The strong voice of a great community

Μάϊος 2004

Πίσω στο ευρετήριο

 ΚΑΝΑΔΑΣ : Η μάχη των εκλογών

                            Του Γιάννη Σαραϊδάρη

Ύστερα από ένα εξάμηνο στην διακυβέρνηση της χώρας, μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον προκάτοχο του κ. Κρεσιέν, ο πρωθυπουργός Paul Martin, προχώρησε στην προκήρυξη γενικών  εκλογών για την ανανέωση των μελών του εθνικού κοινοβουλίου της χώρας, και φυσικά και την ανανέωση της εντολής των Καναδών ψηφοφόρων προς την κυβέρνηση και κυρίως τον ίδιο.

Οι εκλογές για τον κάθε Καναδό αποτελούν την πεμπτουσία και την κύρια έκφραση της δημοκρατίας μας, είναι δε επόμενο να είναι καλοδεχούμενες, όταν μάλιστα από αυτές εξαρτώνται τόσα πολλά.

Εκείνο πάντως που προβληματίζει σήμερα τον πολίτη δεν είναι το γεγονός των εκλογών, αλλά η τελεία έλλειψη θεμάτων και πολιτικών προγραμμάτων τόσο από το κόμμα που ασκεί την εξουσία τα τελευταία δώδεκα χρόνια, όσο και από εκείνα της αντιπολίτευσης τα οποία δείχνουν  ανέτοιμα  να αντιμετωπίσουν το βάρος και τις ανάγκες της προεκλογικής εκστρατείας.

Παρ’ όλα αυτά το βέβαιο είναι ότι στις εκλογές της 28^ης του Ιούνη, για πρώτη φορά στις τελευταίες δεκαετίες,οι Καναδοί ψηφοφόροι καλούνται να κάνουν την επιλογή τους μεταξύ των τριών αρχηγών των πολιτικών κομμάτων που διεκδικούν την θέση τους στο εθνικό κοινοβούλιο, χωρίς να γνωρίζουν αρκετά γύρω από την προσωπικότητα, την φιλοσοφία τους, η και των πολιτικών τους προγραμμάτων.

Εκείνο μάλιστα το οποίο συνεχίζει να προβληματίζει, είναι το γεγονός ότι  κατά την εξάμηνη παραμονή του στην εξουσία, ο σημερινός πρωθυπουργός, ελάχιστα θέλησε να εφαρμόσει προγράμματα, ξοδιάζοντας πολύτιμο χρόνο σε εσωκομματικές βεντέτες, προκειμένου να παραμερίσει τους πολιτικούς του αντιπάλους και όλους εκείνους οι οποίοι τόλμησαν κάποτε να του εναντιωθούν.

Καταστάσεις και πολιτικά ήθη τα οποία αγνοούσαμε μέχρι σήμερα οι Καναδοί.

Έτσι λοιπόν φτάσαμε  στο σημείο να δούμε δοκιμασμένους και αξιόλογους πολιτικούς και δυναμικά στελέχη του κόμματος των φιλελευθέρων να περιθωριοποιούνται και άλλους να εγκαταλείπουν εσπευσμένα την πολιτική παλαίστρα, λες και καταδιωγμένοι από τις Ερινύες  και το εκδικητικό πνεύμα του νέου Πρωθυπουργού.

Κάτω από αυτές τις  πολιτικές πραγματικότητες ο κ. Μάρτην προχώρησε στην προκήρυξη των εκλογών φέρνοντας το εκλογικό σώμα των Καναδών μπροστά σε ένα τεράστιο δίλημμα : εάν και κατά πόσον θα έπρεπε να ανανεώσουν την εμπιστοσύνη τους σε  ένα πολιτικό κόμμα το οποίο ουσιαστικά δεν έχει τίποτα απολύτως με το γνωστό παραδοσιακό κόμμα των φιλελευθέρων του Πήρσον και Τρουντό.

Έτσι από τώρα και μέχρι τις 28 του Ιούνη, οι Καναδοί ψηφοφόροι καλούνται να κάνουν μια πραγματικά δύσκολη επιλογή, γύρω από την διακυβέρνηση και το μέλλον της χώρας.

