"BENES
DECREES"…
ΚΑΙ Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΡΕΝΑΡΕΙ;
Του
Χρήστου Αγγελή
Είναι
αλήθεια ότι τα δημοψηφίσματα
στην Ιρλανδία απασχόλησαν
την Ευρωπαϊκή κοινή γνώμη τον τελευταίο
χρόνο με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και
προσοχή.
Το
βασικό ερώτημα άρχισε πλέον να αποτελεί καθημερινότητα
στα ΜΜΕ: Θα εφαρμοστεί τελικά η
Συνθήκη της Λισαβόνας δύο
χρόνια μετά την υπογραφή της;
Η
επικαιρότητα του θέματος μας οδήγησε
στις Βρυξέλλες να ρωτήσουμε τον κ.
Θεόδωρο Καλλιάνο, στέλεχος της
Ευρωπαϊκής Ένωσης ο
οποίος τα τελευταία
χρόνια παρουσιάζει και αναλύει, εκ
μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μέσω
δεκάδων διαλέξεων σε φορείς από όλη την
Ευρώπη, τη λεγόμενη «θεσμική μεταλλαγή»
των Ευρωπαϊκών Οργάνων και κυρίως τις
αλλαγές που επιφέρει η Συνθήκη της
Λισαβόνας. Tι
είπε στο ΟΜΟGENEIA MAGAZINE ο κ. Καλλιάνος
Ερ.
Κε Καλλιάνο. στις 10 Οκτωβρίου
η Πολωνία επικύρωσε με πανηγυρικό
τρόπο τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Είναι
πράγματι τόσο σημαντική αυτή η Συνθήκη;
Απ.
Είναι πολύ εύστοχη η
ερώτησή σας και σας ευχαριστώ. Πράγματι
η Συνθήκη της Λισαβόνας μετά το
δημοψήφισμα στην Ιρλανδία επικυρώθηκε
ουσιαστικά, με την υπογραφή του Προέδρου
της Πολωνίας τώρα από 26 εκ των 27
Μελών-Κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Είναι
μία Συνθήκη που αναθεωρεί τη δομή και
λειτουργία των Θεσμικών Οργάνων
της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς το
καλύτερο. Δηλαδή τους δίνει μεγαλύτερη
διαφάνεια, αποτελεσματικότητα στις
αποφάσεις και ισχυρότερη εκπροσώπηση
των πολιτών τόσο εντός όσο και εκτός της
ΕΕ. Πέραν αυτών των γενικών πλαισίων για
πρώτη φορά τα εθνικά Κοινοβούλια των
Μελών-Κρατών θα εμπλέκονται στη
διαδικασία των Ευρωπαϊκών αποφάσεων εκ
των προτέρων και όχι εκ των υστέρων όπως
γίνεται μέχρι σήμερα 'Ηδη αυτοί οι λόγοι
καθιστούν την Αναθεωρητική Συνθήκη,
όπως λέγεται, πράγματι σημαντική.
Ακριβώς αυτό θέλησαν να τονίσουν οι
Πρόεδροι των Ευρωπαϊκών
Οργάνων με την παρουσία τους στη
Βαρσοβία.. Ο νέος πρόεδρος τou Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι Πολωνός,
ας μην το ξεχνάμε κι αυτό …
Ερ.
Απομένει λοιπόν μόνο η Δημοκρατία
της Τσεχίας να επικυρώσει τη Συνθήκη της
Λισαβόνας. Εκτιμάτε ότι αυτό θα γίνει
σύντομα;
Απ.
Είναι αλήθεια ότι η
Συνθήκη της Λισαβόνας τίθεται σε
εφαρμογή εφόσον επικυρωθεί από όλα και
τα 27 Κράτη-Μέλη. Δυστυχώς οι
διαφορετικές διαδικασίες επικύρωσης
που ακολουθούνται στα διάφορα Κράτη-Μέλη
οδήγησαν σε μια καθυστέρηση της
εφαρμογής της
Συνθήκης κατά
δέκα μήνες ήδη. Ο πρόεδρος της Τσεχίας,
παρόλο ότι το κοινοβούλιο της χώρας του
έχει εγκρίνει τη Συνθήκη αυτή που
υπέγραψε η κυβέρνησή του στις 13 12 2007 μαζί
με όλους τους άλλους εμφανίζει νέες
επιφυλάξεις τώρα -που διατυπώνονται για
πρώτη φορά- πέραν του γεγονότος ότι
εκκρεμεί στο Συνταγματικό Δικαστήριο
της Τσεχίας μία ένσταση.
Το
πόσο σύντομα θα επικυρώσει (υπογράψει ο
πρόεδρος Κlaus)
τη Συνθήκη αυτό είναι κάτι που αφορά την
Τσεχία και μόνο, όμως οι επιπτώσεις της
καθυστέρησης βαρύνουν όλο το ευρωπαϊκό
θεσμικό οικοδόμημα.
Ερ.
Περί τίνος ακριβώς πρόκειται;
Απ.
