Πίσω στο ευρετήριο

Βιβλιοκριτική

Μανώλης Αλυγιζάκης: Ένας σύγχρονος “El Greco”  στο Καναδά.

                                                                             Παρουσίαση: Θωμάς Στεφ. Σάρας

Δεν είναι λίγες οι φορές που κάποιος αισθάνονται  την ανάγκη έκφρασης των προβληματισμών και ιδεών του, μέσω του γραπτού λόγου, όταν μάλιστα πιστεύει στη μορφή αυτής της τέχνης και την επιρροή που αυτή ασκεί πάνω στους πολλούς. Μια πραγματική διαφυγή από τον πεζό έγγραφο λόγο αποτελεί ο έμμετρος. Ο έμμετρος λόγος, όπως είναι γνωστόν, εμφανίζεται πολύ νωρίς στις πολιτιστικές παραδόσεις των Ελλήνων, και σκιαγραφεί, με  μια μοναδική καθαρότητα, την ζωή, τα ήθη και έθιμα των αρχαίων Ελλήνων, ενώ παράλληλα ζωγραφίζει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες ζούσαν και προόδευαν ως λαός και ως κοινότητα.  Ο Όμηρος, η Σαπφώ, οι μεγάλοι τραγικοί της αρχαιότητας έρχονται να επιβεβαιώσουν αυτό τον ισχυρισμό και παράλληλα να τονίσουν την σπουδαιότητα που ο έμμετρος λόγος έπαιζε πάνω στη γλωσσική διαμόρφωση της οικογένειας των Ελλήνων.

“Όλοι οι Έλληνες είναι εραστές και ποιητές”, σύμφωνα με το γνωστό χαρακτηρισμό της μεγάλης κυρίας της σύγχρονης ελληνικής τέχνης, της Μελίνας Μερκούρη. Ένας χαρακτηρισμός ο οποίος σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ως υπερβολικός.

Στις τέσσερις δεκαετίες που ασχολούμαι με τον τύπο, από την εγκατάστασή μου στον Καναδά, είχα την τιμή και τύχη να γνωρίσω εκατοντάδες ομογενείς οι οποίοι πραγματικά εντρυφούσαν με τον έμμετρο λόγο, στην προσπάθειά τους να εκφράσουν τους προβληματισμούς και τον έρωτά τους για την τέχνη. Ένας από τους πλέον γνωστούς, κυρίως στην ομογενειακή κοινότητα του Τορόντο, είναι ο Χρίστος Ζιάτας, ένας άνδρας με πλούσια έμπνευση, προικισμένος από τη φύση με το χάρισμα της αγάπης για τον ποιητικό λόγο, ο οποίος έχει την δυνατότητα να επιδείξει και να καυχηθεί για την προσφορά του πάνω στην ελληνική ποίηση.

Όλα αυτά τα χρόνια και κατά χρονικά διαστήματα φτάνουν στα χέρια μου μια σειρά από βιβλία, τα περισσότερα των οποίων έχουν την μορφή ποιητικής συλλογής. Κάθε ένα από αυτά έγραφε ότι ήταν έργο  “By Manolis”. Τελευταία, οφείλω να ομολογήσω, ότι πραγματικά τράβηξε τη προσοχή μου το γεγονός της εκτύπωσης ενός αριθμού ποιητικών συλλογών του Μανώλη, σε σημείο μάλιστα που μου κίνησε το ενδιαφέρον ώστε να θελήσω να μιλήσω με τον ποιητή εκδότη αυτού του ποιητικού έργου. Ενός έργου το οποίο διαφέρει τόσο πολύ από τα συνηθισμένα συγγράμματα και εκδόσεις των ερασιτεχνών ομογενών ποιητών των παροικιών του Καναδά. Έτσι είχα την τύχη να γνωρίσω, έστω και από τηλεφώνου, τον Μανώλη Αλυγιζάκη, έναν άνδρα τον οποίο διακρίνει ένα  πραγματικά πυγαίο χάρισμα έκφρασης και χειρισμού του έμμετρου λόγου.

Ο Μανώλης, αποτελεί ένα ακόμα παράδειγμα της μορφής του κλασικού Έλληνα. Ενός αργοναύτη ο οποίος άφησε την πατρίδα του Κρήτη και πέρασε θάλασσες και  πελάγη αναζητώντας το “Χρυσόμαλλο δέρας” της προκοπής. Έφυγε, κάποια μέρα από την λεβεντογέννα Κρήτη, με μοναδική περιουσία την ευχή των γονιών του και τον μεγάλο έρωτά του για την ζωή και την τέχνη.  Περιπλανήθηκε σε θάλασσες και ωκεανούς έως ότου κάποια φορά βρέθηκε στο λιμάνι του Βανκούβερ. Θαλασσινός ο ίδιος, εντυπωσιάσθηκε από το ήρεμο και ειρηνικό τοπίο τόσο ώστε αποφάσισε να θεμελιώσει τη ζωή και τα όνειρά του εκεί.

Ζώντας την τύχη του μετανάστη ο Μανώλης, έπεσε με τα “μούτρα” στην καθημερινή βιοπάλη, σε μια απελπισμένη προσπάθεια να επιζήσει. Μεταξύ των εργασιών που υποχρεώθηκε να ασκήσει την δύσκολη εκείνη εποχή ήταν και του σιδερά, του εργάτη των τρένων, του οδηγού ταξί και αργότερα του πωλητή  μετοχών στο χρηματιστήριο του Βανκούβερ.