Η κατάσταση δε αυτή γίνεται ακόμα ποιό δύσκολη  εάν θελήσει να αναλογισθεί ο πολίτης ότι στην πραγματικότητα δεν του δίδονται και μεγάλα περιθώρια επιλογής άπαξ και το μεν κυβερνών κόμμα των φιλελευθέρων πέραν των εσωτερικών του προβλημάτων και των πολιτικών προδιαγραφών των αντιπάλων του αρχηγού του, έχει να παρουσιάσει μία  πρωτοφανή κατάσταση σκανδάλων, κακής διαχείρισης χρημάτων του δημοσίου, κουρασμένου από την πολύχρονη παραμονή του στην εξουσία και μια πολιτική νοοτροπία άγνωστη για τα μέχρι σήμερα πολιτικά ήθη της χώρας.

Εκείνο το οποίο θα μπορούσε ίσως να θεωρηθεί ως εναλλακτική λύση, σύμφωνα με τους κανόνες της δημοκρατίας, θα ήταν η προτίμηση και εκλογή ενός των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Το δραματικό ωστόσο, στην προκειμένη περίπτωση είναι το ότι το ένα από αυτά ουδέποτε κατόρθωσε να πείσει τους ψηφοφόρους του ανατολικού και κεντρικού Καναδά για την σπουδαιότητα της πολιτικής του φιλοσοφίας, ως εναλλακτικής λύσης στα σκάνδαλα και την άρνηση των φιλελευθέρων να αφουγκραστούν την γνώμη και την θέληση του Καναδικού λαού.

Η άλλη επιλογή ίσως θα ήταν εκείνη της εκλογής της τρίτης παράταξης του κοινοβουλίου, των σοσιαλιστών του NDP.

Και στην περίπτωση αυτή όμως, και παρά την αξιόλογη προσωπικότητα του ηγέτη του κόμματος, είναι βέβαιο ότι η μεγίστη πλειοψηφία των Μανάδων ψηφοφόρων αντιμετωπίζει τους σοσιαλιστές με σκεπτικισμό, άπαξ και κανένας απολύτως δεν φρόντισε το προ των εκλογών διάστημα να πλησιάσει τις μάζες και να τις ενημερώσει γύρω από το πρόγραμμα και τις επιδιώξεις του.

Κάτω από αυτήν την ανάλυση και όπως είναι επόμενο, οι φιλελεύθεροι προσπαθούν να απλουστεύσουν την διαδικασία επιλογής διαμορφώνοντας τα προεκλογικά τους σχέδια σαν μια προτίμηση μεταξύ δύο πιθανοτήτων. Η πρώτη από αυτές με την μορφή των πολιτικών προγραμματισμών των Φιλελευθέρων σύμφωνα με την οποία προτεραιότητα δίδεται στους τομείς της υγείας και της παιδείας , ή σε αντίθετη περίπτωση με εκείνην των Συντηρητικών και την γνωστή πολιτική τους των  περιορισμών  της φορολογίας την οποία πραγματικά απεχθάνεται η πλειοψηφία των Καναδών.

Αυτό, εξ άλλου, ήταν και το μήνυμα του κ. Μάρτην αμέσως μετά την διάλυση του Κοινοβουλίου και την προκήρυξη των γενικών εκλογών προς τους δημοσιογράφους :

« δεν μπορείς να έχεις ένα σύστημα υγείας όπως αυτό του Καναδά, και δεν μπορείς να έχεις κοινωνικά προγράμματα όμοια με αυτά του Καναδά, όταν εφαρμόζεις φορολογικά επίπεδα όπως εκείνα των ΗΠΑ.»

Για τους περισσότερους των ψηφοφόρων, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η επιλογή δεν πρόκειται να είναι εύκολη.

Για πρώτη ίσως φορά την τελευταία δωδεκαετία σήμερα υπάρχουν έντονα στοιχεία πολιτικής διαφοροποίησης μεταξύ των κομμάτων που διεκδικούν τις εκλογές.

Με εξαίρεση το Μπλακ Κεμπεκουά, το οποίο ξεκάθαρα είναι κόμμα της επαρχίας του Κεμπέκ και μόνον, όλα τα υπόλοιπα κόμματα έχουν δημιουργήσει προσβάσεις και είναι γνωστά κατά κάποιον τρόπο σε ολόκληρη την χώρα, όχι μόνον σε περιοχές της όπως συνέβαινε στις παλαιότερες εκλογές.

