Αλλαγές
σε ορθόδοξη εκκλησία προκειμένου να
αντιμετωπισθούν οι ανάγκες
Καθεδρικός
ναός Αγίας Σοφίας
Της
Μαρίας Φωτοπούλου
LOS
ANGELES – Όταν
άνοιξε τις πόρτες του ο καθεδρικός ναός
της Αγίας Σοφίας το 1952, η ιδέα του να
γίνει ένας γάμος κατά ισπανικό τρόπο,
ήταν ανάθεμα. Αλλά τα πενήντα χρόνια, που
έχουν περάσει, έχουν φέρει αλλαγές.
Στο Λος Άντζελες, στο 36ο Διετές Κληρικολαϊκό Συνέδριο της Ελληνορθόδοξης Αρχιεπισκοπής Αμερικής πέρσι το καλοκαίρι, η λειτουργία έγινε στα ισπανικά, και τα ορθόδοξα παιδιά από ορφανοτροφείο της Τιχουάνα του Μεξικού παρείχαν τη μουσική. Αυτές οι προσθέσεις στήριξαν το θέμα «Προσφορά της Ορθόδοξης Πίστης στη Σύγχρονη Αμερική», που πρόβαλε η συνάντηση. Αλλά και πριν από εκείνο το καλοκαιρινό γεγονός, ναι, ζευγάρια παντρεύονταν με τελετές στα ισπανικά στην Αγία Σοφία.
Saint Sofia: Los Angeles Cal.
Πανοραμική κάτοψη του εσωτερικού του ιερού ναού της του Θεού Σοφίας στο Λος Αντξελες της Καλιφόρνιας.
Ομορφιά ,
ψυχική ανάταση, λατρεία
«Οι εκκλησίες αλλάζουν συνεχώς»,
λέει ο π. Ιωάννης Μπάκας του ναού της
Αγίας Σοφίας. «Η θεολογία και οι αρχές
της εκκλησίας είναι οι ίδιες, αλλά η
Εκκλησία στέλνει το μήνυμά της κατά
τρόπο ανάλογο με τις πραγματικότητες
των καιρών μας».
Καθώς η ελληνική κοινότητα μεγάλωνε
στις αρχές του 1900 και δεν την χωρούσε
πλέον η μικρή εκκλησία του κέντρου του
Λος Άντζελες, στην οδό Τζούλιαν, και
μεταφέρθηκε στον καλλωπισμένο
καθεδρικό ναό της Αγίας Σοφίας, μεγάλωνε
συγχρόνως και η Καλιφόρνια. Στα 4,2
εκατομμύρια κατοίκους του 1950,
προστέθηκαν άλλα 5,3 εκατομμύρια στην
ευρύτερη περιοχή του Λος Άντζελες μέχρι
το 2000, ενώ υπάρχει αναμφίβολη
πολιτισμική πολυποικιλότητα – αρκεί να
ρίξει κανείς μια ματιά στα σχολεία του
Λος Άντζελες και στις περισσότερες από 80
διαφορετικές γλώσσες που μιλιούνται σ’
αυτά.
Η περιοχή Νόρμαντι/Πίκο, όπου
κτίσθηκε η Αγία Σοφία πριν από μισό
αιώνα, κατοικείται τώρα από πολλούς
Μεξικανούς και άλλους
Λατινοαμερικανούς. Αλλά ο καθεδρικός
ναός βυζαντινοαναγεννησιακού ρυθμού
εξακολουθεί να ελκύει κυρίως ελληνικής
καταγωγής εκκλησιαζόμενους από τους 1000
περίπου, που έρχονται και από μακριά (μέχρι
περίπου 60 μίλια μακριά) από ολόκληρη την
ευρύτερη περιοχή του Λος Άντζελες καθώς
και από γειτονική χώρα στα νότια. Η
ελληνική κοινότητα του Λος Άντζελες δεν
έχει ποτέ συγκεντρωθεί σε ένα σημείο,
όπως στη Νέα Υόρκη και το Σικάγο.
«Είναι μια ευρεία περιοχή, διότι δεν
προοριζόταν ποτέ να γίνει εκκλησία της
τοπικής γειτονιάς. Προοριζόταν για
επισκοπικός καθεδρικός ναός, που θα
τραβούσε κόσμο από παντού», λέει ο π.
Μπάκας.
Αλλά ελληνορθοδοξία δεν σημαίνει
μόνο ελληνική εκκλησία, και ίσως 20% του
εκκλησιάσματος να μην είναι. «Η σύγχρονη
Αμερική είναι μια πολυεθνική,
πολυθρησκευτική και πολυγλωσσική
κοινωνία», λέει ο π. Μπάκας. Καθώς η
πλειονότητα των γειτόνων της περιοχής
είναι ισπανόφωνοι, προσθέτει: «Η
ορθόδοξη πίστη πρέπει να προσφέρεται
στις γλώσσες του κόσμου». Έτσι, μπείτε
στον ελληνορθόδοξο αυτό ναό και ίσως
ακούσετε ένα γάμο, μια λειτουργία ή μια
βάπτιση να γίνεται στα ισπανικά.
