Ο
Κόσμος: Οικονομία
Το
“Μεγάλο Δίλημμα”
Του Θωμά Στεφ. Σάρα
Χωρίς
πολλές ελπίδες για το μέλλον
εμφανίζεται η διαμόρφωση της διεθνούς
οικονομίας για το 2009. Σύμφωνα με τις
εκτιμήσεις του Διεθνούς Νομισματικού
Ταμείου, κατά την διάρκεια της Νέας
Χρονιάς πρόκειται να αισθανθούμε την “ξινή
γεύση” της απογοήτευσης καθώς όλα τα
στοιχεία δείχνουν ότι οι οικονομίες των
μελών της διεθνούς κοινότητας
παρουσιάζουν αρνητική κατεύθυνση, την
οποία αναμένεται να ακολουθήσουν τόσο
κατά την διάρκεια της τρέχουσας χρονιάς,
και πιθανόν και τις επόμενες που
ακολουθούν. Ενδεικτικά αυτής της
αρνητικής πραγματικότητας των
οικονομιών είναι τα παραδείγματα της
Κίνας, της οποίας για πρώτη φορά σε μια
πενταετία μειώθηκαν τα συναλλαγματικά
της αποθέματα, καθώς επίσης και της
Ιαπωνίας οι οποίοι καθημερινά
αντιμετωπίζει το γεγονός περιορισμού
των εξαγωγών της, και μάλιστα
το γεγονός αυτό εμφανίζει τεράστιες
διαστάσεις με την αυτοκινητοβιομηχανία
καθώς για πρώτη φορά στα τελευταία 71
χρόνια η Τογιότα ανακοίνωσε οικονομικές
απώλειες έναντι των κερδών προηγούμενων
ετών. Παρόμοια παρουσιάζεται η
κατάσταση και στην Ευρώπη όπου τα
Χρηματιστήρια των χωρών της κεντρικής
Ευρώπης παρουσίασαν πτώση αξιών. Στη
Βρετανία ο πρωθυπουργός της χώρας
Γκόρντον Μπράουν, με δημόσιες δηλώσεις
του δεσμεύτηκε να δημιουργήσει η
κυβέρνηση του εκατό χιλιάδες νέες
εργασίες με το σύστημα ανανέωσης της
τεχνικής υποδομής της χώρας, ενώ
παράλληλα ερευνάται το ενδεχόμενο
πιθανής συγχώνευσης των
αυτοκινητοβιομηχανιών Jaguar & Land Rover, οι
οποίες πρόκειται να ενισχυθούν
οικονομικά από την ινδική
αυτοκινητοβιομηχανία Tata. Στην Ολλανδία
προβλέπεται οι συνέπειες της
οικονομικής ύφεσης να είναι μεγαλύτερες
από ο,τι αρχικώς προβλεπόταν, σύμφωνα με
δηλώσεις του πρώην υπουργού οικονομία
της χώρας. Μείωση των βιομηχανικών
παραγγελιών κατέγραψε τον περασμένο
Οκτώβριο και η μικρή Σλοβενία. Στη Ρωσία,
σημειώθηκαν αναταραχές εξ αιτίας της
αύξησης της φορολογίας επί των
εισαγμένων αυτοκινήτων. Το Δεκέμβριο ο
πληθωρισμός στην Ισλανδία έφτασε
ποσοστό 18.1 τις εκατό, παρά την πτώση που
παρουσίασε η τιμή του πετρελαίου.
Στην
Ασία η κατάσταση δεν φαίνεται να
διαμορφώνεται καλύτερη καθώς για πρώτη
φορά κατά την διάρκεια της τελευταίας
πενταετίας εμφανίζονται μειωμένα τα
συναλλαγματικά αποθεματικά της Κίνας,
τα οποία στα τέλη του Σεπτέμβρη
έφθαναν το ποσόν των 1.9 τρις.
