδα
μας.
Στη
θετή μας Πατρίδα, τον Καναδά, με σοφές
επινοήσεις καταφέραμε να επιβιώσουμε
νικώντας όλων των λογιών τις παράξενες
εχθρότητες τις ξενιτιάς. Τώρα, μονομάχοι
νικητές, εκτιμούμε τα αγαθά της
καταξίωσής μας.
Στην
Ελλάδα πάμε τυφλωμένοι από την ιερή
αγωνία της επιστροφής μας,
παραβλέποντας πολλές αρχές ανάγκης ενός
μεγάλου ταξιδιού και μακρινού
προορισμού. Κατά κανόνα παραβλέπουμε
θέματα υγείας και ασφάλισης γενικά για
τους παραπάνω λόγους, αλλά και διότι δεν
γίνεται σωστή ενημέρωση των αναγκών
ενός τέτοιου ταξιδιού από τις υπηρεσίες,
τόσο της προξενικής αρχής της Ελλάδας
όσο και της καναδικής (επαρχιακή και
ομοσπονδιακή), που πρέπει έντονα να
ενημερώνουν τον ταξιδιώτη για την
ανάγκη πρόβλεψης και θωράκισής του από
κάθε πιθανή αναποδιά και βέβαια με το
λιγότερο χρηματικό ή μη χρηματικό έξοδο.
Όπως φαίνεται, ούτε οι ασφάλειες είναι
αρκετά πειστικές για την ανάγκη που
έχουν πράγματι οι ταξιδιώτες για μια
σωστή ασφάλιση, μέσα σε λογικά περιθώρια
εξόδου.
Λίγο
ή πολύ, ο καθένας που πηγαίνει στην
Ελλάδα ξέρει, ή γρήγορα αντιλαμβάνεται
ότι η οργάνωσή της είναι αυτή μιας
αναπτυσσόμενης χώρας. Το να εκτιμήσει
όμως κανείς την κατάσταση που βρίσκεται
το Ε.Σ.Υ., δηλαδή την ικανότητα
εξυπηρέτησης των αναγκών που έχει ένας
σοβαρά άρρωστος και το καθεστώς σχέσης
του άρρωστου και των συγγενών του με το
περιβάλλον ενός νοσοκομείου και το
νοσηλευτικό προσωπικό και ειδικά με
τους γιατρούς, είναι ένα άλλο θέμα (όχι
ότι η κατάσταση του Ε.Σ.Υ. του Καναδά
είναι καλύτερη από ό,τι ήταν πρώτα). Εκεί
χρειάζεται να έχει κανείς την υπομονή
της Πηνελόπης, την εξυπνάδα του Οδυσσέα,
τη δύναμη του Ηρακλή και δίπλα του την
τύχη.
Το
Ε.Σ.Υ. σαν κρατικός οργανισμός, όπως και
κάθε κρατικός οργανισμός στην Ελλάδα,
πάσχει λόγο της μπακάλικης πολιτικής
νοοτροπίας, που ευδοκιμεί και
αναπτύσσεται με αφάνταστα υψηλό
κοινωνικό έξοδο. Το ρουσφέτι, η
αδιάλλακτη αργομισθία της
μονιμοποίησης, ο συντηρητικός και
ξεπερασμένος συνδικαλισμός προσφέρουν
έδαφος και ευκαιρίες στις δυνατές
ομάδες να δυναστεύουν την ελληνική
κοινωνία.
Συγκεκριμένα,
το καθεστώς που επικρατεί στα
νοσοκομεία, κατά γενική ομολογία
μαρτύρων, είναι επικίνδυνο για την
αξιοπρέπεια και ασφάλεια του άρρωστου
και των συγγενών που τον συνοδεύουν. Η
τακτική των γιατρών είναι καταπιεστική
και απάνθρωπη, μέχρι που να τακτοποιηθεί
το χρηματικό θέμα. Δηλαδή, μέχρι που να
πάρουν το καθιερωμένο τιμολογιακά, για
την υπηρεσία που προσφέρουν, αντίτιμο
της πορνείας τους. Γιατί ο εκβιασμός του
άρρωστου και των συγγενών του είναι
ανήθικο και άτιμο πράμα.
Κάθησα
τρεις βδομάδες σε γνωστό νοσοκομείο στα
βόρεια προάστια για να είμαι κοντά στη
μητέρα μου λόγω του ατυχήματος της. Είδα
και άκουσα ιστορίες προσβλητικές για
τον άνθρωπο και τον τόπο.
