Πίσω στο ευρετήριο

Ο Κόσμος

Το ισοπέδωμα των Κοινωνικών Κατεστημένων της γης.

                                              Του Θωμά Στεφ. Σάρα

“Σε βαθιά ύφεση,” βρίσκονται οι οικονομίες των ανεπτυγμένων χωρών, “ενώ η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται κοντά στην ύφεση”, σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Ντομινίκ Στρος Καν.

“Η παγκόσμια οικονομία είναι κοντά στην ύφεση με μια πρόβλεψη ανάπτυξης 0,5% για το οικονομικό έτος 2009”, δήλωσε ο ομιλητής στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, και πρόσθεσε “όσο για τις ανεπτυγμένες χώρες βρίσκονται σε βαθιά οικονομική ύφεση.” Η όλη αλήθεια, ωστόσο, είναι διαφορετική, καθώς η παγκόσμια οικονομία εμφανίζει σημάδια κατάρρευσης κάτω από το ασφυκτικό αγκάλιασμα του καταστρεπτικού τυφώνα ο οποίος έχει αγκαλιάσει ολόκληρη πλέον τη γη.

Σύμφωνα με τις ειδήσεις, από τους Παρισινούς δικηγόρους, μέχρις και τους εργάτες του Πεκίνου, από τους τραπεζίτες της Αμερικής, μέχρι και τους εργάτες της γης της Ελλάδας, οι στρατιές των ανέργων πολλαπλασιάζονται καθημερινά με γεωμετρική ταχύτητα σε κάθε ανθρώπινη κοινότητα πάνω στη γη.

Σύμφωνα μάλιστα μα τον Διεθνή Οργανισμό Εργασίας, ο οποίος αποτελεί μέρος του οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών, σε παγκόσμια εκτίμηση, από το 2007 που άρχισαν οι πρώτες απολύσεις εργατών στις ΗΠΑ, μέχρι τα τέλη του τρέχοντος έτους, υπολογίζεται ότι ο αριθμός των ανέργων στις οργανωμένες κοινότητες του ανθρώπου σε ολόκληρη τη γη θα έχει φθάσει στα 50 εκατομμύρια εργατών. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι μέχρι σήμερα στις τάξεις των ανέργων μόνον στις Ηνωμένες Πολιτείες, έχουν ενταχθεί 3.6 εκατομμύρια εργάτες, με το χάσιμο του αντίστοιχου αριθμού εργασιών.

Το φαινόμενο αυτό της υψηλής ανεργίας κυρίως μεταξύ των νέων, αποτελεί ένα από τα πλέον καταπιεστικά προβλήματα της ηγεσίας όλων ανεξαιρέτως των κρατών, καθώς οι νεαροί άνεργοι εργάτες έχουν ξεχυθεί στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι για την αδυναμία του πολιτικού συστήματος να αντεπεξέλθει στις προκλήσεις και ανάγκες των ημερών. Είναι ένα φαινόμενο το οποίο γνωρίσαμε από την Λιθουανία και Χιλή, και από την Ελλάδα, την Βουλγαρία και την Ισλανδία, με δεκάδες άλλες χώρες σε μικρότερη κλίμακα, μεταξύ δε αυτών και οι απεργίες της Βρετανίας και της Γαλλίας. Είναι ενδεικτικό της κρίσης το γεγονός ότι ενώ εδώ και έναν μήνα η κυβέρνηση της Ισλανδίας υπολόγιζε αύξηση της οικονομίας της κατά 10 τις εκατόν για το τρέχον έτος, μέσα σε διάστημα τριάντα μόνον ημερών η οικονομία της χώρας κατεδαφίσθηκε υποχρεώνοντας τον πρωθυπουργό να καταφύγει στην προκήρυξη γενικών εκλογών για την ανανέωση του κοινοβουλίου της χώρας, ύστερα από εβδομάδες ολόκληρες διαμαρτυριών των οργισμένων Ισλανδών εξ αιτίας της τεράστιας ανεργίας η οποία κτύπησε τη χώρα και το κύμα της αύξησης των τιμών των καταναλωτικών αγαθών.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτή η τραγική πραγματικότητα η οποία ήδη ταλαιπωρεί έναν μεγάλο αριθμό οικονομιών της γης, ήταν εκείνη που ανάγκασε τους υπουργούς οικονομικών των επτά βιομηχανικά ανεπτυγμένων χωρών να βρεθούν από κοινού, τον μήνα αυτό, στη Ρώμη, προκειμένου να χαράξουν κάποιο κοινό σχέδιο αντιμετώπισης της. Στην συνεδρίαση αυτή, ως γνωστόν, έτρεξαν να παραβρεθούν και οι υπουργοί οικονομικών όλων σχεδόν των οικονομιών της παγκόσμιας κοινότητας. Σχολιάζοντας αυτήν την συνεδρίαση ο διευθυντής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου δήλωσε ότι “οι σύνεδροι δεν τραγουδούσαν και ούτε χορών πάνω στα τραπέζια.” Διευκρίνισε δε ότι η σύνοδος θα συνεχιστεί για ακόμα ένα Σαββατοκύριακο προκειμένου να συζητηθεί η ιδέα του Ιταλού υπουργού οικονομίας Τζούλια Τρεμόντι, η οποία στοχεύει στη δημιουργία μιας κοινής βάσης οικονομικών κανόνων τους οποίους θα πρέπει να σεβαστούν όλες οι χώρες.