Δολαρίων. Αυτά σύμφωνα με τις δηλώσεις
ανωτάτου κυβερνητικού στελέχους, ότι τα
συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας
υποχώρησαν για πρώτη φορά από τον
Δεκέμβριο του 2003. Τα συναλλαγματικά
αποθεματικά της Κίνας στις αρχές του 2006
είχαν γίνει τα πρώτα και μεγαλύτερα σε
ολόκληρη την διεθνή κοινότητα.
Σημαντική
πτώση παρουσίασαν, εξ άλλου, οι εξαγωγές
της Ιαπωνίας αρχής γενομένης από τον
Νοέμβριο του 2008, ενώ σήμερα καταγράφεται
και δεύτερο συνεχόμενο έλλειμμα στο
εμπορικό ισοζύγιο αυτής της χώρας,
κυρίως εξ αιτίας της μείωσης της ζήτησης
των προϊόντων της στις ΗΠΑ, στην Ευρώπη
μα και τον χώρο της Ασίας,
συμπεριλαμβανομένης και της αγοράς της
Κίνας. Το ύψος μείωσης των εξαγωγών,
σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών της
Ιαπωνίας υπολογίζεται στα ποσοστά του
26.7 τις εκατόν. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι
η οικονομία της Ιαπωνίας είναι η δεύτερη
μεγαλύτερη οικονομία στον σύγχρονο
κόσμο.
Σύμφωνα
με στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα
το εμπορικό ισοζύγιο της Ιαπωνίας
κατέγραψε για τον Νοέμβριο του 2008
έλλειμμα 223.42 δις. δολάρια, σε αντίθεση με
την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου
χρόνου που παρουσίαζε πλεόνασμα 784.39 δις.
γεν.
Οι
εξαγωγές επίσης, μειώθηκαν μέσα σε ένα
χρόνο κατά 26.7 τις εκατό, στο κατώτατο
σημείο της ιστορίας σε 5,326 τρις. Γεν,
δεδομένου ότι η ελάττωση των
παραγγελιών από πελάτες της Ιαπωνίας
συνέπεσε με την υποτίμηση του γεν έναντι
του αμερικανικού δολαρίου.
Η
κατάσταση αυτή χειροτέρευσε ακόμα
περισσότερο τους τελευταίους μήνες του
2008, καθώς οι πραγματικότητες διέψευσαν
τις ελπίδες των οικονομικών παραγόντων
της χώρας οι οποίοι προέβλεπαν
υποχώρηση του ισοζυγίου κατά 208 μόνον
δις. δολάρια.
Ένα
άλλο χαρακτηριστικό των πραγμάτων
γεγονός θεωρείται αυτό της Τογιότα, της
μεγαλύτερης αυτοκινητοβιομηχανίας της
Ιαπωνίας, η οποία για πρώτη φορά στα
τελευταία 71 χρόνια ανακοίνωσε
λειτουργικές απώλειες, λόγω της μείωσης
των πωλήσεων αυτοκινήτων ανά τον κόσμο,
αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης.
Αναφέρεται μάλιστα ότι οι απώλειες
αυτές έχουν ξεπεράσει το ένα δις.
δολάρια, ενώ δεν υπάρχει καμία ελπίδα
ότι η κατάσταση αυτή πρόκειται να
αλλάξει σύντομα. Σύμφωνα με τις
προβλέψεις των υπηρεσιών της εταιρίας
υπολογίζεται ότι έως το τέλος του
παρόντος οικονομικού έτους, 31 Μαρτίου
του 2009, οι λειτουργικές απώλειες αυτού
του οικονομικού γίγαντα πρόκειται να
φτάσουν τα 150 δισεκατομμύρια δολάρια,
έναντι των 2.27 τρισεκατομμυρίων γεν, σε
κέρδη που παρουσίασε η εταιρία την
αντίστοιχη περίοδο της περασμένης
χρονιάς.
Ευρώπη.
Στη
Βρετανία, ο πρωθυπουργός της χώρας
Γκόρντον Μπράουν, δήλωσε ότι θα
δημιουργήσει 100.000 νέες θέσεις εργασίας,
επενδύοντας 10 δις. λίρες σε προγράμματα
υποδομής, όπως η παιδεία, οι μεταφορές
και άλλα έργα υποδομών στη χώρα.
