Υγεία
Η
επέκταση του ορίου της ανθρώπινης ζωής
Του
Θεόδωρου Κανάκη, D.N.
Μέρος
Β΄
Το παρακάτω κείμενο είναι καθαρά
πληροφοριακό και σε καμιά περίπτωση δεν
θα πρέπει να θεωρηθεί ως θεραπευτική
ιατρική συνταγή ή ότι συνιστά
αντικατάσταση του θεράποντος γιατρού
και των υποδείξεών του. Η απόφαση για τη
σπουδαιότητα των συμβουλών είναι
προσωπικά και απόλυτα δική σας. Σε καμιά
δε περίπτωση δεν πρέπει να θεωρηθεί ότι
η ευθύνη βαραίνει το συντάκτη ή και την
επιθεώρηση «Πατρίδες», η οποία
φιλοξενεί τη στήλη.
«Η ολική κατάπτωση του ανθρώπινου
σώματος, που έρχεται με την ηλικία, δεν
είναι μοιραίο να συμβεί… Τώρα
γνωρίζουμε ότι ορισμένες μορφές του
γήρατος μπορούν να προληφθούν ή και να
αντιστραφούν». – Daniel
Rudman, M.D., New England Journal of Medicine
Στη συζήτηση περί γήρατος στο πρώτο μέρος
καλύψαμε ορισμένα βασικά σημεία, που
είναι απαραίτητα να συνυπάρχουν σε
οιανδήποτε προσπάθεια επέκτασης της
ανθρώπινης ζωής. Το θέμα είναι στην
επικαιρότητα όσο ποτέ άλλοτε, δεδομένου
ότι η επιστήμη της γεροντολογίας
εργάζεται πυρετωδώς για καινούργιες
εκπλήξεις. Ο ρυθμός εξελίξεων είναι
ταχύς και εντυπωσιακός.
Ένα από τα «μονοπάτια» στο κυνήγι
για τη μακροζωία οδηγεί στη θεωρία ότι ο
κεντρικός κρίκος στην πολύπλοκη αλυσίδα
της ζωής είναι η ουσία που λέγεται
μιτοχόνδρια. Τα μιτοχόνδρια είναι η
βιομηχανία ή, καλύτερα, οι μηχανές που
βρίσκονται μέσα σε όλα τα ανθρώπινα
μόρια και παράγουν 90% της ενέργειας που
μας κρατάει στη ζωή. Κρατώντας αυτές τις
μηχανές σε υγιή βιολογική κατάσταση
είναι ένας σίγουρος τρόπος για την
επέκταση της ζωής.
Τα μιτοχόνδρια έχουν εξακριβωθεί
ότι είναι παράγοντας άκρως απαραίτητος
για την ίδια τη ζωή. Εντούτοις, έχει
επίσης εξακριβωθεί ότι αρχικώς ήταν μια
ξεχωριστή, ξένη ουσία προς τον αρχικό
πυρήνα, από τον οποίο προήλθε η ζωή.
Κάπου στο μακρινό παρελθόν της
ανθρώπινης εξέλιξης «κόλλησε» κι έγινε
μέρος του σνθρώπου. Αυτό είναι γνωστό
από το γεγονός ότι το DNA των μιτοχονδρίων είναι διαφορετικό από
το DNA
που περιέχεται στα υπόλοιπα μόρια του
ανθρώπινου σώματος. Είναι, δηλαδή, δύο
διαφορετικοί κώδικες, που συμβιώνουν
ειρηνικά για εκατομμύρια χρόνια. Αλλά ας
δούμε τις προϋποθέσεις, που εγείρει η
προσπάθεια της επιστήμης να αυξήσει το
όριο της ανθρώπινης ζωής.
