Μια ακτίνα ελπίδας

Του Θωμά Στεφ. Σάρα

            Ύστερα από 18 ολόκληρους μήνες εργασίας, αφουγκράσεων της γνώμης των Καναδών, επισκέψεων στα νοσοκομεία, δημοσίων ακροάσεων και συσκέψεων, ο Roy Romanow, ο πρόεδρος της επιτροπής της ειδικής για το μέλλον του συστήματος υγείας του Καναδά, κατέθεσε τις απόψεις του πάνω στο σοβαρό αυτό κοινωνικό θέμα.

            Στην έκθεσή του ο κ. Romanow κάνει αναφορά σε 47 διαφορετικούς τρόπους, προκειμένου να θεραπευθεί το άρρωστο σύστημα υγείας της χώρας. Και η σωτηρία του, σύμφωνα με το συντάκτη της έκθεσης, πρόκειται να κοστίσει στους Καναδούς φορολογούμενους 15 δισ. δολάρια για τα επόμενα τρία χρόνια. Σύμφωνα, μάλιστα, με την έκφραση του συντάκτη της έκθεσης, η διάθεση κεφαλαίων δημοσίου χρήματος αποτελεί τον παραδοσιακό τρόπο λειτουργίας του καναδικού συστήματος υγείας.

            Ο Roy Romanow, πρώην πρωθυπουργός της επαρχίας του Σασκάτσουαν, διορίσθηκε από τον ομοσπονδιακό πρωθυπουργό του Καναδά στην επιτροπή αυτή, προκειμένου να μελετήσει τα σημεία και τις αιτίες, που το υγειονομικό σύστημα της χώρας παρουσίαζε έντονα σημεία κόπωσης και παρακμής.

Με την κατάθεση της εκ 356 σελίδων έκθεσής του ο συντάκτης και τις 47 εισιγήσεις του προσπαθεί να ανανεώσει το σύστημα με μια συνεργασία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης με τις επαρχίες. Σε γενικές γραμμές οι εισηγήσεις του κ. Romanow αναφέρονται στην ανάγκη διάθεσης

·      1,5 δισ. δολαρίων για την αγορά και χρήση ειδικών μηχανημάτων MRI (διαγνωστικών), με τα οποία θα περιοριστεί σημαντικά ο χρόνος αναμονής των ασθενών.

·      1 δισ. δολάρια για τη δημιουργία ειδικού ταμείου για τη βοήθεια των πολιτών, οι οποίοι ξοδεύουν περισσότερα από 1500 δολάρια το χρόνο για την αγορά φαρμάκων, που εισηγούνται οι γιατροί.

·      2 δισ. δολάρια για τη βοήθεια ατόμων και οικογενειών, οι οποίες προσφέρουν βοήθεια κατ’ οίκον σε συγγενικά άτομα με σοβαρές παθήσεις.

·      2,5 δισ. δολάρια για την αντικατάσταση έκτακτων σοβαρών υπηρεσιών με προσφορά υπηρεσιών από γιατρούς

·      1,5 δισ. δολάρια για την παροχή υγειονομικών υπηρεσιών σε άτομα που ζουν σε απομονωμένες και απομακρυσμένες περιοχές της χώρας.

·      6,5 δισ. δολάρια μέχρι το 2005, όταν η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα πρέπει να πληρώνει το 25% των δαπανών των επαρχιών για τις ανάγκες του υγειονομικού συστήματος.

Οι εισηγήσεις του κ. Romanow, δεν υπάρχει αμφιβολία, αποτελούν ένα θαυμάσιο σχέδιο για τη διατήρηση και προώθηση του συστήματος υγείας του Καναδά. Σ’ αυτό γίνεται πλήρης αναφορά στις θέσεις, τη γνώμη, το φόρο πληρωμής και τον τρόπο εφαρμογής των υπηρεσιών του συστήματος. Προσφέρει αξιόλογες απαντήσεις σε διάφορα προγράμματα υγείας μέσα σε ένα πνεύμα κατανόησης και διορατικότητας και πάντοτε από σκοπιά προοδευτική.

            Το σχέδιο Romanow, χωρίς αμφιβολία, κρίνεται εφαρμόσιμο από τους ειδικούς, μπορεί να χρηματοδοτηθεί χωρίς να υπάρξει ανάγκη επιβολής υψηλότερης φορολογίας και κατά τρόπο, ο οποίος θα δημιουργήσει δύσκολες συνθήκες στους επαρχιακούς πρωθυπουργούς να το απορρίψουν χωρίς την ύπαρξη πολιτικού κόστους για τους ίδιους και την παράταξή τους.