Τον
Νοέμβριο του 2008, ο αριθμός των ανέργων
στην Βρετανία αυξήθηκε κατά 75.700 άτομα
φτάνοντας το 1.07 εκατομμύρια ανέργων.
Στην
Ολλανδία, η οικονομική ύφεση θα είναι
χειρότερη από ότι προέβλεπε αρχικά η
Υπηρεσία Κεντρικού Σχεδιασμού της χώρας,
όπως δήλωσε ο πρώην υπουργός
οικονομικών Ρούντινγκ. Σύμφωνα με
δηλώσεις του πολιτικού η οικονομία της
χώρας υπολογίζεται να συρρικνωθεί το 2009
κατά τις εκατοστιαίες μονάδες.
Πτώση
κατά 21% των βιομηχανικών παραγγελιών
στην Σλοβενία παρατηρήθηκε τον Οκτώβρη
του 2008, σε σύγκριση με τον προηγούμενο
μήνα.
Στη
Ρωσία, η αύξηση της φορολογίας επί των
εισαγμένων αυτοκινήτων, προκειμένου να
υποστηριχθούν τα ρωσικής κατασκευής
αυτοκίνητα, δημιούργησε καταιγίδες
διαμαρτυριών και συλλαλητηρίων στους
δρόμους των μεγάλων πόλεων της χώρας.
Αναταραχές αναφέρθηκαν στο Βλαδιβοστόκ
όπου η αστυνομία καταγγέλθηκε από τους
διαδηλωτές για χρήση βίας εναντίον των
λαϊκών μαζών. Οι ταραχές αυτές
επιβεβαιώνουν τις περί κοινωνικής
αναταραχής προειδοποιήσεις του
επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού
Ταμείου, Στρος Καν, ο οποίος προέτρεψε σε
νέα ποιο φιλόδοξα προγράμματα για την
αναζωογόνηση της οικονομίας της χώρας.
Ο
πληθωρισμός στην Ισλανδία έφτασε το
Δεκέμβρη στα 18.1 τις εκατόν έναντι του 17.1
του προηγούμενου μήνα. Σύμφωνα με τις
εκτιμήσεις της κεντρικής τράπεζας της
χώρας ο πληθωρισμός το τρέχον έτος θα
ξεπεράσει το 20 τις εκατόν. Τον τελευταίο
μήνα ο δείκτης τιμών καταναλωτή
αυξήθηκε κατά 1.71 τις εκατόν, το ποσοστό
αυτό αντιστοιχεί σε ετήσια αύξηση 24
μονάδων, ενώ το εθνικό νόμισμα της χώρας
η κορώνα έχει χάσει πάνω από 45% της αξίας
του.
Καναδάς:
μπροστά στο μεγάλο δίλημμα.
Παρόμοια, εξ άλλου, εμφανίζεται η
κατάσταση και στον Καναδά, μολονότι
μέχρις στιγμής η αγορές αφήνουν να
πιστευτεί ότι ανταποκρίνονται θετικά
στα κυβερνητικά προγράμματα. Σύμφωνα,
ωστόσο, με καταγγελίες των κομμάτων της
αντιπολίτευσης η χώρα γνώρισε την
μεγαλύτερη απώλεια εργασιών στο
διάστημα των δύο τελευταίων μηνών του
2008. Οι θέσεις εργασίας που χάθηκαν στο
διάστημα αυτό υπολογίζονται σε 100.000.
Σύμφωνα με δηλώσεις του αρχηγού του NDP,
αυτή ήταν η μεγαλύτερη απώλεια εργασιών
στη χώρα από την δεκαετία του 1982.
