Η
επιβολή όλων των ψηφισμάτων του ΟΗΕ:
Κλειδί για τη διευθέτηση του Κυπριακού
Του
Ιωάννη Κασουλίδη
Οι πρόσφατες ομιλίες του προέδρου
Τζορτζ Μπους και του γενικού γραμματέα
Κόφι Ανάν, που έγιναν ενώπιον της
γενικής συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ)
το Σεπτέμβριο ξανατόνισαν τη
σπουδαιότητα προς ολόκληρη τη διεθνή
κοινότητα της πλήρους εφαρμογής των
ψηφισμάτων του ΟΗΕ.
Πράγματι, γίνεται τώρα μια
πρσοπάθεια για να υπάρξει κάποια πίεση
στην εφαρμογή και επιβολή των
ψηφισμάτων του ΟΗΕ σχετικά με το Ιράκ,
αρχίζοντας με την επιστροφή των
επιθεωρητών όπλων, οι οποίοι θα
διαβεβαιώσουν τη μη ύπαρξη όπλων
μαζικής καταστροφής. Όπως τόνισε και ο
ίδιος ο πρόεδρος Μπους, η αληθινή
ασφάλεια και ο σεβασμός του διεθνούς
δικαίου μπορούν να επιτευχθούν μόνον
όταν εφαρμόζονται αυστηρά τα ψηφίσματα
του Συμβουλίου Ασφαλείας από όλα τα μέλη
κράτη του ΟΗΕ. Επίσης προειδοποίησε ότι
«όλος ο κόσμος τώρα αντιμετωπίζει μια
δοκιμασία και τα Ηνωμένα Έθνη μια
δύσκολη και καθοριστική στιγμή. Θα
τιμήσουμε και επιβάλουμε τα ψηφίσματα
των Ηνωμένων Εθνών ή θα τα πετάξουμε
στην άκρη χωρίς συνέπειες»;
Από τότε που επανέκτησε την
ανεξαρτησία της η Κύπρος, το 1960, έχει
αναλάβει μια εξωτερική πολιτική
βασισμένη στο σεβασμό και εκτελεί όλες
τις διεθνείς υποχρεώσεις της,
συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που
προκύπτουν από τον Καταστατικό Χάρτη
των Ηνωμένων Εθνών. Η Κύπρος έχει
επιδείξει από μακρού πλήρη συμμόρφωση
με όλα τα ψηφίσματα του ΟΗΕ, χωρίς να
χρησιμοποιεί δύο μέτρα και δύο σταθμά ή
εξαιρέσεις. Συμφωνούμε με τον πρόεδρο
Μπους ότι μια τέτοια προσέγγιση
διευκολύνει την επίτευξη μόνιμων λύσεων
βασισμένων σε αντικειμενικότητα,
δικαιοσύνη και διεθνή νομιμότητα.
Στην περίπτωση της Κύπρου μια
ολόκληρη σειρά από ψηφίσματα – και οι
δύο προτάσεις που εγκρίθηκαν από τη
Γενική Συνέλευση και οι δεσμευτικές
προτάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας –
ζητούν την άμεση απομάκρυνση όλων των
ξένων στρατιωτικών δυνάμεων από τη
Δημοκρατία της Κύπρου, την επιστροφή
όλων των προσφύγων στα πατρώα τους με
ασφάλεια και το σεβασμό της
ανεξαρτησίας, της εδαφικής ακεραιότητας
και της ένωσης της Κύπρου. Δυστυχώς, τα
θέματα αυτών των ψηφισμάτων δεν έχουν
εφαρμοσθεί ακόμη από την Τουρκία.
Αντιθέτως προς τις υποχρεώσεις της
σύμφωνα με τον καταστατικό χάρτη του ΟΗΕ
η Τουρκία – της οποίας οι στρατιωτιικές
δυνάμεις εξακολουθούν την παράνομη
κατοχή του σχεδόν 40% της Κύπρου –
περιφρονεί τα ψηφίσματα αυτά απαιτώντας
από τη διεθνή κοινότητα να δεχθεί τις «πραγματικότητες»
του στάτους κβο, το οποίο δημιουργήθηκε
από την επιθετικότητά της. Έχουν περάσει
28 ολόκληρα χρόνια από το τραγικό
καλοκαίρι του 1974, και ο λαός της Κύπρου –
και οι Ελληνοκύπριοι και οι
Τουρκοκύπριοι – υποφέρει ακόμη από τις
φοβερές συνέπειες της τουρκικής
εισβολής.
Όταν μίλησε ενώπιον της Γενικής
Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο πρόεδρος Μπους
δήλωσε: «Θέλουμε τα ψηφίσματα του πιο
πολυμερούς οργανισμού του κόσμου να
επιβληθούν». Σχετικά με την Κύπρο,
πιστεύουμε ότι και οι δύο πλευρές πρέπει
να δράξουν τη στιγμή και να
εκμεταλλευθούν αυτό το τελευταίο
παράθυρο της ευκαιρίας. Βάσει του
πλαισίου, που παρέχεται από τα ψηφίσματα
του Συμβουλίου Ασφαλείας, μπορούμε και
πρέπει να εργασθούνε μαζί για την
επίτευξη μιας δίκαιης και βιώσιμης
διευθέτησης του κυπριακού προβλήματος.
