Υγεία
Νεότερες
έρευνες για την υγεία, το περιβάλλον και
την πρόληψη ασθενειών με φυσιολογικά
μέσα
Θυρεοειδής:
Ένας μικρός αδένας μεγίστης σημασίας
για το μυαλό και το σώμα μας
Το
παρακάτω κείμενο είναι καθαρά
πληροφοριακό και σε καμιά περίπτωση δεν
θα πρέπει να θεωρηθεί ως θεραπευτική
ιατρική συνταγή ή ότι συνιστά
αντικατάσταση του θεράποντος γιατρού
και των υποδείξεών του. Η απόφαση για τη
σπουδαιότητα των συμβουλών είναι
προσωπικά και απόλυτα δική σας. Σε καμιά
δε περίπτωση δεν πρέπει να θεωρηθεί ότι
η ευθύνη βαρύνει το συντάκτη ή και την
επιθεώρηση «Πατρίδες», η οποία
φιλοξενεί τη στήλη.
Μια
αληθινή ιστορία: Ο φίλος μας ο Κυριάκος
ήταν μόλις 27 ετών όταν ήρθε στον Καναδά.
Πριν ακόμη φύγει από την Ελλάδα, είχε
επισκεφθεί το γιατρό κάμποσες φορές για
ταχυπαλμία, μια κατάσταση που φέρνει
τρόμο και κρύο ιδρώτα, όταν η καρδιά
πάλλει με ταχύτερο ρυθμό χωρίς να
υπάρχει λόγος. Ο ενθουσιασμός του όμως
για την καινούργια ζωή και νιόπαντρος,
όπως ήταν, δεν άφηναν χρόνο για τέτοιου
είδους ανησυχίες, ώσπου ένα βράδυ,
πανικοβλημένος, ξύπνησε τη γυναίκα του.
Αμέσως και οι δύο μαζί πήραν ένα ταξί για
το Νοσοκομείο St.
Joseph στο Τορόντο.
«Έχω καρδιακή προσβολή», είπε ο Κυριάκος
στην καλόγρια νοσοκόμα, η οποία γέλασε
με την καλοπροαίρετη άγνοια του νεαρού
μας φίλου. «Αν είχες καρδιακή προσβολή,
δεν θα καθόσουν να μας κουβεντιάζεις»,
είπε η νοσοκόμα. Ύστερα από λίγη ώρα ο
Κυριάκος ηρέμησε, ο παλμός του ήρθε στα
κανονικά όρια, και γύρισε στο σπίτι του.
Η κατάσταση όμως συνεχίστηκε και τελικά
ένας Έλληνας γιατρός έστειλε τον
Κυριάκο στον καθηγητή του Πανεπιστημίου
του Τορόντο D. Brown,
M.D., ο οποίος
και περιόρισε τη δράση του θυρεοειδή «σκοτώνοντας»
μερικώς τον αδένα με ραδιενεργό ιώδιο.
Τα χρόνια πέρασαν με λίγη ανησυχία
για τον θυρεοειδή αδένα, που συνέχισε να
παράγει την απαιτούμενη ποσότητα
ορμόνης για όλες τις βιολογικές
απαιτήσεις του Κυριάκου. Αλλά, ύστερα
από 25 ολόκληρα χρόνια από την αρχική
επέμβαση, η οποία κατέστρεψε μέρος του
θυρεοειδή, ο μικρός αδένας άρχισε να
παρουσιάζει σημεία κόπωσης κι έγινε
ανίκανος να παράγει αρκετή από την τόσο
απαραίτητη ορμόνη γνωστή ως θυροξίνη (thyroxin).
Η κατάσταση αυτή ονομάζεται
υποθυρεοειδισμός (hypothyroidism)
και είναι το αντίθετο από την αρχική
κατάσταση που υπέφερε ο Κυριάκος. Απλώς,
ο αδένας δεν παράγει αρκετή ορμόνη. Ο
άνθρωπος που υποφέρει από την κατάσταση
αυτή είναι δυνατό να παρουσιάζει τα
παρακάτω φαινόμενα: λιγοστεύει τα λόγια
του, ξεχνάει, ενδιαφέρεται λιγότερο για
τον κόσμο, αποφεύγει τους ανθρώπους, οι
κινήσεις του γίνονται πιο δύσκολες,
υποφέρει από κατάθλιψη, χάνει το
σεξουαλικό ενδιαφέρον και, σε δύσκολες
περιπτώσεις, ο άνθρωπος γίνεται
παρανοϊκός. Όλα αυτά φυσικά αν ο παθών
δεν υποστεί την απαιτούμενη θεραπεία.