Μολονότι πάντοτε υπάρχει ο παράγοντας
της πολιτικής σκοπιμότητας, η
πραγματικότητα είναι ότι η χώρα
καθημερινά και περισσότερο παρουσιάζει
έντονα τα σημάδια της οικονομικής
κόπωσης ενώ η κυβέρνηση φαίνεται να
βρίσκεται σε αναμονή των εξελίξεων
προκειμένου να προχωρήσει στη λήψη
μέτρων. Αυτή δε η αντίληψη σχηματίζεται
ύστερα από πληροφορίες ότι ο
πρωθυπουργός κ. Χάρπερ, άρχισε έναν
κύκλο συνομιλιών με εκπροσώπους του
εμπορικού και επιχειρηματικού κλάδου
της χώρας, προκειμένου να ακούσει τα
προβλήματα και τις ιδέες τους γύρω από
την αντιμετώπιση της κρίσης.
Το
κακό και στην περίπτωση αυτή είναι ότι
κανείς απολύτως των υπευθύνων δεν
φαίνεται διατεθειμένος να παραδεχθεί
ότι διερχόμαστε μια σοβαρή οικονομική
κρίση, η οποία απειλεί να πολτοποιήσει
τόσο την οικονομία, όσο και το κοινωνικό
καθεστώς αυτής της υπέροχης χώρας.
Ο
ΟΗΕ και η οικονομική κρίση.
Η
οικονομική κρίση έφτασε να απειλεί και
τον γνωστό οργανισμό Ηνωμένων Εθνών,
καθώς αυτός εξαρτάται ιδιαίτερα από την
οικονομική στήριξη και την καλή θέληση
των κυβερνήσεων των χωρών- μελών του.
Αλλά όμως οι παραδοσιακές δωρήτριες
κυβερνήσεις και οι μεγάλοι οικονομικοί
όμιλοι του χρηματιστηρίου την ώρα αυτή
ζουν μια περίοδο μεγάλων απωλειών των
ιδικών τους περιουσιακών στοιχείων εξ
αιτίας του ισχυρού σφυροκοπήματος που
δέχονται από την παγκόσμια οικονομική
κατάρρευση. Με την καθημερινή πτώση της
οικονομίας οι υπεύθυνοι του ΟΗΕ
φοβούνται ότι ο οργανισμός θα στερηθεί
των αναγκαίων κονδυλίων που θα τον
βοηθήσουν να ξεριζώσει την αγέλη φτώχια,
την πείνα, τις ασθένειες και το θάνατο,
τα οποία αποτελούν τους στόχους
ανάπτυξης της χιλιετίας, ένα φιλόδοξο
πρόγραμμα το οποίο είχαν υιοθετήσει οι
κυβερνήσεις μέλη του οργανισμού το 2000,
χωρίς όμως έκτοτε να επιτευχθεί και
κανένα σπουδαίο επιχείρημα.
Μολονότι
τον περασμένο Σεπτέμβριο στην Νέα Υόρκη
αντιπρόσωποι 192 χωρών μελών του
οργανισμού υποσχέθηκαν να διαθέσουν 16
δισεκατομμύρια δολάρια για την
καταπολέμηση της φτώχειας, παραμένει
άγνωστο για το εάν και κατά πόσος τα ποσά
αυτά πρόκειται τελικά να δοθούν στον
οργανισμό.
Ηνωμένες
Πολιτείες Αμερικής:
Η
κατάσταση αυτή γίνεται περισσότερο
έντονη πάνω στα οικονομικά ιδρύματα των
ΗΠΑ. Η κατάσταση δημιουργεί τόσα
προβλήματα ώστε ο εκλεγμένος νέος
πρόεδρος της χώρας να προβεί σε ανοικτή
έκκληση προς τα νομοθετικά σώματα της
χώρας να κινηθούν αμέσως και να
αποφασίσουν την εφαρμογή επαναστατικών
μέτρων για την υποστήριξη της
οικονομίας, μεταξύ των οποίων και μέτρα
περιορισμού της φορολογίας μέχρις ενός
ποσού 800 δισεκατομμυρίων δολαρίων,
προκειμένου να προληφθεί η πιθανότητα
παράτασης της οικονομικής κρίσης για τα
χρόνια που ακολουθούν.
