The strong voice of a great community

Οκτώβριος 2004

Πίσω στο ευρετήριο

 ΚΥΠΡΟΣ : Μπροστά στο μεγάλο δίλημμα

                                                                                       Του Θωμά Στεφ. Σάρα

Για τον παρατηρητή των πολιτικών εξελίξεων της νοτιοανατολικής Μεσογείου το μεγάλο ερωτηματικό είναι τι ακριβώς συμβαίνει με την Ευρωπαϊκή Κύπρο. Από το Μάη του 2004, η νόμιμη κυβέρνηση του νησιού αποτελεί μέρος της ευρωπαϊκής οικογένειας, σύμφωνα δε με τους ισχυρισμούς του πρώην ΥπΕξ της Ελλάδας και νυν αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης των Αθηνών, « το κυπριακό έχει αναχθεί πλέον σε θέμα ευρωπαϊκό».

Παρ’ όλα αυτά, όμως, το κυπριακό συνεχίζει να αποτελεί ένα από τα πλέον πολύπλοκα και ακανθώδη προβλήματα των ημερών μας για την διεθνή διπλωματία.

Το παράδοξο είναι ότι μια χώρα η οποία ισχυρίζεται ότι είναι πρόθυμη να κάνει οτιδήποτε δυνατόν προκειμένου να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής οικογένειας, η Τουρκία, συνεχίζει μια απαράδεκτα εθνικιστική επεκτατική πολιτική ενάντια στην Ελλάδα και την Κύπρο, προκαλώντας και απειλώντας,-κατά διαστήματα-, με τις γνωστές πλέον ενέργειες της των παραβιάσεων του εναερίου χώρου και των θαλάσσιων συνόρων της Ελλάδας, χωρίς όμως το γεγονός αυτό να φαίνεται ότι προβληματίζει την Αθήνα ή την Λευκωσία.

Στην έκδοση του της 30^ης Απριλίου 2004, και υπό τον τίτλο «σπείραν ανέμους, θερίζουν θύελλες», η επιθεώρηση πρώτη κατήγγειλε εκείνους που χρηματίσθηκαν για το ξεπούλημα του Κυπριακού, μερικές εβδομάδες αργότερα μέρος του Αθηναϊκού και κυπριακού Τύπου προχώρησε στην δημοσίευση παρόμοιων καταγγελιών, ενώ από πλευράς εκείνων που φερόταν να συμμετείχαν στην προσπάθεια δεν ακούστηκε η παραμικρή φωνή.

Ένα μήνα αργότερα τα πρακτορεία ειδήσεων ανάφεραν έκρηξη χειροβομβίδας έξω από το σπίτι του Προέδρου του ΔΗΣΥ Νίκου Αναστασιάδη, στη Λεμεσό.

Ο Νίκος Αναστασιάδης, ήταν από τους θερμούς οπαδούς της αποδοχής του σχεδίου Ανάν. Μέχρι σήμερα δεν έγιναν γνωστοί οι λόγοι εκείνης της βομβιστικής περιπέτειας την οποία καταδίκασαν αμέσως όλα τα πολιτικά κόμματα της Κύπρου.

Η Άγκυρα από την δική της πλευρά συνέχισε να αγνοεί την νόμιμη κυβέρνηση της Κυπριακής δημοκρατίας, μέλους της Ευρωπαϊκής οικογένειας, επιμένοντας στην μονομερή αναγνώριση της «κυβέρνησης των ανδρεικέλων της» στα κατεχόμενα εδάφη του νησιού.

Ένα ανοικτός πόλεμος άρχισε από πλευράς των ΗΠΑ ενάντια στην Κυπριακή κυβέρνηση, την οποία έφθασαν μέχρι του σημείου να αναφέρουν ως ΕλληνοΚυπριακή διοίκηση. Ακριβώς όπως αναφερόταν σε αυτήν η Άγκυρα, ενώ ο παρουσιαζόμενος ως «πρωθυπουργός» του κατεχόμενου τμήματος του νησιού Αλί Ταλάτ, ονομάστηκε από τον Πάουελ ως πρωθυπουργός.