Μέσα στα πλαίσια αυτής της συνόδου αναφέρθηκε ότι το ΔΝΤ υπέγραψε με τον υπουργό οικονομικών της Ιαπωνίας Σοίτσι Νακαγκάουα, διμερή συμφωνία βάσει της οποίας το Τόκιο θα δανείσει ποσόν εκατόν δισεκατομμυρίων δολαρίων στο ταμείο. Τα ποσόν αυτό πρόκειται να καταστήσει δυνατή την παρεμβολή του ταμείου στον κατάλληλο χρόνο “προκειμένου να προσφέρει αποτελεσματική βοήθεια στα μέλη του να ανταποκριθούν στις ανάγκες του ισοζυγίου των πληρωμών τους.”

Κρίση και Ευρώπη.

Σύμφωνα με όσα δόθηκαν στην δημοσιότητα η οικονομία της ευρωζώνης, το τελευταίο τρίμηνο του 2008, βυθίστηκε ακόμα περισσότερο στην κρίση καθώς υπολογίζεται ότι το ΑΕΠ παρουσίασε συρρίκνωση 1,5 τις εκατόν, σε σχέση με το αντίστοιχο του προηγούμενου τριμήνου. Η πτώση αυτή χαρακτηρίζεται ως η ποιό απότομη στην ιστορία της Ευρωζώνης από της εφαρμογής του κοινού νομίσματος. Αυτά σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα από την ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία.

Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει ότι ο αριθμός ανάπτυξης της οικονομίας της ευρωζώνης  συρρικνώθηκε για τρίτο συναχωμένο τρίμηνο, ύστερα από την συρρίκνωση του 0,2 τις εκατόν σε τριμηνιαία βάσει που παρουσίασε το ΑΕΠ. Πόστο το οποίο καταγράφτηκε στο πρώτο και δεύτερο τρίμηνο της χρονιά που μας πέρασε.

Το χειρότερο είναι ότι η Ευρώπη των 27 βρέθηκε στο τέταρτο τρίμηνο του 2008, επίσημα υπό συνθήκες οικονομικής κρίσης, ύστερα από την συρρίκνωση του 1,5 τις εκατόν που παρουσίασε η οικονομία της σε σχέση με το προηγούμενο τρίτο τρίμηνο. Στο δεύτερο και τρίτο τρίμηνο η οικονομία της ομάδας κατέγραψε ύφεση 0,2 τις εκατόν.

Φόβοι παγκόσμιας αναταραχής.

Μιλώντας πρόσφατα στα μέλη του  Αμερικανικού Κογκρέσου ο διευθυντής της εθνικής υπηρεσίας πληροφοριών της Αμερικής, Ντέννης Μπλαιρ, δήλωσε στα μέλη  ότι “η αστάθεια που προκαλείται από την διεθνή οικονομική κρίση διαμορφώθηκε στον μεγαλύτερο κίνδυνο ασφάλειας που αντιμετωπίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, ένας κίνδυνος ο οποίος ξεπερνά σε σπουδαιότητα και εκείνον της τρομοκρατίας.” 

Το βέβαιο είναι ότι στις υπό ανάπτυξη χώρες, όπως εκείνες της πρώην σοβιετικής ένωσης και κυρίως της Ανατολικής Ευρώπης, δημιουργούνται φόβοι ότι η μεγάλη και ανερχόμενη ανεργία θα γίνει αιτία ώστε οι λαϊκές μάζες να πάψουν να υποστηρίζουν το σύστημα των ελεύθερων αγορών και των πολιτικών φιλοσοφιών της Δύσης. Παράλληλα όμως η ανεργία στις ανεπτυγμένες χώρες ενδέχεται να υποχρεώσει στην εφαρμογή οικονομικής πολιτικής προστασίας της τοπικής βιομηχανίας, με αποτέλεσμα να ζημιωθεί η πολιτική της παγκοσμιοποίησης και το διεθνές εμπόριο. Μάλιστα στα μέτρα στήριξης της οικονομίας που παίρνουν ορισμένες Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συμπεριλαμβάνονται και μέτρα προστασίας της ντόπιας βιομηχανίας, η εφαρμογή πάντως παρόμοιας πολιτικής θεωρείται επικίνδυνη επειδή ενδέχεται να δημιουργήσει συνθήκες ανταγωνισμού και εφαρμογή οικονομικής πολιτικής προστασίας των επί μέρους οικονομιών.