Λόγω μιας σύγκλισης θετικών παραγόντων
– το ανανεωμένο ενδιαφέρον της διεθνούς
κοινότητας, την προσωπική ανάμιξη και
δέσμευση του του γενικύ γραμματέα των
Ηνωμένων Εθνών, Κόφι Ανάν, και τη φορά
που δημιουργήθηκε από την πρόοδο της
Κύπρου για την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή
Ένωση (ΕΕ) – έχουμε τελικά φθάσει σ’ ένα
σταυροδρόμι, όπου η ειρήνη όχι μόνον
είναι δυνατή αλλά και εφικτή.
Η διεθνής κοινότητα, ωστόσο,
δυστυχώς δεν έχει δει ακόμη την
πολυπόθητη αλλαγή στάσης από την
τουρκική πλευρά. Το Συμβούλιο Ασφαλείας,
σε δήλωσή του την 9η Ιουλίου 2002, είπε πως
«η τουρκοκυπριακή πλευρά υπήρξε
λιγότερο εποικοδομητική κατά την
προσέγγιση έως τώρα και είχε αρνηθεί να
υποστηρίξει τον σκοπό της λύσης των
κυρίων ζητημάτων μέχρι τον Ιούνιο (2002)».
Το Συμβούλιο επίσης εμφατικά τόνισε την
ανάγκη της πλήρους συνεργασίας της
τουρκικής πλευράς κατά τη συνεχή
προσπάθεια για μια περιεκτική
διευθέτηση, η οποία λαμβάνει υπόψη της
τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου
Ασφαλείας και τις συνθήκες.
Η Κύπρος έχει επανειλημμένως
ζητήσει από την Τουρκία και από την
τουρκοκυπριακή ηγεσία να προσέξει τη
φωνή της διεθνούς κοινότητας. Τους
ζητούμε να σεβαστούν τα ψηφίσματα του
Συμβουλίου Ασφαλείας και τις Υψηλού
Επιπέδου Συμφωνίες, οι οποίες έχουν
υπογραφεί από τον ίδιο τον Τουρκοκύπριο
ηγέτη, Ραούφ Ντενκτάς, και οι οποίες όχι
μόνο παρέχουν διζωνική, δικοινοτική
ομοσπονδία, αλλά οραματίζονται μία
κυριαρχία, μία υπηκοότητα και μία διεθνή
προσωπικότητα. Η τελευταία τουρκική
θέση – για λύση βασισμένη σε «δύο
κυρίαρχα κράτη» και άρνηση των
δικαιωμάτων των προσφύγων να
επιστρέψουν στα σπίτια τους ή να
επανακτήσουν τις περιουσίες τους –
εκπροσωπεί έναν αναχρονισμό σ’ ένα
παγκοσμιοποιημένο κόσμο. Η θέση αυτή
είναι όχι μόνο μη ρεαλιστική, αλλά
έρχεται σε αντίθεση με τη δημοκρατία,
την ευνομία και το σεβασμό των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των κύριων
αρχών της ΕΕ, με την οποία φιλοδοξεί να
ενωθεί η Τουρκία.
Για το συμφέρον όλων των ανθρώπων
του νησιού, καθώς και για τη σταθερότητα
στην περιοχή, το όραμά μας για την Κύπρο
χρειάζεται απομάκρυνση από τα πάθη του
παρελθόντος. Βλέπουμε την Κύπρο στο
μέλλον σαν ένα επανενωμένο ομοσπονδιακό
κράτος που είναι μέλος της ΕΕ, όπου
προστατεύονται πλήρως και γίνονται
σεβαστά τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι
θεμελιώδεις ελευθερίες κάθε πολίτη (συμπεριλαμβανομένου
και του δικαιώματος μετακίνησης).
Γνωρίζουμε ότι η συντριπτική πλειοψηφία
των Τουρκοκυπρίων έχουν το ίδιο όραμα
και την επιθυμία για επανένωση. Ελπίζουν
κι αυτοί για ένα κοινό μέλλον στην ΕΕ με
όλα τα εχέγγυα ενός σύγχρονου,
δημοκρατικού και αποτελεσματικού
κράτους. Γνωρίζουν ότι η είσοδος της
Κύπρου στην ΕΕ θα προσφέρει στους
πολίτες της ασφάλεια, κοινωνική και
οικονομική πρόοδο, ιδιαίτερα για την
τουρκοκυπριακή κοινότητα.
Μαζί μπορούμε να κάνουμε αυτό το
όραμα πραγματικότητα.