Ένα δεύτερο στοιχείο ενδεικτικό της σημερινής πραγματικότητας είναι εκείνο των πολιτικών προγραμματισμών και στόχων όλων αυτών των κομμάτων τα οποία ονομάζονται εθνικά, τα οποία ενώ θεωρητικά παρουσιάζουν τόσες φιλοσοφικές διαφορές στις διακηρύξεις τους , στην ουσία παρουσιάζονται να υποστηρίζουν τα ίδια προγράμματα .

Αρκεί να παρακολουθήσει κανείς τις ομιλίες και τις πολιτικές ανακοινώσεις των αρχηγών, όλοι τους χωρίς καμία εξαίρεση υπόσχονται να διαθέσουν μεγαλύτερα ποσά στο σύστημα υγείας της χώρας, στο εκπαιδευτικό, καθώς επίσης και να βοηθήσουν την τοπική αυτοδιοίκηση για να καλύψει τις ανάγκες του προϋπολογισμού της.

Όλοι τους αναφέρουν πόσο είναι περήφανοι για τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας , ότι φροντίζουν για το φυσικό περιβάλλον και βέβαια όλοι τους φιλοδοξούν να επιτύχουν μια καλύτερη θέση της χώρας στην διεθνή κοινότητα.

Αυτός είναι και ο λόγος που οι εκλογές αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία, δεδομένου ότι όλα τα πολιτικά κόμματα που τις διεκδικούν παρουσιάζονται να συγκλίνουν στον χώρο του πολιτικού κέντρου, είτε ανήκουν στον χώρο των Φιλελευθέρων, ή σε εκείνον των συντηρητικών της δεξιάς, ή των σοσιαλιστών της προοδευτικής Καναδικής αριστεράς.

Είναι μία πραγματικότητα η οποία μιας λέει ότι οι εκλογές τις 28^ης του Ιούνη 2004, δεν πρόκειται να αποτελέσουν μια εύκολη νίκη για κανέναν.

Οι μεν Φιλελεύθεροι έχουν ρίξει όλες τις προσπάθειες τους στο Οντάριο από το οποίο περιμένουν να τους χαρίσει τον αριθμό των εδρών τους στο Κοινοβούλιο, ενώ οι άλλες επαρχίες του Ανατολικού και Δυτικού Καναδά  υπολογίζουν να τους βοηθήσουν να επιτύχουν πλειοψηφία εδρών, ώστε να σχηματίσουν μια αυτοδύναμη κυβέρνηση.

Οι δε Συντηρητικοί, οι οποίοι μόλις πρόσφατα κατόρθωσαν να ενωθούν κάτω από ένα κόμμα, προσπαθούν να αφήσουν να σχηματισθεί η εντύπωση ότι το νέο κόμμα δεν έχει τίποτα το κοινό με τα προηγούμενα της άκρας δεξιάς και τους κομματικούς τους σχεδιασμούς.

Το βέβαιο είναι ότι το κόμμα αυτό πρόκειται να διατηρήσει την δύναμη του στις Δυτικές επαρχίες και ίσως κατορθώσει να δημιουργήσει κάποιες βάσεις στην Μανιτόμπα, όμως πολύ δύσκολα θα κατορθώσει να πείσει τους εκλογείς του Οντάριο, του Κεμπέκ και των Ανατολικών επαρχιών της χώρας για τις καλές του προθέσεις, άπαξ και παραμένουν ακόμα και σήμερα νωπές οι μνήμες από τις περικοπές που εφάρμοσαν οι επαρχιακές κυβερνήσεις των συντηρητικών του Οντάριο.

Η μεγάλη μάχη ωστόσο αναμένεται να είναι εκείνη των σοσιαλιστών του NDP, οι οποίοι θα προσπαθήσουν να μετατρέψουν την δημοτικότητά τους σε κοινοβουλευτικές έδρες, με την ελπίδα ότι έτσι θα είναι εκείνοι που τελικά θα αποφασίσουν το ποιος θα ασκήσει την εξουσία και κάτω από πιες συνθήκες και με ποια πολιτική  πρακτική.