Είναι γνωστό ότι ο αριθμός των εργαζόμενων στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, από τα τέλη του 2007 παρουσίαζε συνεχή πτώση, σε αντίθεση με την ανεργία στην Ευρώπη, Ασία και κυρίως τις βιομηχανικά ανεπτυγμένες χώρες όπου εκδηλώθηκε σχετικά πρόσφατα, καθώς εταιρίες οι οποίες προσπαθούσαν να αποφύγουν τις μαζικές απολύσεις εργατών όλο αυτό το διάστημα, τελικά ασπάσθηκαν την ίδια πολιτική της βιομηχανίας των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου όπως αυτοί εκφράσθηκαν από τον υποδιευθυντή του τμήματος ερευνών του ταμείου Charles Collyns,  μέχρι το τέλος της τρέχουσας χρονιάς το ποσοστό οικονομικής ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας πρόκειται να πέσει στο ποιό χαμηλό σημείο που βρέθηκε ποτέ από την περίοδο της μεγάλης οικονομικής κρίσης των αρχών του εικοστού αιώνα. Ο ομιλητής τόνισε ότι αναμένεται  ο βαθμός ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας στην “πραγματικότητα να κωλύσει”, ενώ εκείνη των ανεπτυγμένων βιομηχανικά χωρών αναμένεται να παρουσιάσει πτώση κατά δύο εκατοστιαίες μονάδες το 2009.

“Κάτι τέτοιο όμως είναι το χειρότερο που έχουμε γνωρίσει από το 1929”, δήλωσε ο υπουργός εργασίας της Γαλλίας Laurent Wauquiez, και συμπλήρωσε “το μοναδικό στοιχείο που είναι καινούργιο σήμερα είναι το ότι αυτή είναι παγκόσμια και φυσικά όλοι μας αναφερόμαστε έτσι σε αυτήν. Την αισθάνεται κάθε χώρα και αυτό το στοιχείο είναι εκείνο που προκαλεί την διαφορά από την προηγούμενη.” Αναφέρεται ότι στην Ασία κάτω από το βάρος της απώλειας των πωλήσεων, παλαιά χρέη παραγράφονται προς όφελος των πιστωτών, προκειμένου να μπορέσουν αυτοί να συνεχίσουν τις παραγγελίες τους. Την περασμένη εβδομάδα η εταιρία Pioneer της Ιαπωνίας δήλωσε ότι καταργεί την κατασκευή τηλεοράσεων ισόπεδης οθόνης, λόγω μείωσης της ζήτησης και πρόκειται να απολύσει 10,000 εργάτες.

Εκατομμύρια εργάτες στην Κίνα προσπαθούν απεγνωσμένα να βρουν εργασία μετακινούμενοι στα διάφορα διαμερίσματα της χώρας, πλην όμως παντού συναντούν κλειστά εργοστάσια. Πληροφορίες αναφέρουν για την δημιουργία μεγάλων εργατικών διαδηλώσεων στα εργοστάσια της Κίνας και της Ινδονησιας, όπου οι εργάτες καθημερινά λαμβάνουν σημειώματα απόλυσης χωρίς καμία προθεσμία. Η κατάσταση αυτή γίνεται ποιό χειρότερη στην Taiwan, (πρώην Φορμόζα), όπου αναφέρεται ότι οι εξαγωγές της χώρας μειώθηκαν κατά 42.9 τις εκατόν τον περασμένο μήνα, σε σύγκριση με εκείνες του ίδιου διαστήματος της χρονιά που μας έφυγε. Τα γεγονότα αυτά αρχίζουν πλέον να δημιουργούν εργατικές αντιδράσεις οι οργανώσεις των οποίων απαιτούν εφαρμογή πολιτικής προστασίας της ντόπιας βιομηχανίας. Στην Βρετανία, οι εργάτες ηλεκτρικής ενέργειας προχώρησαν σε απεργίες τον περασμένο μήνα διαμαρτυρόμενοι για την χρήση εργατών από την Ιταλία και την Πορτογαλία σε κάποιο εργοτάξιο της εταιρίας. Ορισμένοι από τους απεργούς κρατούσαν πλακάτ που αναφερόταν στην φράση υπόσχεση του πρωθυπουργού της χώρας Gordon Brown ότι οι “Βρετανικές εργασίες θα είναι μόνον για τους Βρετανούς εργάτες. ” Η ανεργία στην Βρετανία αναμένεται να ανέβει στις 9.5 εκατοστιαίες μονάδες γύρω στα μέσα του 2010, από τις 6.3 που είναι σήμερα. Η ανεργία στην Γερμανία αναμένεται να φθάσει τις 10.5 εκατοστιαίες μονάδες από 7.8 που είναι σήμερα.