Αυτό που ονομάζεται τώρα
βυζαντινολατινική περιοχή είναι ένας
χώρος που έχει δραστικά αλλάξει από τα
τέλη της δεκαετίας του 1940, όταν ο
μεγιστάνας του Χόλιγουντ και
υποστηρικτής της Αγίας Σοφίας Τσαρλς
Σκούρας άρχισε να οραματίζεται μια
καινούργια εκκλησία για την ελληνική
κοινότητα του Λος Άντζελες. Παράλληλα με
την εθνική πολυποικιλότητα τώρα, η άμεση
περιοχή της εκκλησίας είναι φτωχότερη.
«Σοφία» στα ελληνικά σημαίνει «σοφία,
πολυμάθεια», και ίσως ο Σκούρας το
έδειξε αυτό με την τοποθεσία του ναού. «Προς
έπαινο του κ. Σκούρα, νομίζω πως ήταν
σωστή έμπνευση», λέει ο π. Μπάκας. «Ένας
φάρος κτίζεται σε βραχώδεις ακτές, και η
εκκλησία θα πρέπει να είναι ένας φάρος
σε βραχώδη ακτή, που είναι αυτή η περιοχή
της πόλης».
Απλώς λόγω της τοποθεσίας της,
σύμφωνα με τον π. Μπάκα, η Αγία Σοφία
πλησιάζει τους γείτονές της, όχι για να
τους προσηλυτίσει, αλλά για να τους
υπηρετήσει. «Η εξυπηρέτηση είναι πολύ
σπουδαία σε μια εκκλησία», λέει ο π.
Μπάκας. Ένα παράδειγμα είναι η
Κατασκήνωση Άξιος, υπό την αιγίδα της
εκκλησίας, μια κατασκηνωτική εμπειρία
αξιών, ηθικής και δημιουργίας
χαρακτήρων για παιδιά της πόλης που
βρίσκονται σε κίνδυνο και που
βρίσκονται κοντά σε εγκληματικές
δραστηριότητες, ναρκωτικά και συμμορίες.
Ο π. Μπάκας πιστεύει στη δύναμη που
έχουν τα μέλη της εκκλησίας να
δραστηριοποιηθούν και να φέρουν αλλαγές
στην άμεση κοινότητά τους. «Νομίζω πως η
Εκκλησία πρέπει να παίξει αυτό το ρόλο»,
λέει. «Οι καθεδρικοί ναοί – όπως η
Εκκλησία της Παναγίας (των Παρισίων), το
Αββαείο του Γουέστμίνστερ (στο Λονδίνο)
– ήταν πάντοτε οι γεννήτριες μηχανές
μεγάλων πόλεων».
Η δημιουργία της βυζαντινολατινικής
περιοχής το 1997, μια ζώνη πολιτιστικής,
οικονομικής και ιστορικής επανεξέλιξης,
μπορεί στο απώτερο μέλλον να ενθαρρύνει
την αναζωογόνηση γύρω από την Αγία Σοφία.
«Το Λος Άντζελες, κατά τα επόμενα 10
χρόνια, πρόκειται να έχει κύρια ανανέωση»,
πιστεύει ο π. Μπάκας. «Ειλικρινά, ο
κόσμος δεν μπορεί να μετακομίσει πιο
μακριά. Δεν μπορείς να έχει ποιοτική ζωή
και να οδηγείς δύο ώρες για να πας στην
εργασία σου και άλλες δύο ώρες να
γυρίσεις σπίτι σου».
Καθώς είναι μια από τις πιο γοργά
αναπτυσσόμενες περιοχές των Ηνωμένων
Πολιτειών, με 782 άτομα να έρχονται την
ημέρα το 2001, ίσως η σκέψη του π. Μπάκα να
είναι προφητική. Αυτοί που θέλουν ν’
αγοράσουν σπίτια ίσως αρχίσουν να
επανεξετάζουν τα κεντρικά σημεία της
πόλης, και ν’ αρχίσει ένα είδος
αναγέννησης, μέρος της οποίας έχει ήδη
αρχίσει να συμβαίνει στην καρδιά του
κέντρου της πόλης του Λος Άντζελες,
μόλις μερικά λεπτά από την περιοχή της
Αγίας Σοφίας.
«Είμαι πολύ αισιόδοξος», λέει ο π. Μπάκας. «»Τα καλύτερα χρόνια της Αγίας Σοφίας είναι στο μέλλον».
Εξωτερική Κάτοψη του ναού.
Ένα
πραγματικό μαργαριτάρι τέχνης και
αρμονίας που τιμά την δημιουργικότητα
των ομογενών της περιοχής
Η
Μαρία Φωτοπούλου είναι απόφοιτος του
Πανεπιστημίου της Οκλαχόμα, όπου
σπούδασε δημοσιογραφία. Είναι δε
ανεξάρτητη σύμβουλος επικοινωνιών
μάρκετιγκ και συνιδρύτρια της εταιρίας TurboDog
Communications.