Στη νεανική του ηλικία ο Κυριάκος
υπέφερε από υπερθυρεοειδισμό, μια
κατάσταση στην οποία ο θυρεοειδής
ευρίσκεται σε υπερλειτουργία κι έτσι
παράγει περισσότερες ορμόνες, πράγμα
που επιταχύνει τον όλο μεταβολισμό του
σώματος. Η καρδιά δουλεύει γρηγορότερα,
τα χέρια είναι συχνά ιδρωμένα, κι ένας
άγνωστος πανικός καταβάλλει υον άνθρωπο
με υπερθυρεοειδισμό. Άλλα
χαρακτηριστικά της αρρώστιας, όπως μας
λέει η δρ. Alan Rubin, M.D.,
στο πολύ ωφέλιμο και εύκολα κατανοητό
βιβλίο της “Thyroid for Dummies”,
είναι: η θερμοκρασία του σώματος συνεχώς
υψηλή, το δέρμα χάνει το φυσικό του
χρωματισμό, ο ασθενής χάνει βάρος και
αισθάνεται αδύνατος, και το
ανοσιοποιητικό του σύστημα επηρεάζεται
αρνητικά.
Ο καθιερωμένος έλεγχος για το
θυρεοειδή είναι η ποσότητα της ορμόνης Τ-4,
η οποία κυκλοφορεί στο αίμα. Η ορμόνη
αυτή, η οποία αποκαλείται Free T-4,
είναι εύκολο να αναγνωρισθεί και να
μετρηθεί στο βιολογικό εργαστήριο
εξετάζοντας μια μικρή ποσότητα αίματος
από τον ενδιαφερόμενο. Ο θυρεοειδής
επίσης παράγει την ορμόνη Τ-3, η οποία
είναι όμοια με την ορμόνη Τ-4. Η διαφορά
είναι ότι η Τ-3 είναι έτοιμη να
απορροφηθεί από τον οργανισμό.
Ο θυρεοδειδής παράγει 13 φορές
περισσότερη Τ-4 από Τ-3, μετατρέπει 20% σε Τ-3,
και ο υπόλοιπος οργανισμός, όπως το
συκώτι, τα νεφρά και το μυϊκό σύστημα
μετατρέπουν το υπόλοιπο 80% Τ-3, που
χρειάζεται για να λειτουργήσει κανονικά
το ανθρώπινο σώμα. Ένα περίπλοκο αλλά
τέλειο σύστημα, το οποίο η φύση αρνείται
να αποκαλύψει στην τεχνολογία, όπως
μπορούν να διαπιστώσουν οι παθόντες.
Οι ορμόνες, που παράγει ο θυρεοειδής,
στην πραγματικότητα αρχίζουν από τον
εγκέφαλο και, πιο συγκεκριμένα, από τον
υποθάλαμο. Εκεί παράγεται μια ορμόνη, η
οποία προάγει την παραγωγή της γνωστής
ορμόνης TSH
από την υπόφυση (pituitary gland ή
master gland). Η
ορμόνη TSH,
με τη σειρά της, είναι εκείνη που
αναγκάζει τον θυρεοειδή να παράγει τις
ορμόνες Τ-4 και Τ-3, που χρειάζεται ο
ανθρώπινος οργανισμός.
Συγνώμη, εάν έγινα λίγο τεχνικός με
τους αριθμούς και τα ονόματα, αλλά
νομίζω πως είναι τόσο απαραίτητες αυτές
οι λίγες λεπτομέρειες, ιδιαίτερα για
τους πολλούς ηλικιωμένους και όσους
πάσχουν από υποθυρεοειδισμό. Χωρίς
αυτές τις ορμόνες και σε συγκεκριμένα
όρια δεν είναι δυνατό να συντηρηθεί η
ζωή για πολύ χρόνο. Οι ορμόνες του
θυρεοειδή είναι το κλειδί που ανοίγει
τις «πόρτες» των κυττάρων, που αποτελούν
το σώμα, για να εισέλθει η τροφή. Χωρίς
τροφοδοσία τα κύτταρα θα πεθάνουν και
μαζί τους και το σώμα.
Ο φίλος μας ο Κυριάκος επισκέφθηκε
τον οικογενειακό του γιατρό, ο οποίος
διέταξε εξετάσεις αίματος. Η απάντηση
ήταν ικανοποιητική για το γιατρό, διότι
η ορμόνη Τ-4, που κυκλοφορούσε στο αίμα,
ήταν στα επιτρεπόμενα όρια. Για την
ορμόνη Τ-3 είναι πιο δύσκολο και κοστίζει
περισσότερο. Γι’ αυτό το λόγο ο
συνηθισμένος έλεγχος είναι μόνο για την
Τ-4.
Έτσι πέρασε καιρός πριν ο Κυριάκος
καταφέρει να πάρει την πρώτη συνταγή από
το γιατρό του για τη συνθετική ορμόνη Τ-4.
Αλλά, για να είναι βέβαιος ο Κυριάκος,
αγόρασε και από το κατάστημα υγιεινών
τροφών ένα φυσικό παρασκεύασμα με
πραγματικό θυρεοειδή από ζώο. Και τα δύο
μαζί, σκέφθηκε, ή πότε το ένα και πότε το
άλλο, αλλά κι αν δεν το έπαιρνε κάθε μέρα,
ήταν δυνατό να αναπληρώσουν ό,τι έλειπε,
κι ακόμα να γυμνάσει το θυρεοειδή του,
ώστε κάποια μέρα να σταματήσει τα
φάρμακα.