Κατ’ αρχήν, μιλώντας για την
ενέργεια, η οποία κινεί και κρατά στη ζωή
τον ανθρώπινο οργανισμό με μια τέτοια
απλοποίηση είναι ένα θέμα, για το οποίο
ασφαλώς χρειάζομαι καλοπροαίρετη
κατανόηση. Με αυτή και μόνο τη
δικαιολογία πρέπει να γνωρίζετε ότι, για
να παραχθεί αρκετή ενέργεια, που να
τροφοδοτήσει όλα τα μόρια του σώματος,
δεν είναι εύκολη δουλειά. Τα μιτοχόνδρια
χρειάζεται να «αναχαράξουν» χίλιες
φορές την ημέρα την κάθε μονάδα
ενέργειας (Α.Τ.Ρ.), ώστε να ικανοποιήσει
τις ανάγκες του οργανισμού.
Στη συνέχεια, αυτή καθεαυτή η
παραγωγή ενέργειας εγκυμονεί ειδικούς
κινδύνους για τα μιτοχόνδρια. Όπως είναι
γνωστό, η μετατροπή της τροφής και του
οξυγόνου σε «καύσιμα» για τις ανάγκες
της ανθρώπινης μηχανής δημιουργεί κατ’
ανάγκη τα γνωστά ελεύθερα
ηλεκτροσωματίδια ή «αντάρτες» (free radicals). Αυτοί
οι ανεξέλεγκτοι «αντάρτες» κυκλοφορούν
με μεγάλη ταχύτητα μέσα στο σώμα
τραυματίζοντας και καταστρέφοντας υγιή
μόρια σε βαθμό που υποσκάπτουν την όλη
υγεία και συντομεύουν την ανθρώπινη ζωή.
Φυσικά ο οργανισμός είναι σε θέση να
λάβει κατάλληλα μέτρα, εάν έχει τις
κατάλληλες συνθήκες και τα κατάλληλα
υλικά, που θα δούμε παρακάτω.
Ιδιαίτερης σημασίας είναι το
γεγονός ότι τα μιτοχόνδρια είναι 2.000
φορές σε περισσότερο κίνδυνο από τους «αντάρτες».
Ο λόγος είναι διότι αυτά τα επικίνδυνα
σωματίδια βρίσκονται και ενεργούν από
το εσωτερικό των μιτοχονδρίων έναντι
του υπόλοιπου οργανισμού, όπου η επίθεση
στα υγιή μόρια γίνεται απ’ έξω. Ένας
τέτοιος κίνδυνος καθιστά την ανάγκη να
προστατεύουμε τα μιτοχόνδρια όλο και
πιο επιτακτικά.
Βασικά υπάρχουν δύο τρόποι να
προστατεύσουμε τα μιτοχόνδρια, κι έτσι
να επεκτείνουμε τη ζωή μας. Ο πρώτος
τρόπος είναι να ελαττώσουμε τον αριθμό
των «ανταρτών» μέσα στα μιτοχόνδρια. Ο
δεύτερος τρόπος είναι να αυξήσουμε την
προστασία στα μιτοχόνδρια με τις
ειδικές θρεπτικές ουσίες, που λέγονται
αντιοξειδικά, όπως οι βιταμίνες C,
E, Q 10 κλπ.
Για την πρώτη περίπτωση, ο πιο
σημαντικός τρόπος, που έχει αποδείξει
αποτελέσματα, είναι μια δραματική
ελάττωση στις θερμίδες που
καταναλώνουμε στην καθημερινή μας
διατροφή. Αυτό μπορούμε να το
μεταφράσουμε και με ένα πρακτικό λόγο: «λιγότερο
φαγητό, μακρύτερη ζωή». Έχει αποδειχθεί
ότι το πάχος και η μακροζωία είναι
τελείως αντίθετα.