Από την δική του πλευρά ο Ταλάτ, συναντήθηκε με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ και με δηλώσεις του τόνισε ότι « Έφτασε η ώρα για να τερματιστεί η απομόνωση των Τουρκοκυπρίων». Ο Τουρκοκύπριος αξιωματούχος πρόσθεσε ότι στις συνομιλίες του αναφέρθηκαν μια σειρά θεμάτων  που θα συντείνουν στην αναβάθμιση της Τ/Κυπριακής κοινότητας.

Παράλληλα την Αθήνα επισκέφθηκε ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν  προκειμένου να συζητήσει με τον Έλληνα ομόλογο του τις ΕλληνοΤουρκικές και ΤουρκοΕυρωπαϊκές σχέσεις και να επισκεφθεί την Θράκη.

Το ίδιο ακριβώς διάστημα αεροσκάφη της πολεμικής αεροπορίας των Τούρκων πέταξαν προκλητικά πάνω από το Αιγαίο.

Παρ’ όλα αυτά ο Έλληνας πρωθυπουργός συνέχισε να εκδηλώνει την υποστήριξη του στην ανάγκη να γίνει η Τουρκία μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με την Τουρκική ημερήσια εφημερίδα Milliyet, ο ΥπΕξ της Κύπρου Γιώργος Ιακώβου με δηλώσεις του τόνισε ότι  είναι αδύνατον για την Τουρκία να γίνει μέλος της Ένωσης εάν δεν βρεθεί κάποια διέξοδος για το Κυπριακό, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση της Κύπρου ενδέχεται να προτάξει Veto, στην προσπάθεια της Τουρκίας.

Νέα προβλήματα παρουσιάσθηκαν στον ορίζοντα όταν περί τα τέλη του Σεπτέμβρη, η Ευρωπαϊκή Ένωση ζήτησε από την Άγκυρα να μην επιτραπεί στους εκπροσώπους των Τ/κυπρίων να παρακολουθήσουν έστω και σαν παρατηρητές τις εργασίες των κοινών συνεδριάσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Οργανισμού των Ισλαμικών χωρών, οι οποίες είχαν αναγνωρίσει τα κατεχόμενα  με τον τίτλο «Τούρκο Κυπριακή Πολιτεία». Την πρόταση απέρριψε η Άγκυρα και είχε σαν αποτέλεσμα την ακύρωση του συνεδρίου. Για πρώτη φορά η κυβέρνηση Ερντογάν άρχισε να αντιλαμβάνεται ότι πραγματικά κάτι δεν πήγαινε καλά.

Παρ’ όλα αυτά και παρά το γεγονός ότι κάτω από τις πιέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναγκάσθηκε η Άγκυρα να δεχθεί την τελωνειακή  Ένωση με την Κυπριακή Δημοκρατία, σε ανακοίνωση του Τουρκικού ΥπΕξ αναφέρεται ότι η Τουρκία  διατηρεί τις θέσεις που είχε εκφράσει αμέσως μετά την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ε.Ε.

Στην ίδια ανακοίνωση τονίζεται ότι «η Τουρκία θα συνεχίσει να είναι πιστή στις ειδικές σχέσεις της με την ΤΔΒΚ και τις υποχρεώσεις της που απορρέουν από αυτές».

Περιέργως, ο Κύπριος πρόεδρος της Δημοκρατίας με δηλώσεις του στους εκπροσώπους των ΜΜΕ τόνισε ότι «δεν θα είναι εύκολο να μπλοκάρει την προσπάθεια της Τουρκίας για να καταστεί μέλος της Ε.Ε.»

«Θα αποφασίσουμε στην σύνοδο του Δεκεμβρίου της ΕΕ κατά πόσον ή όχι θα προτάξουμε ΩΕΤΟ στην έναρξη των διαπραγματεύσεων της Τουρκίας για την ΕΕ», συμπλήρωσε ο ομιλητής, και πρόσθεσε ότι ενώ η Ελληνική Κύπρος θα μπορέσει να υποστηρίξει την προσπάθεια της Άγκυρας για την ΕΕ, θα πρέπει προηγουμένως να επιτευχθούν ορισμένες υποχρεώσεις από πλευράς Τουρκίας.

