Η
επιστήμη της Πληροφορικής ανοίγει
μεγάλους ορίζοντες
The
New York Times
Η
επιστήμη της πληροφορικής δεν αποτελεί
απλώς ένα σχετικά νέο επιστημονικό
πεδίο, αλλά ένα πεδίο, το οποίο αρχικά
χρειάστηκε να αποδείξει την
επιστημονικότητά του. Οι σκεπτικιστές
του ακαδημαϊκού κόσμου υποστηρίζουν
συχνά ότι από την εποχή που ο Αλαν
Τούρινγκ περιέγραψε την έννοια της «παγκόσμιας
μηχανής» στα τέλη της δεκαετίας του ’30,
την ιδέα ότι ένας υπολογιστής θα
μπορούσε θεωρητικά να επιτελέσει το
έργο κάθε υπολογιστικής μηχανής,
συμπεριλαμβανομένου και του ανθρώπινου
μυαλού, η εκτέλεση της ιδέας ήταν
αποκλειστικό ζήτημα εφαρμοσμένης
μηχανικής.
Η
πιο αισιόδοξη προοπτική σήμερα είναι
ότι οι τελευταίες δεκαετίες ραγδαίας
εξέλιξης στην ταχύτητα επεξεργασίας,
στην αποθήκευση δεδομένων και στην
ανάπτυξη δικτύων, σε συνδυασμό με την
ανάπτυξη εξαιρετικά έξυπνου λογισμικού
εισήγαγε την πληροφορική μέσα στην
επιστήμη, στις επιχειρήσεις και στον
πολιτισμό με τρόπους που δεν μπορούσαμε
να φανταστούμε πριν από μερικά χρόνια.
Οι ποσοτικές αλλαγές που προσέφερε η
έξυπνη εφαρμοσμένη μηχανική άνοιξε την
πόρτα στις ποιοτικές αλλαγές.
Η
πληροφορική αλλάζει τις δυνατότητες της
όρασης, της προσομοίωσης και της
εφαρμογής των πραγμάτων. Συνεπώς, στην
επιστήμη, η πληροφορική καθιστά δυνατή
την προσομοίωση των αλλαγών του
κλίματος και το «ξετύλιγμα» του
ανθρώπινου γονότυπου. Στον τομέα των
επιχειρήσεων η χαμηλού κόστους
πληροφορική, το Διαδίκτυο και οι
ψηφιακές επικοινωνίες μεταμορφώνουν
την παγκόσμια οικονομία. Στον πολιτισμό,
τα παράγωγα της πληροφορικής,
περιλαμβάνουν το iPod,
το YouTube
και τις κινηματογραφικές ταινίες animation.
Τι
έπεται; Αυτό ήταν το θέμα του συνεδρίου
που οργανώθηκε στην Ουάσιγκτον αυτό τον
μήνα από την Επιτροπή Πληροφορικής και
Τηλεπικοινωνιών της Ακαδημίας
Επιστημών των Ηνωμένων Πολιτειών και τη
μεγαλύτερη συμβουλευτική επιτροπή
επιστήμης και τεχνολογίας της χώρας,
Τζόζεφ Φ. Τράουμπ, με τίτλο Συμπόσιο «2016».
Οι
επιστήμονες της πληροφορικής από την
Ακαδημία και εταιρείες, όπως η IBM
και η Google
συζήτησαν περί κοινωνικών δικτύων,
ψηφιακής φωτογραφίας, ηλεκτρονικών ΜΜΕ
και για τον αντίκτυπο της πληροφορικής
στην εργασία και την απασχόληση. Ωστόσο,
οι περισσότερες διαλέξεις έθιξαν δύο
μεγάλα θέματα: τη μεγιστοποίηση του
αντίκτυπου της πληροφορικής στην
επιστήμη και την ακόμα μεγαλύτερη
διάδοσή της στις κοινωνικές επιστήμες
και στα θέματα χάραξης πολιτικής, χάρη
στη βελτίωση και τη διάδοση της
τεχνολογίας.
Ο
καθηγητής του Πανεπιστημίου του
Μπέρκλεϊ, Ρίτσαρντ Καρπ έδωσε διάλεξη με
τίτλο: «Η αλγοριθμική φύση των
επιστημονικών θεωριών». Ο δρ Καρπ
αναζήτησε τα αίτια του τεράστιου
αντίκτυπου της πληροφορικής στις
υπόλοιπες επιστήμες, θέτοντας ως
παράδειγμα την προσωπική του έρευνα. Οι
έρευνές του υπερέβησαν τα τελευταία
χρόνια τα όρια της πληροφορικής για να
υπεισέλθουν στον τομέα της
μικροβιολογίας. Ο αλγόριθμος αποτελεί
θεμελιώδες εργαλείο για υπολογισμούς
και θεμελιώδης έννοια των μαθηματικών
και της πληροφορικής.
«Οι
αλγόριθμοι είναι μικροί, αλλά είναι
όμορφοι», παρατήρησε ο δρ Καρπ. «Και οι
αλγόριθμοι είναι ιδιαίτερα χρήσιμοι
στην περιγραφή δυναμικών μεταβολών, ενώ
οι επιστημονικές διατυπώσεις ή
εξισώσεις είναι αποτελεσματικότερες
στη μελέτη στατικών φαινομένων. Η
επιστημονική έρευνα προσπαθεί να
κατανοήσει τις δυναμικές μεταβολές και
η επιστήμη της πληροφορικής αποτελεί
συστηματική μελέτη των αλγορίθμων.