            Για τον καλοπροαίρετο παρατηρητή η έκθεση του επιτρόπου αποτελεί μια πραγματικά μοναδική ευκαιρία εφαρμογής για καλύτερα επιτεύγματα, μεγαλύτερα αποτελέσματα και κυρίως συντονισμό και συνεργασία, τα οποία θα περισώσουν το σύστημα, το οποίο είναι το καμάρι των Καναδών και μοναδικό σε ολόκληρο τον κόσμο. Αυτό, εξάλλου, διαφαίνεται και από τη φράση του ίδιου του συντάκτη ότι «η διατήρηση του συστήματος» δεν αποτελεί υπόθεση επιλογής αλλά είναι επιβεβλημένη. Και από αυτή την έποψη η έκθεση αποτελεί ένα πραγματικά ιστορικό έγγραφο, το οποίο αναζωογονεί τις ελπίδες μας για τη δυνατότητα της ανδιοργάνωσης και αναμόρφωσης του συστήματος ή ακόμα και της επέκτασής του.

            Το σημερινό υγειονομικό σύστημα του Καναδά πρωτοεφαρμόστηκε τη δεκαετία του 1960, όταν παρουσιάσθηκε σαν ένα πρόγραμμα πιλοτικό. Σαράντα χρόνια αργότερα, σήμερα, συνεχίζει να διακατέχεται από την αρχή ότι η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας θα πρέπει να είναι προσιτή από όλους ενεξαιρέτως τους Καναδούς, ανεξάρτητα από τη δυνατότητά τους να πληρώσουν ή την εργασία τους. Αυτός είναι και ο λόγος, που το σύστημα παραμένει ριζωμένο στη συνείδηση των Καναδών και τους συσπειρώνει γύρω από την υπόθεση της διατήρησής του.

            Σχολιάζοντας τα προβλήματα του συστήματος, ο συντάκτης της έκθεσης ορθώς υποστηρίζει ότι το σύστημα δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ως πτωχευμένο, πλην όμως έχει ανάγκη σοβαρών μεταρρυθμίσεων για να καλυτερεύσει.

            Χρόνια ολόκληρα οικονομικών περικοπών από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και η αποτυχία των επαρχιακών κυβερνήσεων να επενδύσουν κεφάλαια με την εκπαίδευση νέων γιατρών και νοσοκόμων καθώς και σύγχρονο μηχανικό εξοπλισμό έχουν σαν συνέπεια τη δημιουργία σοβαρότατων προβλημάτων στο σύστημα.

            Προκειμένου να προληφθεί η περαιτέρω κακοποίηση του συστήματος, η έκθεση προτείνει τη δημιουργία ειδικού συμβουλίου υγείας του Καναδά. Ευθύνη αυτού του συμβουλίου θα είναι η επιβολή της υποχρέωσης όλων των μερών στο σεβασμό των αρχών, που τα μέλη του θα αποφασίζουν.

            Με μια μοναδική άνεση ο συντάκτης καταρρίπτει τον ένα μετά τον άλλο μύθο για την ανάγκη ιδιωτικοποίησης του συστήματος και τον ισχυρισμό ότι η δημιουργία υγειονομικού συστήματος, το οποίο θα στηρίζεται πάνω σε αρχές κερδοφόρας αγοράς, θα αποτελέσει μια ευκαιρία για την καλυτέρευση των υπηρεσιών χωρίς καμιά μεγαλύτερη οικονομική επιβάρυνση. Σύμφωνα με το τελικό συμπέρασμα του Roy Romanow, το καναδικό υγειονομικό σύστημα μπορεί να διατηρηθεί όπως ακριβώς το θέλουν οι Καναδοί.

            Τώρα που ο ρόλος και η εργασία της επιτροπής έχουν τελειώσει και ύστερα από την παρουσίαση της έκθεσης, δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι είναι πλέον υποχρέωση του πρωθυπουργού του Καναδά και εκείνων των επαρχιών να θελήσουν να προχωρήσουν στην εφαρμογή των εισηγήσεων Και εάν όχι για κάτι άλλο, τουλάχιστον για την τιμή της ιστορικής τους ευθύνης, ότι η υγεία σε τούτη τη χώρα παραμένει πρώτη στην κατάσταση των αναγκαιοτήτων της κοινωνικής πρόνοιας.