Την
έκκληση αυτή έκανε ο νέο εκλεγμένος
πρόεδρος κατά την διάρκεια ομιλίας
του σε πανεπιστήμιο της Βόρειας
Βιργινίας. Θα πρέπει να τονισθεί επίσης
ότι καθημερινά
το διάστημα αυτό ο νεαρός πολιτικός
μιλάει με πραγματικά σκοτεινά χρώματα
για την οικονομία, σε μια προσπάθεια να
προετοιμάσει το κοινό για τις δύσκολες
εποχές που πρόκειται να γνωρίσει, ενώ
παράλληλα δε να δείξει στους επενδυτές
πόσο σοβαρά αντιμετωπίζει τη κρίση και
τέλος για να πιέσει τα νομοθετικά
σώματα να λάβουν άμεσα τα απαραίτητα
μέτρα. “Προσωπικά πιστεύω ότι ακόμα και
σήμερα δεν είναι πολύ αργά για να
αλλάξουμε πορεία, πλην όμως θα είναι σε
λίγο εάν δεν θελήσουμε να λάβουμε
δραματικά μέτρα το δυνατόν συντομότερο”,
δήλωσε ο ομιλητής για να συμπληρώσει: “εάν
δεν ληφθούν μέτρα τώρα, αυτή η
οικονομική ανάκαμψη ενδέχεται να
συνεχιστεί για χρόνια. Το αποτέλεσμα θα
είναι τα ποσοστά ανεργίας ενδέχεται να
ανέβουν σε διπλούς αριθμούς. ” Τα
ποσοστά ανεργίας στην χώρα σήμερα
κυμαίνονται γύρω στις 7 εκατοστιαίες
μονάδες ενώ οι υπεύθυνοι υπολογίζουν
ότι αυτά θα ανέλθουν στις 9 εκατοστιαίες
μονάδες, περί τα τέλη του τρέχοντος
έτους ή και νωρίτερα σε ολόκληρη την
επικράτεια των ΗΠΑ. Η ομιλία του κ.
Ομπάμα, έγινε μια ακριβώς μέρα μετά την
δήλωση του γραφείου προϋπολογισμού του
Κογκρέσου, ότι το παθητικό σκέλος του
Ομοσπονδιακού προϋπολογισμού πρόκειται
να ανέβει στο ύψος του 1.2
τρισεκατομμυρίων δολαρίων για το 2009, ενώ
οι αριθμοί για τα υπολογιζόμενα ποσά
έκτακτης οικονομικής
χρηματοδότησης υπολογίζεται να
ξεπεράσουν τα 800
δισεκατομμύρια για την περίοδο των δύο
επόμενων χρόνων.
Δεν
υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι το μήνυμα
του κ. Ομπάμα αποτέλεσε ένα είδος
τραγικής προειδοποίησης για το πόνο και
τις ταλαιπωρίες που η οικονομία
πρόκειται να γνωρίσει εξ αιτίας της
μεγαλύτερης κρίσης που γνωρίζει η
Αμερική και η οποία απειλεί να
κατεδαφίσει ολόκληρο το οικονομικό
σύστημα της χώρας. “Αντιμετωπίζουμε το
ενδεχόμενο να χάσουμε μια γενιά πλήρη
από πιθανότητες και φερέλπιδες νέους,
καθώς περισσότεροι νεαροί της Αμερικής
υποχρεώνονται να παραιτηθούν από το
όνειρο του κολεγίου ή να χάσουν την
ευκαιρία τεχνικής μετεκπαίδευσης για
τις απαιτήσεις των μελλοντικών εργασιών.
Και ακόμα ενδέχεται το έθνος μας να
χάσει την ανταγωνιστική του ικανότητα, η
οποία το βοήθησε και
υπήρξε η βάση πάνω στην οποία θεμελιώσαμε τη
δύναμή μας στο κόσμο. Με λίγα λόγια μια
κακή κατάσταση ενδέχεται να γίνει
δραματικά χειρότερη”, τόνισε ο ομιλητής.
Σύμφωνα
με τον ομιλητή, η κρίση αποδόθηκε σε μια
περίοδο ανευθυνότητας η οποία ξεκίνησε
από τα γραφεία των μεγάλων εταιριών
στους διαδρόμους της εξουσίας της
Ουάσιγκτον.