Μετά την πρόσφατη
επικύρωση από τον πρόεδρο της Πολωνίας,
ο πρόεδρος της Τσεχίας επικαλέστηκε για
πρώτη φορά ότι η Συνθήκη της Λισαβόνας
ενδέχεται να οδηγήσει σε κατάργηση του «BENES
DECREES», δηλαδή στην άρση του νομικού
καθεστώτος που ισχύει για τα πρώην
ιδιοκτησιακά δικαιώματα Γερμανών που
σήμερα βρίσκονται υπό καθεστώς Τσεχικής
νομοθεσίας. Ο Benes,
να υπενθυμίσω, ήταν ο πρωθυπουργός της
Τσεχοσλοβακίας μετά τη λήξη του 2ου
Παγκοσμίου Πολέμου Ο φόβος του Τσέχου
προέδρου σήμερα είναι
ότι επικυρώνοντας τη Συνθήκη της Λισαβόνας
ανοίγεται ίσως ο δρόμος σε Γερμανούς
υπηκόους να διεκδικήσουν μέσω του
Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου του
Λουξεμβούργου δικαιώματα
επανακτήσεως ιδιοκτησιών τους στην
Τσεχία...
Ερ.
Nομίζετε δηλαδή κ. Καλλιάνο ότι μπορεί να
ανοίξει οi ασκόi
του Αιόλου σήμερα με επιχειρήματα που
ανάγονται σε πραγματικότητες και
γεγονότα του 2ου Παγκοσμίου
Πολέμου;
Απ.
Ελπίζω
πως όχι. Η Ευρωπαϊκή Ένωση
που δεν αμφισβητεί κανείς ότι είναι
παιδί των διενέξεων του παρελθόντος της
Ευρώπης απέδειξε εδώ και πάνω από 50
χρόνια ότι οι
Ευρωπαϊκοί λαοί μπορούν να συμβιώνουν
αρμονικά και ειρηνικά
βελτιώνοντας συνεχώς τη ζωή τους. Όλο
και περισσότερο το κοινό ευρωπαϊκό
μέλλον και όφελος γίνεται αντιληπτό ότι
υπερτερεί των
εθνικών ή περιφερειακών συμφερόντων. Με
άλλα λόγια όλο και περισσότερο
πλησιάζουμε σε
κοινές αξίες και
συμπεριφορές συμβίωσης βάζοντας σε
δεύτερη μοίρα ότι χώριζε στο παρελθόν
τους λαούς οδηγώντας τους σε αιματηρές
συγκρούσεις.
Ερ.
Στην περίπτωση που ο πρόεδρος της
Τσεχίας επιμείνει τι μέλλει γενέσθαι;
Απ.
Τότε πράγματι
υπάρχουν πολλαπλοί κίνδυνοι:
α) Τα ευρωπαϊκά
όργανα να μην κάνουν έγκαιρα τις
αναγκαίες θεσμικές προσαρμογές που
απαιτούνται σήμερα. Aυτό αφορά και τα τρία βασικά θεσμικά
όργανα και τις αρμοδιότητές τους:. Και
την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (πόσοι επίτροποι;),
και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (πόσα
ακριβώς μέλη;) και τη λειτουργία του
Συμβουλίου (ποια πλειοψηφία;)
Η
Ευρωπαϊκή Ένωση των
27 δεν είναι δυνατόν να μην μπορεί να
προχωρήσει μπροστά και να μένει στάσιμη,
δεμένη κοιτάζοντας το παρελθόν της μόνο,
με επιχειρήματα αυτού του είδους.
β) Το πολιτικό
θερμόμετρο περί
της πορείας της ΕΕ θα ανέβει και-πράγμα που
απεύχομαι- ενδέχεται να αρχίσουν να
ακούγονται δυνατότερα διασπαστικές
φωνές. Και
γ) Η κοινή γνώμη να αρχίσει να
αμφιβάλλει για το κύρος και
αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών
οργάνων, πράγμα που θεωρώ καταστροφικό
από κάθε άποψη…
Ερ.
…είστε παρ΄όλα αυτά αισιόδοξος;
Απ.
Σαφώς ναι. Πιστεύω ότι όπως σε όλα τα
Κράτη-Μέλη έτσι και στην Τσεχία
λειτουργεί η δημοκρατία η οποία δεν
γνωρίζει αδιέξοδα. Το προσεχές
Συμβούλιο Κορυφής της ΕΕ –είμαι βέβαιος-
θα λάβει σοβαρά υπόψη όλα αυτά τα νέα
δεδομένα και θα βοηθήσει στην εξεύρεση
λύσης που όμως τελικά πρέπει να δώσει
η ίδια η Τσεχία όπως έγινε στην
περίπτωση και άλλων χωρών όπως της
Ιρλανδίας, της Γερμανίας και
της Πολωνίας.Μέχρι τότε όμως τα
θεσμικά Όργανα της ΕΕ θα λειτουργούν
βάσει της Συνθήκης της Νίκαιας που
ισχύει τώρα.