Μακροχρόνιες έρευνες με ζώα έχουν
αποδείξει ότι η ζωή μπορεί να επεκταθεί
κατά 30-40%. Αυτό απαιτεί διατροφή η οποία
είναι πλήρης από τις απαιτούμενες
βιολογικές ουσίες αλλά με περιορισμένες
θερμίδες (calorie
restriction). Μια παρόμοια δίαιτα μπορεί να
επεκτείνει και το όριο ηλικίας στους
ανθρώπους. Επιπλέον, όπως λέει ο Dr. Julian Whitaker, M.D., «μια τέτοια δίαιτα εμπλουτίζει την
ποιότητα της ανθρώπινης ζωής και είναι
σε θέση να καθυστερήσει ή να απαλλάξει
τον άνθρωπο από τις αρρώστιες του
γήρατος, όπως διαβήτη, καταρράκτη,
καρδιολογικές παθήσεις, αρθριτικά,
απώλεια μνήμης, απώλεια του μυϊκού
συστήματος κ.ά.».
Θα ρωτήσετε, ποια είναι η σχέση μιας
τέτοιας δίαιτας με τα μιτοχόνδρια; Η
πρωταρχική ωφέλεια είναι λεπτότερα και
πιο δραστήρια μιτοχόνδρια, ικανά να
αντιμετωπίσουν τις επιθέσεις από τα
ελεύθερα ηλκετρικά σωματίδια. Επιπλέον,
τέτοια υγιέστερα μιτοχόνδρια παράγουν
λιγότερους «αντάρτες» στο ίδιο το
εσωτερικό τους. Ευνόητο είναι, λοιπόν,
ότι η βιολογική μηχανή (μιτοχόνδρια), που
παράγει την ενέργεια για την ανθρώπινη
ζωή, θα αντέξει πολύ περισσότερο κι έτσι
θα επεκταθεί το όριο ζωής του ανθρώπου.
Ο δεύτερος τρόπος, ο οποίος είναι και
ευκολότερος για όσους επιθυμούν να
διατηρήσουν καθαρή βιολογική μηχανή (μιτοχόνδρια)
είναι ένας συνδυασμός του πρώτου και του
δεύτερου, κι εδώ είναι απαραίτητο να
διατηρήσετε μια λεπτή σιλουέτα και
επιπλέον απατείται η χρήση ορισμένων
θρεπτικών ουσιών, που θεωρούνται άκρως
απαραίτητες.
Πρώτη στον κατάλογο, όπως μας
πληροφορεί ο Dr.
Whitaker, M.D., είναι η ουσία γνωστή ως lipolic acid.
Αυτή η ουσία βοηθάει στη δημιουργία της
βιολογικής ενέργειας, αφαιρεί τα
ελεύθερα ηλεκτρικά σωματίδια και
προστατεύει τα μιτοχόνδρια.
Ακολουθεί
το co-enzyme
Q 10, μια βιολογική ουσία, που
λιγοστεύει όσο μεγαλώνουμε. Έστω και μια
μικρή έλλειψη αυτής της ουσίας είναι
δυνατό να γίνει σοβαρό θέμα στην ολική
ενέργεια του οργανισμού. Ιδιαίτερης
σημασίας είναι η ωφέλεια του Q
10 στην καρδιά, το μυϊκό σύστημα και το
συκώτι.
Η τρίτη στη σειρά αλλά όχι
μικρότερης σημασίας είναι η ουσία
γνωστή ως καρνιτίνη.
Αυτό το απαραίτητο αμινοξύ χρησιμεύει
ως τροφοδότης (pump) παραδίδοντας τις ουσίες που χρειάζονται
τα μιτοχόνδρια για να δημιουργήσουν την
ενέργεια, που μας κρατάει ζωντανούς.
Τελειώνοντας, θέλω να γνωρίζετε ότι
τα μέσα, που περιέγραψα, δεν μπορεί να
είναι και η τελευταία λέξη στον αγώνα
για την επέκταση της ανθρώπινης ζωής.
Είναι, όμως, αυτά που έχουμε επί του
παρόντος. Το όλο θέμα απαιτεί την
προσωπική θέληση του καθενός να
αποφύγει το μη απαραίτητο πάχος σε
συνδυασμό με τις απαραίτητες ουσίες, που
έγραψα παραπάνω.