Μολονότι
δε ο ομιλητής δεν φάνηκε να έχει
αμφισβητήσεις για την ανόρθωση της
Αμερικανικής οικονομίας, δεν παρέλειψε
να δηλώσει ότι κάτι τέτοιο δεν πρόκειται
να συμβεί μέσα σε μια νύχτα, αντίθετα
μάλιστα ενδέχεται να πάρει αρκετά
χρόνια για να επιτευχθεί. Η δήλωση αυτή
του υπό αναμονή προέδρου αποτελεί μια
σπάνια αλλαγή πολιτικής από εκείνην που
χρησιμοποίησε μέχρι σήμερα καθώς κατ’
επανάληψη αρνήθηκε στο παρελθόν να
εκφρασθεί σε θέματα της διεθνούς
επικαιρότητας όπως εκείνο της Γκάζας,
ισχυριζόμενος ότι αυτό ανήκει στην
υπευθυνότητα και δικαιοδοσία του
προέδρου ο οποίος διοικεί μέχρι την
ημέρα της δικής του ορκωμοσίας.
Αναφερόμενος πάνω στην οικονομική
στρατηγική της κυβέρνησής του ο
ομιλητής τόνισε ότι θεωρεί επόμενο το
ότι ορισμένοι θα αντιμετωπίσουν με
σκεπτικισμό το σχέδιο του, πλην όμως
πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση προσπαθεί να
σπάσει τον κύκλο ο οποίος επιδεινώνει
την οικονομία και αποβλέπει στην
στήριξη από την πτώση των οικονομικών
ιδρυμάτων με την ενδυνάμωση των
μηχανισμών διάθεσης δανείων. Ο Ομιλητής
αναφέρθηκε στην ανάγκη καθιέρωσης ή και
επανέναρξης της ισχύς των παλαιών
κανονισμών, προκειμένου να αποφευχθεί η
επανάληψη της κρίσης και στο μέλλον.
Έκλεισε δε κάνοντας έκκληση προς όλους
τους Αμερικανούς πολίτες, δημοκράτες
και ρεπουμπλικάνους, να βοηθήσουν
ξεπερνώντας τις πολιτικές
αντιπαραθέσεις του παρελθόντος. Σύμφωνα
με πολιτικούς παρατηρητές ωστόσο το
οικονομικό πρόγραμμα της νέας διοίκησης
δεν φαίνεται να καλύπτει τις
πραγματικές ανάγκες της οικονομίας και
ούτε ανταποκρίνεται στην ανάγκη λήξης
μέτρων προκειμένου να ξεφύγει από τις
πραγματικά σοβαρά δομικά προβλήματα που
αντιμετωπίζει. Ήδη την περασμένη
εβδομάδα έγινα γνωστό ότι οι
οικονομικές προβλέψεις για το τρέχον
οικονομικό έτος προβλέπουν το παθητικό
σκέλος του προϋπολογισμού της χώρας να
ξεπεράσει τα ποσόν του 1.2
τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Το ποσόν
αυτό είναι φανταστικό για τις
περισσότερες οικονομίες του κόσμου και
γίνεται ακόμα ποιό επικίνδυνο εάν
τελικά το στρατηγικό σχέδιο του
εκλεγμένου προέδρου δεν κατορθώσει να
αναζωογονήσει την οικονομία. Μια
πραγματικότητα στην οποία αναφέρθηκε
αρκετές φορές ο κ. Ομπάμα. Οποιεσδήποτε
και εάν είναι, ωστόσο, οι σκέψεις και οι
προγραμματισμοί του νέου προέδρου το
σχέδιο που παρουσιάζει κάθε άλλο παρά
εμφανίζεται να καλύπτει τις ανάγκες και
απαιτήσεις της οικονομίας, παρά την
υπέροχη ρητορική τέχνη του δημοφιλούς
πολιτικού, ο οποίος όμως εμφανίζει
τρομερές αδυναμίες έναντι των
πραγματικών προβλημάτων και αναγκών της
οικονομίας.