Κάτι παρόμοιο θα αποτελέσει μια νέα κατάσταση στα πολιτικά πράγματα της χώρας  για τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια.

Για τον Paul Martin, οι εκλογές αυτές αρχικά φαινόταν «απλός περίπατος» ο οποίος θα του  εξασφάλιζε περί τις διακόσιες έδρες από τις 308 που πρόκειται να εκλέξουν συνολικά οι Καναδοί ψηφοφόροι.  Όμως ατυχώς  για αυτόν το εξάμηνο διάστημα που άφησε να χαθεί ανεκμετάλλευτο έγινε αιτία υποκλοπής των προσδοκιών του, τα δε σκάνδαλα γύρω από την χρηματοδότηση πολιτικών φίλων και στελεχών της κυβέρνησης στο Κεμπέκ, έγιναν αιτία ενδυνάμωσης του Μπλακ Κεμπεκουά και αφαίρεσαν από τους Φιλελεύθερους κάθε πιθανότητα προσδοκιών εκλογικής νίκης στην γαλλόφωνη επαρχία.

Ένα άλλο στοιχείο το οποίο δημιουργεί αρνητική εικόνα για τον Πρωθυπουργό είναι εκείνο της σύνθεσης του γραφείου του. Νέα πρόσωπα, χωρίς καμιά πολιτική εμπειρία για την τόσο σοβαρή θέση, και μια υπεροψία η οποία τρομάζει τον κάθε πολιτικό παρατηρητή.

Τέλος, σε αντίθεση με τις τρεις τελευταίες εκλογικές περιόδους που οι Φιλελεύθεροι δεν είχαν να αντιμετωπίσουν κανένα σοβαρό αντίπαλο, λόγω της  διάσπασης της αντιπολίτευσης, σήμερα το όλο σκηνικό έχει αλλάξει ριζικά. Υπάρχει μια ισχυρή και ενωμένη αντιπολίτευση και μια πραγματικά και ισχυρή ηγετική προσωπικότητα ενός χαρισματικού πολιτικού στην ηγεσία του τρίτου κόμματος.

Τόσο ο Stephen Harper, όσο και ο Jack Layton, του NDP αποδείχθηκαν χαρισματικοί ηγέτες οι οποίοι κατόρθωσαν να συνενώσουν και ενεργοποιήσουν το δυναμικό των κομμάτων τους, και είναι βέβαιο ότι η προεκλογική τους εκστρατεία θα είναι δυναμική και θα έχει όλα τα στοιχεία που απαιτεί το σώμα των ψηφοφόρων από τον πολιτικό κόσμο. Και οι δύο έχουν κάνει ανοίγματα σοβαρά προς την κατεύθυνση των εθνικών μειονοτήτων της χώρας, κάτι που δεν φαίνεται να συνειδητοποίησε το επιτελείο του κ. Μάρτην.

Κάτω από αυτήν την ανάλυση δεν πρέπει να υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι από τις εκλογές της 28^ης του Ιούνη, ο μεγάλος χαμένος πρόκειται να είναι ο Πρωθυπουργός Πώλ Μάρτην  και οι Φιλελεύθεροι υποψήφιοι. Μόνον ένα εκλογικό φαινόμενο όπως εκείνο των  διασπασμένων Συντηρητικών των δύο προηγουμένων εκλογών θα μπορούσε να σώσει την Κυβέρνηση από μια ταπεινωτική κυβέρνηση μειοψηφίας, και θα πρόσφερε στον Πρωθυπουργό την δυνατότητα  διοίκησης μιας ολόκληρης τετραετίας.

Δεν έχω την παραμικρή αμφιβολία ότι το πολιτικό μέλλον και οι δυνατότητες του κ. Μάρτην εξαρτώνται απόλυτα από το εάν και κατά πόσον ο ίδιος θα κατορθώσει να επιτύχει κυβέρνηση πλειοψηφίας, ώστε να μπορέσει να εφαρμόσει το πολιτικό του όραμα για έναν Καναδά ο οποίος δεν φαίνεται και πολύ ενθουσιασμένος με την ιδέα προσφοράς άλλης μιας ευκαιρίας στους Φιλελεύθερους του κ. Μάρτην.