Ένας
ημιτελής Ναός
Του Θωμά Στεφ.
Σάρα
Ο
περικαλλής καθεδρικός Ναός της Παναγίας
στο Τορόντο, υπήρξε ένα από τα πρώτα
πνευματικά και θρησκευτικά κέντρα που
οι πρώτοι ομογενείς μετανάστες
εργάσθηκαν με ζήλο και προσέφεραν με την
αγάπη τους για την δημιουργία της
Ελληνικής Κοινότητας. Παρά το γεγονός
ότι και τις δύσκολες εκείνες μέρες για
τους κουρασμένους μετανάστες, υπήρξαν
διαφωνίες και αντιρρήσεις, τελικά
επικράτησε το πνεύμα της αναγκαιότητας
για την δημιουργία κοινότητας
αντιπροσωπευτικής της πλειοψηφίας των
ομογενών η οποία και θα φρόντιζε για την
διατήρηση των πολιτιστικών αξιών των
μελών της, των ιερών, της γλώσσας και των
πολιτιστικών μας παραδόσεων.
Με
αυτό το πνεύμα αγοράσθηκε το κτίριο το
οποίο στέγασε τον πρώτο Ελληνό ορθόδοξο
ναό της Παναγίας, ο οποίος για δεκαετίες
ολόκληρες υπήρξε το πνευματικό κέντρο
που εξυπηρέτησε τις ανάγκες των
ομογενών του Δυτικού Τορόντο.
Εδώ
και μερικά χρόνια, το θαυμάσιο αυτό
κτιριακό συγκρότημα αποτεφρώθηκε από
μία περίεργη πυρκαγιά για την οποία ποτέ
δεν δόθηκαν επαρκείς εξηγήσεις. Μαζί με
τον κτίριο του Ναού οι φλόγες “έφαγαν”
και ότι πολύτιμο αντικείμενο βρέθηκε
στο χώρο του Ναού. Ευτυχώς που η διοίκηση
του γιατρού Καραντώνη, φρόντισε και
ασφάλισε το κτίριο με ένα συμβόλαιο το
οποίο πραγματικά διαβεβαίωνε για την
ανοικοδόμηση του.
Ύστερα
από διαπραγματεύσεις ετών, η διοίκηση
του Κώστα Μενεγάκη και των συνεργατών
του, δήλωσε ότι επήλθε τελική συνεννόηση
με την ασφαλιστική εταιρία και η
Κοινότητα αποδέχθηκε την αποζημίωση των
οκτώ και μισού εκατομμυρίων δολαρίων
για την ανοικοδόμηση του κτιρίου του
Ιερού Ναού και των παρακειμένων του
χώρων. Είναι γνωστόν ότι το ίδιο
διάστημα οι κοινοτικοί σύμβουλοι
διενεργούσαν έρανο για την πλήρη κάλυψη
των αναγκών των εργασιών ανοικοδόμησης
και την παραδοσιακή αγιογραφία των
χώρων του Ιερού Ναού. Σύμφωνα με
πληροφορίες μας η προσπάθεια εκείνη
συγκέντρωσε ένα επιπρόσθετο ποσό ενός
και μισού εκατομμυρίου για την πλήρη και
απόλυτο ολοκλήρωση των εργασιών του
κτιριακού συγκροτήματος του Ναού.
Πρόσφατα,
βρέθηκα στο χώρο του ναού της Παναγίας
προκειμένου να παραστώ σε γάμο φίλου
ομογενούς.
Πίστευα
ότι θα εύρισκα έναν ναό πραγματικά άψογα
ανοικοδομημένο με αγιογραφίες
βυζαντινής τεχνοτροπίας, παραδοσιακές
της Ελληνό-ορθόδοξης εκκλησίας.
Φαντασθείτε
λοιπόν την κατάπληξη μου όταν
μπαίνοντας μέσα στο ναό βρέθηκα στο
εσωτερικό ενός κτιρίου σχεδιασμένου στα
πρότυπα της παραδοσιακής βυζαντινής
τέχνης, λιτό και απλό, του οποίου η
μεγαλοπρέπεια άρχιζε και τέλειωνε στην
αρχιτεκτονική δομή και την τεχνική των
εργολάβων που πραγματικά φαίνεται να
έκαναν υπέροχη δουλειά. Παρ’ όλα αυτά
όμως θα πρέπει να ομολογήσω την
απογοήτευσή μου για τους άδειους και
γυμνούς τοίχους του κτιρίου.
Ένας
υπέροχος τρούλος δεσπόζει του χώρου,
τελείως γυμνός χωρίς την παραμικρή
ένδειξη πρόθεσης αγιογράφησης ή ακόμα
και κάποιου πολυελαίου, ο οποίος θα
διασκέδαζε προφανώς το καινό που
δημιουργείται από το τρούλο.