Όλα αυτά τα χρόνια ο Μανώλης αισθανόταν μέσα του να καίει η φλόγα και ο έρωτας για τον έμμετρο, τον ποιητικό λόγο. Ο πόθος του να εξωτερικεύσει τα αισθήματα, τις εμπειρίες, τις χαρές και τους προβληματισμούς του μέσα από τα μυστήρια της τέχνης και την αρμονία του έμμετρου λόγου.  Στα έργα του αυτά ο ποιητής ασχολείται με τις αναμνήσεις της παιδικής του ζωής, τους γονείς του, τους πατριώτες του, εκφράζει την νοσταλγία και αγάπη για την γενέτειρά του Κρήτη, τον μοναδικό ουρανό και την υπέροχη θάλασσά της, τα κύματα της οποίας συνεχίζουν να ασκούν επίδραση πάνω στη τέχνη του. Με τα χρόνια ο Μανώλης επιδίδεται αποκλειστικά στην υπηρεσία της τέχνης του έγγραφου λόγου. Ο έρωτας για αυτήν δεν τον αφήνει να ησυχάσει. Σύντομα ανοίγει και το δικό του τυπογραφείο, την εταιρία “Libros Libertad Publishing Ltd.” Οι επιτυχίες των μηνών και ετών που ακολουθούν πραγματικά εντυπωσιάζουν, καθώς ο Μανώλης τιμά καθημερινά και περισσότερα την “Κριτική του λύρα”, τραγουδώντας τους πόνους και χαρές που καθημερινά τον συντροφεύουν στην Οδύσσεια αυτή της ζωής του. Τα έργα του, το καθένα δυνατότερο και ποιό εκφραστικό από το άλλο, τραγουδούν τη ζωή, τη Κρήτη, το πολιτισμό, και τον έρωτα. Η πένα του παρουσιάζει τα ίδια δυνατά χαρακτηριστικά έκφρασης των μεγάλων συμπατριωτών του, οι οποίοι αφιέρωσαν τον εαυτό τους στην διακονία της τέχνης. 

Σήμερα έλαβα το τελευταίο έργο του Μανώλη με τίτλο “Κωνσταντίνου Καβάφη Ποιήματα”. Μια πραγματικά εντυπωσιακή δουλιά. Ολόκληρη σχεδόν η εργασία του μεγάλου αλεξανδρινού, έχει μεταφραστεί στην Αγγλική και τυπώθηκε σε χαρτί πολυτελείας. Στην εσώκλειστη επιστολή του ο ποιητής μου γράφει: “Πιστός στο τι νομίζω ότι είναι ωφέλιμο, συνεχίζω τη συγγραφική μου πορεία με το εσώκλειστο βιβλίο ποίησης του τόσο γνωστού Κωνσταντίνου Καβάφη, σε μετάφραση, την οποία σας παρουσιάζω σε πλήρη μορφή με όλα τα βοηθητικά τμήματα του βιβλίου που έγραψα εγώ. Η εργασία αυτή γίνεται ιστορική  επειδή είναι η πρώτη του είδους στον Καναδά από Έλληνα συγγραφέα, και ελπίζω να παραδεχθείτε αυτή τη λεπτομέρεια...”

Η όλη εργασία θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως μοναδική, έχει δε να επιδείξει το σεβασμό του ποιητή στο αρχικό κείμενο και τη γλωσσική ιδιαιτερότητα του μεγάλου Καβάφη.

Αυτός, εξ άλλου, είναι και ο λόγος που πιστεύω ότι το βιβλίο αυτό ωφείλει να έχει μια θέση στο σπίτι του κάθε ομογενή, έτσι ώστε τα παιδιά μας να μπορούν να γνωρίσουν το μεγαλείο της τέχνης του ποιητή σε μια γλώσσα που εύκολα κατανοούν. Με την ευκαιρία αυτού του κειμένου θα ήθελα να κάνω μια αναφορά στα προηγούμενα βιβλία του Μανώλη.

“Troglodytes”, poetry, Libros Libertad, 2008.

“Petros Spathis”, Novel, Libros Libertad, 2008.

“El Greco”, poetry, Libros Libertad, 2007.

“Path of Thorns”, poetry, Libros Libertad, 2006.

“Footprints in Sandstone”, poetry Authorhouse, Indiana 2006.

“The Orphans”- an Anthology, poetry. Authorhouse Bloomington Indiana 2005.

“Stratis O Roukounas” Novel ( Στα Ελληνικά) Τύπο Α. Μαυρίδη, Αθήνα 1981.

Τέλος ας μου επιτραπεί να κλείσω αυτό μου το κείμενο με μια αναφορά στις σκέψεις του Μανώλη τις σχετικές με την τέχνη: “Η τέχνη σε όποια μορφή κι αν εκφράζεται,” γράφει, “στην περίπτωση μου μέσω του γραπτού λόγου, είναι το μόνο πράγμα που εξυψώνει τον άνθρωπο και του δίνει φτερά κι αυτό σημαίνει πως προωθώντας τις τέχνες συμβάλλουμε με τον καλύτερο και πιο θετικό τρόπο στη βελτίωση του πνευματικού και ψυχολογικού επιπέδου των συνανθρώπων μας”. Συμφωνώ απόλυτα μαζί σου Μανώλη και για λογαριασμό όλων σε ευχαριστώ για αυτή σου τη πιστή διακονία της τέχνης.

Η τιμή πώλησης του Βιβλίου του Καβάφη είναι 24.95 δολάρια Καναδά και διαθέτει 240 σελίδες με όλα τα έργα του ποιητή.

Το τηλέφωνο του Μανώλη είναι 1.604. 838-8796

Και το ηλεκτρονικό του ταχυδρομείο infolibroslibertad@shaw.ca