Στην Γαλλία ο Πρόεδρος Σαρκοζί, υποχρεώθηκε να δώσει δάνεια ύψους 3 εκατομμυρίων ευρώ, μικρού επιτοκίου, στις κατασκευάστριες εταιρίες αυτοκινήτων Πεζό, Σιτροέν και Ρενό, με αντίκρισμα την συμφωνία των εταιριών να μην απολύσουν κανένα Γάλλο εργάτη. Η κατάσταση αυτή γίνεται περισσότερο τραγική σε ότι αφορά τους επαγγελματίες, καθώς Γάλλοι δικηγόροι εμφανίζονται να ψάχνουν για απασχόληση στο Παρίσι από τις αρχές του χρόνου, εξ αιτίας της απόλυσης τους από προηγούμενη απασχόληση.

Η Ελλάδα με την Κύπρο την Σλοβακία, την Τσεχία και την Αυστρία αποτελούν την μοναδική εξαίρεση με θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης καθώς η μεν Ελλάδα και Κύπρος παρουσιάζουν 3. τις εκατόν, η Σλοβακία 2,7 τις εκατόν, η Τσεχία 1 τις εκατόν και η Αυστρία 0,5 τις εκατόν.

Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.

Ύστερα από διαβουλεύσεις και πολιτικού μαραθώνιους ημερών, το Αμερικανικό κογκρέσο ενέκρινε τελικά το πακέτο υποστήριξης της αμερικανικής οικονομίας. Το πακέτο αυτό είναι ύψους 787 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Το πακέτο του Αμερικανού προέδρου περιλαμβάνει σχεδιασμούς για την μεγαλύτερη δημόσια δαπάνη που έγινε ποτέ στην Αμερικανική ιστορία, σηματοδότησε μια σημαντική νίκη του νέου προέδρου στο Κογκρέσο. Σύμφωνα με την ομιλία του Προέδρου η απόφαση πρόκειται να επικυρωθεί αμέσως.

“Θα το υπογράψω ώστε να αποκτήσει ισχύ νόμου σύντομα και θα αρχίσουμε να κάνουμε άμεσες επενδύσεις που είναι αναγκαίες για να επανέλθει ο κόσμος στην εργασία του”, τόνισε ο Πρόεδρος στην βδομαδιάτικη ραδιοφωνική ομιλία του.

Θα πρέπει να τονισθεί ότι η έγκριση του νομοσχεδίου δεν έτυχε διακομματικής υποστήριξης, όπως έλπιζε ο Πρόεδρος.  Βασική πολιτική πηγή του σχεδίου υπήρξαν οι Δημοκρατικοί και στα δύο σώματα του Αμερικανικού πολιτικού συστήματος. Στη Βουλή των αντιπροσώπων (Κογκρέσο), το νομοσχέδιο εγκρίθηκε με 246 ψήφους των δημοκρατικών έναντι 183 των Συντηρητικών. Στη Γερουσία ψήφισαν για αυτό 60 Γερουσιαστές έναντι 38 των Ρεπουμπλικάνων, οι οποίοι αρνήθηκαν να συνεργασθούν με τον Πρόεδρο με την αστεία αιτιολογία ότι αυτό επικεντρώνεται στις δημόσιες δαπάνες και όχι σε φορολογικές απαλλαγές, οι οποίες κυρίως θα βοηθούσαν το μεγάλο κεφάλαιο. Η κυβέρνηση Ομπάμα θεωρεί ότι το “Πακέτο”, που αποτελείται από ένα μίγμα φορολογικών απαλλαγών και προγραμμάτων δημοσίων σπανών, θα  συμβάλει στην διαφύλαξη 3,5 θέσεων εργασίας για τα επόμενα δύο χρόνια και θα έχει σαν αποτέλεσμα την βελτίωση των τεχνικών υποδομών της χώρας, οι οποίες αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα εξ αιτίας του ότι είχαν παραμεληθεί από την προηγούμενη διοίκηση του Μπους ο οποίος είχε επικεντρώσει την προσοχή των δαπανών του στους πολέμους του Αφγανιστάν και του Ιράκ, σε βάρος των προγραμμάτων υγείας, παιδείας, κατασκευής δρόμων και γεφυρών και άλλες συναφείς και απαραίτητες υπηρεσίες.