Οι
είσοδοι του Ναού παραμένουν
παραδοσιακοί όπως είχαν, οι φθηνές
φωνητικές εγκαταστάσεις προδίδουν
προχειρότητα και προφανώς τοποθέτηση
τους χωρίς κανένα τεχνικό υπολογισμό
των αναγκών της ακουστικής καλαισθησίας.
Το αποτέλεσμα είναι να ακούγεται
παλλόμενη η φωνή του ιερέα και κανένας
των πιστών να μην μπορεί να καταλάβει
έστω και μια λέξη από το λειτουργικό. Όσο
για την αγιογραφία του ναού, αυτή
περιορίζεται σε μια εικόνα της “Πλατυτέρας”
στο χώρο του ιερού και την αναδίπλωση
των παλαιών “εικόνων” που
χρησιμοποιούσαν παλαιότερα οι
διοικήσεις του Ναού, πολλές των οποίων
ήταν απλώς φωτογραφίες πρωτότυπων
τέχνης. Το ερώτημα λοιπόν ορισμένων
ομογενών παραμένει δίκαιο και
αναπάντητο. Τι συμβαίνει πραγματικά με
τον Ιερό ναό της Παναγίας ; Τι έγιναν τα
δέκα περίπου εκατομμύρια ποσού της
αποζημίωσης της ασφάλειας και του ποσού
που επέφερε η αγάπη και ο σεβασμός των
πιστών για τη θρησκεία των προγόνων του;
Που διετέθησαν όλα αυτά τα ποσά και
γιατί το κτίριο του ναού παραμένει σε
ετούτη την πρωτόγνωρη κατάσταση η οποία
προσβάλλει, υποτιμά και αδικεί την
κοινότητα και ολόκληρη τη παροικία.
Σύμφωνα
με πληροφορίες της επιθεώρησης ο
Πρόεδρος της διοίκησης του Ναού
υπέβαλλε την παραίτησή του και
αποχώρησε. Στην θέση του διορίσθηκε
αντικαταστάτης ο Σταύρος Μενεγάκης,
αδελφός του Προέδρου της Ελληνικής
Κοινότητας, ακόμα μας διαβεβαιούν ότι ο
ιερέας του ιερού ναού είναι επίσης
κουμπάρος της οικογένειας των προέδρων.
Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση το
φαινόμενο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί
ότι δημιουργεί σύγκρουση καθηκόντων και
αποτελεί κλασικό παράδειγμα
οικογενειοκρατίας. Στην προκειμένη
πάντως περίπτωση δεν φαίνεται να
ενοχλεί κανέναν από εκείνους που
ισχυρίζονται ότι “εκπροσωπούν” την
ομογενειακή παροικία. Για μας απλώς
αποτελεί μία ακόμα ένδειξη έλλειψης
δημοκρατικής ευθύνης και ήθους.
Οι
αυτοδιορισμένοι “ηγέτες” του
ιδρύματος απλώς χρησιμοποιούν κάθε
ευκαιρία για να προωθήσουν προσωπικά
τους σχέδια, άπαξ και οι υπόλοιποι
ομογενείς απλώς συνεχίζουν να τους
ανέχονται σιωπηλοί.
Το
ερώτημα ωστόσο και πάλι παραμένει
έντονο, πόσοι και ποιοι είναι εκείνοι
που θα σπεύσουν να συνδράμουν
οικονομικά το νέο έργο της διοίκησης της
άλλοτε δυνατής Ελληνικής Κοινότητας,
γνωρίζοντας το τι συνέβη με την
ανοικοδόμηση του ιερού ναού της
Παναγίας. Ίσως έτσι αιτιολογείται
απόλυτα το γεγονός ότι το μεγαλύτερο
μέρος των εσόδων (από το κεράκι του Αγίου),
του προϋπολογισμού του κοινοτικού
οργανισμού διοχετεύεται σε ορισμένους
φορείς των μέσων μαζικής ενημέρωσης των
ομογενών οι οποίοι λιβανίζουν την
ηγεσία του, με στόχο την δημιουργία
πλανερών εντυπώσεων μεταξύ των ομογενών,
ότι τα πάντα στον οργανισμό πάνε καλά.
Δεν
νομίζουν όμως οι ηγέτες της Ελληνικής
Κοινότητας Τορόντο, ότι απαραίτητη αρετή του ηγέτη είναι
ο σεβασμός εκείνων που ισχυρίζεται ότι
εκπροσωπεί και ιερή υποχρέωσή του η
ύπαρξη δημόσιου οικονομικού
απολογισμού, με άλλα λόγια η πλήρης
διαφάνεια και η δημοκρατική πρακτική.