  Παρόμοιο ήταν και το μήνυμα του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλου ο οποίος σχολιάζοντας τα γεγονότα δήλωσε ότι «η Αθήνα πρόκειται να υποστηρίξει την προσπάθεια της Τουρκίας για να καταστεί μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προσθέτοντας ότι υπάρχουν συγκεκριμένες υποχρεώσεις  οι οποίες θα έπρεπε να ρυθμιστούν σύμφωνα με τον Διεθνές Δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης και της αναγνώρισης της Κύπρου. «Όταν η Τουρκία γίνει μέλος της ΕΕ θα είναι υποχρεωμένη να σέβεται το Διεθνές Δίκαιο, και αρχικά είναι υποχρεωμένη  να αναγνωρίσει την Ελληνική Κύπρο», συμπλήρωσε.

Με την άποψη αυτή των Ελλήνων επισήμων φάνηκε να διαφωνεί απόλυτα  ο Ραούφ Ντεκτάς ο οποίος τόνισε  ότι κάθε όρος που τίθεται γύρω από την αναγνώριση της Κύπρου  είναι απαράδεκτος. Τις δηλώσεις έκανε ο Τ/κύπριος ηγέτης σε συνέντευξη του στην τουρκική ημερήσια Cumhuriyet, σε απάντηση στις δηλώσεις του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας.

Διαφορετικές φάνηκε να είναι οι γνώμες των Τούρκων επισήμων και κυρίως του αρχηγού της αντιπολίτευσης στο Τουρκικό κοινοβούλιο.

Με αφορμή την έκθεση προόδου της ειδικής επιτροπής της ΕΕ επί της εισόδου της Τουρκίας ο ομιλητής χαρακτήρισε ότι η έκθεση δημιουργεί προβλήματα μπροστά στον δρόμο της χώρας για πλήρες μέλος.

Παρόμοια, εξ άλλου, ήταν και η γνώμη του πρωθυπουργού της Τουρκίας Ρησέπ Ταγίπ Εντοργάν, ο οποίος σχολιάζοντας τις δηλώσεις Στεφανόπουλου τόνισε ότι «τα κριτήρια της Κοπεγχάγης δεν συμπεριλαμβάνουν  κανέναν όρο για την Κύπρο. Ως εκ τούτου, συμπλήρωσε παρόμοιες δηλώσεις δεν έχουν κανένα ενδιαφέρον.

Η Τουρκία παράλληλα συνέχισε να δημιουργεί προβλήματα στις διμερείς σχέσεις της με την Ελλάδα. Πέραν της άρνησης της να αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία, αεροσκάφη της πολεμικής αεροπορίας της συνέχισαν να παραβιάζουν τον εναέριο χώρο της Ελλάδας.

Σύμφωνα μάλιστα με καταγγελίες Έλληνα δημοσιογράφου το ίδιο διάστημα παρατηρείται έντονη κινητικότητα γύρω από τα Ίμια, με προσεγγίσεις τουρκικών σκαφών.

Απαντώντας στις παρατηρήσεις των Ελλήνων δημοσιογράφων ο Κυβερνητικός αντιπρόσωπος δήλωσε ότι οι αρχές τα γνωρίζουν  τα θέματα αυτά και παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. Συμπλήρωσε δε ΄το « η άποψη της κυβέρνησης (των Αθηνών), είναι ότι δεν συνάδουν και άρα δεν συμβάλλουν στο καλό κλίμα των διμερών σχέσεων. Το οποίο επιθυμούμε με σταθερότητα, τέτοιου είδους ενέργειες».

Από την δική του πλευρά το ΥπΕξ Κύπρου τόνισε ότι η ΕΕ θα πρέπει να υποστηρίξει το συντομότερο την αποστρατικοποίηση της Κύπρου με την πλήρη απόσυρση των κατοχικών στρατευμάτων και η Κυπριακή Δημοκρατία ελπίζει ότι η Τουρκία θα εξετάσει κατ’ επειγόντως τη συμπεριφορά και τη στάση της έναντι της Κύπρου, αυτά αναφέρονται σε δήλωση του Υπουργείου Εξωτερικών της Κύπρου.

Από την δική του θέση ο Τούρκος πρωθυπουργός δήλωσε ότι η Κύπρος δεν θα προβάλει βέτο στον καθορισμό ημερομηνίας για έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αυτά σύμφωνα με διαβεβαιώσεις που έλαβε ο ίδιος  από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας της Κύπρου.

Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, (Σημερινή Λευκωσίας, 15-10-04), ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Τάσσος Παπαδόπουλος υποστήριξε ότι τα «Ηνωμένα Έθνη και άλλοι» διέθεσαν χρήματα πριν από το δημοψήφισμα με σκοπό να υποστηριχτεί το ΝΑΙ. Ο ομιλητής επικαλέστηκε επιστολή του Αλβάρο Ντε Σότο προς τον ίδιο με την οποία τον πληροφορεί ότι πράγματι «έχουν διατεθεί χρήματα στην Κύπρο πριν το δημοψήφισμα διότι τα Ηνωμένα Έθνη και άλλοι θεώρησαν ότι αυτή είναι μια διακοινοτική προσπάθεια, η οποία έπρεπε να ενισχυθεί οικονομικά.»

Στην δήλωση του Προέδρου αντέδρασε η ηγεσία της ειρηνευτικής δύναμης της Κύπρου η οποία προσπάθησε να διασκευάσει τις εντυπώσεις τονίζοντας ότι αυτές δεν θα έπρεπε να γίνουν. Από την δική του πλευρά ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ Νίκος Αναστασιάδης απέδωσε τις δηλώσεις του Προέδρου σε προσπάθεια παραπλάνησης του λαού από τα εσωτερικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα.

Από την δική του πλευρά ο γνωστός Ραούφ Ντεκτάς δήλωσε ότι ο ίδιος γνωρίζει «πολύ καλά ποιοι έτυχαν υποστήριξης από τα ΗΕ για να προωθήσουν το σχέδιο Ανάν και τι μορφή είχε αυτή η υποστήριξη.

                                          ΤΟΥΡΚΙΑ ΝΕΕΣ ΠΑΡΑΒΙΑΣΕΙΣ

Τριάντα επτά παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου από τουρκικά αεροσκάφη πραγματοποιήθηκαν μέσα σε μία μέρα. Τα τουρκικά πολεμικά πέταξαν πάνω από την Κρήτη. Παρ’ όλα αυτά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Αθήνας παρέμεινε στην θέση ότι η κυβέρνηση υποστηρίζει την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ.

Την δυσαρέσκεια του για τις τουρκικές προκλήσεις εξέφρασε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας Σπήλιος Σπηλιοτόπουλος, και τόνισε ότι οι κινήσεις αυτές της τουρκικής πλευρά είναι πλήρως απορριπτέες τη στιγμή που συζητείται η ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ.

Σχολιάζοντας τις ειδήσεις το Τουρκικό ΥπΕξ σε ανακοίνωση του αναφέρεται σε «συνήθεις εκπαιδευτικές δραστηριότητες, σύμφωνες με το Διεθνές Δίκαιο».

Τέλος σε συνέντευξη του στην ημερήσια εφημερίδα των Αθηνών «Βήμα της Κυριακής», ο Τούρκος πρωθυπουργός  τονίζει ότι το Κυπριακό ζήτημα και η ένταξη της Τουρκίας είναι δύο ξεχωριστά θέματα, και επομένως δεν έχουν να κάνουν τίποτα σχετικά με την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Μιλώντας προ ημερών με υψηλόβαθμο άτομο της Κυπριακής Δημοκρατίας αναφέρθηκα πάνω σε αυτήν την απαράδεκτη πολιτική της Τουρκίας και τόνισα ότι εάν πράγματι η Κυβέρνηση της Κύπρου επιτρέψει την ένταξη της Τουρκίας χωρίς αντίδραση, κάτι τέτοιο θα αποτελεί πραγματικό έγκλημα.

Ο συνομιλητής μου, αφού με άκουσε με προσοχή χαμογέλασε και είπε : «φίλε μου στον χώρο της διεθνούς διπλωματίας άλλα λες, άλλα εννοείς και τελικά κάνεις άλλα, ανάλογα με τα συμφέροντα σου.

Άσχετα δε από τις καθημερινές διακηρύξεις και δηλώσεις θέλω να σου πω ότι εκείνη που πραγματικά θα βρεθεί προ απροόπτου στις 17 του Δεκέμβρη, εάν δεν συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της είναι η Τουρκία. Όλα τα υπόλοιπα αποτελούν απλά φθηνά πολιτικά τεχνάσματα.

Το ευχόμαστε.