Η
μητέρα μου περίμενε έξι μέρες για να
χειρουργηθεί, ενώ η εγχείριση έπρεπε να
είχε γίνει αμέσως με την εισαγωγή της
στο νοσοκομείο. Οι λόγοι της
καθυστέρησης για τους γιατρούς ήταν η
έλλειψη χειρουργείων και η αναμονή
εξεύρεσης αίματος για την εγχείριση. Η
πραγματικότητα όμως ήταν άλλη. Γιατί
μόλις συζήτησα, ανοιχτά, με τον γιατρό το
θέμα των χρημάτων και καταλήξαμε στο
ποσό που θα πάρει «ο κράχτης», στην
περίπτωση μου ήταν η αναισθησιολόγος, ο
μηχανισμός του συστήματος άρχισε να
λειτουργεί. Μετά από μια μέρα έγινε η
εγχείριση καθώς και η καταβολή του ποσού.
Ελάχιστα
από τα άτομα του νοσηλευτικού
προσωπικού συμπεριφέρονται με
συνείδηση και επαγγελματισμό. Η
συμπεριφορά των «γιατρών», οι οποίοι
ήταν και πανεπιστημιακοί, ήταν ίδια των
λύκων. Περιφέρονταν στους διαδρόμους
και στους άλλους χώρους του νοσοκομείου,
ψάχνοντας με πολλή επιμέλεια τους
συγγενείς των άρρωστων, για να
καθορίσουν τα της πορνείας τους.
Στο
γενικό χώρο του νοσοκομείου, τί να
πιάσει και τί ν` αφήσει κανείς. Στον κήπο
τα δένδρα και το πράσινο υπάρχουν
περισσότερο χάριν της μεγαλοψυχίας του
καιρού και όχι από καμία φροντίδα του
προσωπικού. Οι χώροι στάθμευσης είναι
ερεθιστικά ξεχαρβαλωμένοι και πάντα
φιλόξενοι στα αδέσποτα και επικίνδυνα
τετράποδα (σκυλιά) που δεν χάνουν την
ευκαιρία να αλητεύουν και στους
θαλάμους του ισογείου ορόφου. Χώρος
στάθμευσης είναι όπου προλάβει κανείς
και όπου μπορεί.
Στους
διαδρόμους, στις σκάλες, στις αίθουσες
ευδιάκριτες πινακίδες ενημερώνουν το
κοινό ότι το κάπνισμα απαγορεύεται
αυστηρά. Σε αντιπαράθεση των πινακίδων
όλοι καπνίζουν και παντού. Γιατροί,
νοσοκόμοι, άρρωστοι, επισκέπτες, όποιου
του καπνίσει, καπνίζει.
Το
θέμα της αιμοδοσίας είναι πολύ
ενδιαφέρον. Για να «γίνει» μια εγχείριση,
συνήθως, θα πρέπει το νοσοκομείο να «σιγουρέψει»
τουλάχιστον μια (1) μονάδα αίματος από
τους συγγενείς και φίλους του ασθενούς,
ανεξάρτητα τύπου αίματος και αν
χρειάζεται αίμα ο ασθενής για την
εγχείρισή του. Η μέθοδος αυτή, της
υποχρέωσης από το μέρος του ασθενή να
βρει αίμα ανεξάρτητα της ομάδας του και
αν το χρειαστεί, είναι μεν παραγωγική
αλλά οπωσδήποτε καταπιεστική, ανήθικη,
και ανοιχτή σε πολλά ερωτήματα.
Φανερώνει επίσης την αδυναμία οργάνωσης
και ανταπόκρισης, που έχει το τμήμα
αιμοδοσίας τόσο
του νοσοκομείου όσο και κάθε ιδρύματος
και οργανισμού αιμοδοσίας της Ελλάδας
στο κοινό.
Οι
κλινικές των νοσοκομείων χωρίζονται σε
πανεπιστημιακές και σε μη
πανεπιστημιακές. Για τον ασθενή και τους
δικούς του, όλες οι κλινικές είναι σαν τη
Σκύλα και τη Χάρυβδη, μια και από καμία
δεν πρόκειται να δει σωστή προκοπή και
να γλιτώσει τα πάθη του άγχους, του
ρεζιλέματος και του κινδύνου. Και στις
δυο περιπτώσεις, ο ασθενής, που πάει στα
ιδρύματα του Ε.Σ.Υ., υποβάλλεται σε μια
σειρά από προκρούστιες δοκιμασίες.
Ειλικρινά
εύχομαι σε όλους που πηγαίνουν στην
Πατρίδα να έχουν ευχάριστο και υγιές
ταξίδι. Όμως να πάρουν τα απαραίτητα
μέτρα για το καλό το δικό τους και των
συγγενών τους. Μέτρα ασφάλειας και
πρόνοιας.
Καλό
ταξίδι.
Αναστάσιος
Α. Μπαξεβανιδης
Richmond
Hill, Ontario, Canada.
E-mail:
a.baxis@rogers.com