Η άγνοια του Κυριάκου για τη σημασία
και την πρέπουσα θεραπεία του θυρεοειδή
σχεδόν του κόστισε τη ζωή. Όπως μου
εμπιστεύθηκε, τρία ολόκληρα χρόνια
έζησε με πόνους στους ώμους του,
δύσπνοια, υψηλή χοληστερίνη, αδυναμία,
άρχισε να ξεχνάει, ανίκανος να
συγκεντρωθεί και ανίκανος να παραμείνει
έστω και για λίγο σε περιβάλλον με
χημικά ή άλλες δυνατές μυρωδιές. Όμως ο
Κυριάκος είχε περιέργεια και υπομονή.
Για καλή του τύχη μια μέρα στο
βιβλιοπωλείο Chapters
πρόσεξε τον τίτλο ενός κανούργιου
βιβλίου με τίτλο “Thyroid for Dummies”
της γιατρού Alen Rubin,
καλοειδικευμένη, όπως φαίνεται, στα
προβλήματα του θυρεοειδή.
Μεταξύ άλλων, ο Κυριάκος διάβασε ότι
είναι δυνατό να υπάρχει η απαιτούμενη Free
T-4 στο αίμα,
αλλά το σώμα να είναι ανίκανο να τη
μετατρέψει σε Τ-3, ώστε να γίνει
απορροφήσιμη. Αυτό του κίνησε την
περιέργεια. «Αυτό μπορεί να συμβαίνει
και σε μένα», σκέφθηκε. Για χρόνια τώρα
παίρνω Τ-4 και αισθάνομαι άρρωστος.
Επισκέφθηκε τον οικογενειακό του γιατρό
με το βιβλίο στο χέρι. Ο γιατρός το
κοίταξε με κάποια έκπληξη. Έφερε το δικό
του βιβλίο, διάβασε και είπε στον
Κυριάκο: «Σήμερα έμαθα κάτι καινούργιο».
Έδωσε στον Κυριάκο καινούργια συνταγή
με λιγότερη Τ-4 κι ένα μικρό ποσό Τ-3. Πολύ
σύντομα, όπως μου είπε ο Κυριάκος, η
κατάσταση της υγείας του άρχισε να
καλυτερεύει. Τώρα ελέγχει το αίμα του
πιο συχνά. Για να έρθει η ισορροπία στις
ορμόνες του θυρεοειδή και στην ορμόνη
του εγκεφάλου TSH
δεν είναι εύκολο πράγμα. Χρειάζεται
δοκιμές και επαναδοκιμές, για να έρθει η
τεχνολογία κοντά στη φύση.
Όπως είναι γνωστό, η έμφαση στην
παρούσα στήλη είναι η πρόληψη και, όπου
είναι δυνατό, θεραπεία με φυσικά μέσα.
Είμαι της γνώμης ότι για τον
υποθυρεοειδισμό – όταν ο θυρεοειδής δεν
παράγει αρκετές ορμόνες – επιβάλλεται η
χρήση φαρμακευτικής ορμόνης Τ-4 και, όπου
είναι απαραίτητο, και Τ-3.
Υπάρχει πρόληψη για τα προβλήματα
του θυρεοειδή; Η κινεζική ιατρική
συνδέει το πρόβλημα του θυρεοειδή κατ’
ευθείαν με το συκώτι. Όταν το συκώτι δεν
εργάζεται καλά λόγω πολυφαγίας και
ιδιαίτερα τρώγοντας κρέατα και λιπαρές
τροφές, μαζί με το συκώτι υποφέρει και ο
θυρεοειδής.
Τέλος, ποιες τροφές, βιταμίνες και
ορυκτά στοιχεία βοηθούν το θυρεοειδή να
λειτουργεί καλά και να μην χάσει την
ικανότητά του να παράγει τις
απαιτούμενες ορμόνες, που χρειάζεται ο
ανθρώπινος οργανισμός;
Προτεραιότητα έχουν τα θαλασσινά,
ιδιαίτερα ορισμένα λαχανικά, όπως το kelp,
το combu και
άλλα, που είναι γνωστό ότι είναι πλούσια
σε οργανικό ιώδιο και άλλα ορυκτά
στοιχεία. Ένα άλλο ιχνοστοιχείο, που
είναι απαραίτητο στο θυρεοειδή, είναι το
selinium, το
οποίο βρίσκεται ιδιαίτερα στο breweries
yeast.
Οι τροφές,
που παρουσιάζουν προβλήματα στο
θυρεοειδή, όπως μας λέει η δρ. Alan Rubin,
M.D., είναι: τα
αμύγδαλα, λαχανάκια Βελγίου, λάχανο,
κουνουπίδι, καλαμπόκι, kale, turnips.
Αυτές οι τροφές εμποδίζουν το σώμα να
μετατρέψει την ορμόνη Τ-4 σε ορμόνη Τ-3,
ώστε να απορροφηθεί από το σώμα.
Για περισσότερες πληροφορίες
διαβάστε το βιβλίο “Thyroid for Dummies”.
Ο θυρεοειδής είναι πολύ σπουδαίος στη
ζωή μας, ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους.
Σας
εύχομαι καλό καλοκαίρι!