Στη
βιολογια
»Σήμερα
αντιλαμβανόμαστε τη βιολογία ως
επιστήμη της πληροφορίας. Και οι
επιστήμονες προσπαθούν να περιγράψουν
τις βιολογικές μεταβολές, όπως την
παραγωγή πρωτεϊνών, ως αλγορίθμους»,
συνέχισε ο καθηγητής. «Με άλλα λόγια η
φύση είναι πληροφορική», τόνισε
συμπερασματικά.
Σύμφωνα
με τον καθηγητή του Πανεπιστημίου
Κορνέλ, Τζον Κλάινμπεργκ, τα κοινωνικά
δίκτυα αποτελούν προ-τεχνολογικές
δημιουργίες τις οποίες οι κοινωνιολόγοι
προσπαθούν να αναλύσουν εδώ και
δεκαετίες. Κλασικό παράδειγμα αποτελεί
το έργο του καθηγητή του Χάρβαρντ,
Στάνλεϊ Μίλγκραμ, ο οποίος στη δεκαετία
του 1960 ζήτησε από μερικούς εθελοντές από
τις Μεσοδυτικές Πολιτείες να παραδώσουν
μια επιστολή σε έναν άγνωστο στη Βοστώνη.
Η αποστολή δεν θα ήταν άμεση. Οφειλαν να
στείλουν την επιστολή σε κάποιον γνωστό
τους. Ο αριθμός των μεσαζόντων είχε
οριστεί στους έξι, εξ ου και ο όρος «έξι
βαθμοί διαχωρισμού».
Ωστόσο,
με την εξάπλωση του Διαδικτύου τα
κοινωνικά και τεχνολογικά δίκτυα
διαπλέκονται με άρρηκτο τρόπο, με
αποτέλεσμα η συμπεριφορά στα κοινωνικά
δίκτυα να μπορεί να ανιχνεύεται σε
μοναδικά υψηλή κλίμακα.
«Είμαστε
μάρτυρες μια επανάστασης στη μέτρηση»,
τόνισε ο δρ. Κλάινμπεργκ.
Τα
νέα κοινωνικά και τεχνολογικά δίκτυα τα
οποία μπορούν να μελετηθούν
περιλαμβάνουν τα πρότυπα της
ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, τις
προτάσεις αγοράς των εμπορικών
ιστοσελίδων, όπως το Amazon,
τα μηνύματα και τις ανακοινώσεις σε
κοινοτικές ιστοσελίδες όπως η MySpace
και η Facebook
και τη μετάδοση ειδήσεων, απόψεων,
τάσεων, προϊόντων και υπηρεσιών στο
Διαδίκτυο. Γιατί ορισμένες ηλεκτρονικές
κοινότητες ευδοκιμούν, ενώ άλλες
παρακμάζουν και χάνονται; Ποιες
δυνάμεις ή χαρακτηριστικά
προσδιορίζούν την επιτυχία; Μπορούν να
αποδοθούν μέσω υπολογιστικού
αλγόριθμου;
Η
έρευνα των κοινωνικών δικτύων
αναμένεται να αποδειχθεί θησαυρός για
τους πολιτικούς και τους παράγοντες της
αγοράς, καθώς και για τους
κοινωνιολόγους, τους οικονομολόγους,
τους ανθρωπολόγους, τους ψυχολόγους και
τους εκπαιδευτικούς.
«Πρόκειται
για τη θριαμβευτική είσοδο της
πληροφορικής και των αλγοριθμικών
μεταβολών στις κοινωνικές επιστήμες.
Και βρισκόμαστε μονάχα στην αρχή»,
τόνισε ο δρ Κλάινμπεργκ.
Ωστόσο,
το να έχει κανείς στη διάθεσή του ένα
ισχυρό εργαλείο για την ανίχνευση της
συμπεριφοράς ομάδων ή ατόμων στο
Διαδίκτυο εγείρει σοβαρά ζητήματα
παραβίασης της ιδιωτικής ζωής. Αυτό
έγινε εμφανές το περασμένο καλοκαίρι
όταν η AOL
δημοσιοποίησε κατά λάθος την ταυτότητα
αναζήτησης στο Διαδίκτυο 650.000 χρηστών.
Κοινωνία
παρακολούθησης
Οι
μελλοντικές τάσεις στην ψηφιακή εικόνα
και την αποθήκευση θα καταστήσουν
σύντομα δυνατή την εγγραφή της ζωής ενός
ατόμου. Αρκεί ο εθελοντής να φέρει επάνω
του ένα μικρόφωνο και μια κάμερα. Οι
δυνατότητες για την επικοινωνία, τα ΜΜΕ
και την προσωπική καλλιέργεια είναι
εντυπωσιακά. Ο καθηγητής Πληροφορικής,
Ρικ Ρασίντ ανέφερε ότι θα ήθελε να
μπορούσε να δει σήμερα σε βίντεο τα
πρώτα βήματα του γιου του ή να ακούσει
μια συζήτηση που είχε με τον πατέρα του
πριν από πολλά χρόνια. «Θα ήθελα να είχα
στη διάθεσή μου μερικές από αυτές τις
εμπειρίες. Στο μέλλον θα είναι απολύτως
δυνατό», συμπλήρωσε ο κ. Ρασίντ.
Είναι
όμως προφανές ότι η τεχνολογία μάς
παρέχει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας
κοινωνίας παρακολούθησης. «Η κοινωνία
θα αποφασίσει τελικά το πώς θα
εκμεταλλευθεί αυτήν τη δυνατότητα, όχι
οι επιστήμονες», συμπλήρωσε ο δρ Ρασιντ.
