Δείγματα ευθύνης έναντι των προγόνων και των μελλοντικών γενεών
Του Φάνη Μαλκίδη Λέκτορα στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
Είναι πολλά πράγματα στην ιστορία τα οποία τα κινούν ένας μικρός αριθμός ανθρώπων, τη μαγιά που γράφει ο Μακρυγιάννης. Το ζήτημα των μαζικών διώξεων, δολοφονιών, της γενοκτονίας των Ελλήνων της καθ’ υμάς Ανατολής, μέχρι το 1994 ήταν ένα θέμα ταμπού, απαγορευμένο, αφού δεν έπρεπε να διαταραχθούν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, η αποκαλούμενη ελληνοτουρκική φιλία, η ενότητα του ΝΑΤΟ, η προοπτική της Ελλάδας σε διάφορους δήθεν εθνικούς στόχους. Όταν οι πρόσφυγες δεν αντιμετωπίστηκαν σαν ξένα σώματα από τους υπεύθυνους της τραγωδίας στο ελλαδικό κράτος, τότε κατηγορήθηκαν ότι εξυπηρετούσαν ξένα συμφέροντα, ιμπεριαλιστικά σχέδια, ότι έβαλαν φωτιά στη Σμύρνη (!). Ότι είχαν ίδιες ευθύνες με τους δολοφόνους τους, και έτσι τα θύματα εξισώθηκαν με τους θύτες τους. Η παρουσία εκατομμυρίων Ελλήνων του Πόντου, της Θράκης, της Καππαδοκίας, της Ιωνίας, της Πόλης, της Ίμβρου και της Τενέδου, ξεχάστηκε με την άφιξη των χιλιάδων προσφύγων- επιζώντων της γενοκτονίας και περιορίστηκε σε τυπικές- μουσειακές εξάρσεις. Οι πρόσφυγες μπορούσαν να χορέψουν και να τραγουδήσουν αλλά όχι και να διεκδικήσουν το δικαίωμα στη μνήμη, το δικαίωμα στον αγώνα για την αναγνώριση του μαζικού εγκλήματος
Η Παναγία Σουμελά, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, τα σωματεία σε όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό, οι μορφές του Αρχιεπισκόπου Χρύσανθου, του Πασσαλίδη, του Ιασωνίδη διέσωσαν την μνήμη σε δύσκολες στιγμές και τους οφείλουμε πολλά για αυτά. Το 1994 ήταν μία χρονιά όπου μία περίοδος ήττας τελείωνε και άρχιζε αυτή της νίκης. Η καθιέρωση της 19ης Μαΐου ήταν η αρχή για μία μεγάλη πανελλήνια προσπάθεια, για να αναγνωριστεί από το μοναδικό ρατσιστικό καθεστώς στον κόσμο, το έγκλημα της γενοκτονίας. Οι δυνάμεις όμως της συντήρησης, της εξάρτησης, της στενής σχέσης με την οργανωμένη αντίδραση στην περιοχή, αυτή που δολοφόνησε και συνεχίζει να δολοφονεί τις διαφορετικές εθνότητες, έβαλαν νέα εμπόδια. Στήριξαν τον εθνικισμό, τον κεμαλισμό, την εθνοκάθαρση, όταν σε όλον τον κόσμο τα κινήματα εναντίον τους είναι στο προσκήνιο. Στήριξαν και στηρίζουν μία ασαφή πορεία προς τον εκδημοκρατισμό και την Ευρώπη, όταν εξελίσσονται νέες γενοκτονίες, και δεν έχει λογοδοτήσει κανείς για τις παλιές. Ωστόσο όπως τονίσαμε και στην αρχή οι δυνάμεις που κινούν την ιστορία για την πραγματική πορεία προς την απελευθέρωση των λαών, για τον αληθινό εκδημοκρατισμό των κρατών, αντιλήφθηκαν ότι οι εξαρτήσεις θα συνεχίζονται. Για αυτό λίγοι αλλά αποφασισμένοι άνθρωποι σε όλον τον πλανήτη βάζουν το ζήτημα της γενοκτονίας και κινούνται πλέον δυναμικά ωθώντας την ιστορία. Το αίτημα (6 Μαΐου) της ελληνίδας Υπουργού Δικαιοσύνης της πολιτείας Βικτόρια της Αυστραλίας Τζένης Μικάκος προς το κοινοβούλιο, της ελληνικής κοινότητας Βερολίνου (26η Μαΐου ) προς το Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο της Γερμανίας και το αίτημα (1η Ιουνίου) του βουλευτή του σουηδικού κοινοβουλίου Τάσου Σταφιλίδη για αναγνώριση της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και των Ελλήνων της Ανατολής είναι τα πιο πρόσφατα δείγματα. Δείγματα ανθρώπων με μεγάλο αίσθημα ευθύνης έναντι των προγόνων τους και έναντι των μελλοντικών γενεών τους οποίους οφείλουμε να στηρίξουμε και να αναδείξουμε. Ο καθένας μας ας αναλάβει, όπως έπραξαν και αυτοί, τις ευθύνες του.
Μέρος της ομιλίας του Φάνη Μαλκίδη στην Αλεξανδρούπολη σε εκδήλωση για το Ποντιακό ζήτημα και τους Έλληνες της Ανατολής. (10 Ιουνίου 2006)
