“Αλέξανδρος
ο Μέγας”, μια μουσική δημιουργία
του συνθέτη Παναγιώτη
Καρούσου.
Του Θωμά Στεφ. Σάρα
Απόλυτη
επιτυχία παρουσίασε η καλλιτεχνική
εκδήλωση που διοργάνωσε το προεδρείο
της Παμμακεδονικής Ένωσης του Οντάριο
στο Τορόντο. Τα έσοδα από αυτήν
διετέθησαν εξ ολοκλήρου για την
χρηματική ενίσχυση του έργου της
ανέγερσης ναϋδρίου, αφιερωμένου στη
μνήμη των αδελφών Αγίων Κυρίλλου και
Μεθόδιου, των εκπολιτιστών των Σλάβων,
στην δεύτερη πτέρυγα του Ελληνικού
Γηροκομείου στην περιοχή του Σκάρμπορο,
γνωστού ως “Ελληνικό Σπίτι”.
Για
τους φίλους της Όπερας, η εκδήλωση
αποτέλεσε ένα ασυνήθιστο γεγονός, καθώς
ξεπέρασε τα γνωστά πλέον πλαίσια των
εθνοτοπικής μορφής εκδηλώσεων, και
δημιούργησε ένα νέο αίσθημα τέχνης στα
μέλη της ομογενειακής παροικίας που
θέλησαν να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία
της πιλοτικής αυτής παράστασης.
Το
έργο είναι πόνημα του ομογενούς
μουσικοσυνθέτη Παναγιώτη Καρούσου, ο
οποίος έχει την μόνιμη κατοικία του στο
Μόντρεαλ του Γαλλόφωνου Κεμπέκ,
αποτελεί δε ένα σπάνιο δημιούργημα του
είδους, τουλάχιστον για την παροικιακή
ομογένεια του Μόντρεαλ. Η ομογενειακή
παροικία του Τορόντο, ως γνωστόν, έχει να
επιδείξει δύο αξιόλογα μουσικά τάλαντα
στον τομέα της κλασικής μουσικής εκ των
οποίων ο ένας Χρήστος Χατζής, έχει
καταξιωθεί με αμπολές τιμητικές
διακρίσεις, το δε πόνημά του “Βυζάντιο”
έχει παρουσιαστεί κατ’ επανάληψη από
διάφορα εθνικά ιδρύματα και σε διάφορες
χώρες. Ένας δεύτερος, επίσης αξιόλογος
και αυτοδημιούργητος συνθέτης είναι ο
Στέφανος Καραμπέκος, δημιουργός της
νέας συμφωνικής ορχήστρας του Τορόντο, ο
οποίος πραγματικά εντυπωσιάζει με τις
υπέροχες παραστάσεις που διοργανώνει
κάθε δεύτερη χρονιά στο Τορόντο και
άλλες πόλεις του Καναδά.
Αντίθετα,
ωστόσο, από τους δύο αυτούς ομογενείς
συνθέτες,οι οποίοι ήλθαν στο Καναδά σε
σχετικά νεαρή ηλικία και με τα χρόνια
επιδόθηκαν στις σπουδές της τέχνης και
κυρίως της μουσικής, ο Παναγιώτης
Καρούσος, ήλθε στον Καναδά το 1990,
προκειμένου να συνεχίσει τις μουσικές
σπουδές στο Πανεπιστήμιο Μαγκίλ του
Μόντρεαλ. Από την άφιξη του στον Καναδά
και μέχρι σήμερα, ο νεαρός συνθέτης
έχει να επιδείξει την δημιουργία
ενός πραγματικά αξιόλογου μουσικού
έργου, το οποίο περιλαμβάνει συνθέσεις
με θέματα παρμένα από τους μύθους και
την καθημερινότητα της αρχαίας Ελλάδας,
και κυρίως της κλασικής.
Σύμφωνα
με το βιογραφικό του, ο νεαρός
καλότεχνης έχει να καυχηθεί για έργα που
συνέταξε για λογαριασμό της UNESCO, του
δήμου του Μόντρεαλ και άλλα τα οποία
τιμήθηκαν με διάφορες αναγνωρίσεις από
τις τρεις βαθμίδες της διοίκησης της
Κλαδικής ομοσπονδίας, της επαρχίας του
Κεμπέκ και της τοπικής αυτοδιοίκησης
του Μόντρεαλ, που θεωρείται ως το κέντρο
παραγωγής πολιτισμού του Καναδά.
Η
όπερα “Αλέξανδρος ο Μέγας”, δίκαια
τράβηξε την προσοχή της παροικίας, καθώς
κατόρθωσε να συγκεντρώσει
περισσότερους από πεντακόσιους
ομογενείς, στην αίθουσα των συναυλιών
του πολιτιστικού κέντρου της Κινέζικης
παροικίας του Τορόντο. Ομολογώ ότι το
έργο, αυτό καθ’ εαυτό, ήταν αξιόλογο,
πλην όμως κάτω από τις συγκεκριμένες
συνθήκες παρουσίασης του αδικήθηκε,
τόσο αυτό, όσο και ο συνθέτης του. Αρχικά
η αίθουσα που διοργανώθηκε ήταν τελείως
ακατάλληλη με σοβαρό παθητικό στην
ακουστική. Δεύτερο, οι εξωτερικές
ηχητικές εγκαταστάσεις, αποτέλεσαν ένα
δεύτερο σοβαρό πρόβλημα, λόγω του ότι
παρουσίασαν ελάχιστη απόδοση. Ο έλεγχος
του ήχου και φωτός θα μπορούσε απλώς να
χαρακτηρισθεί ως τεχνικά εμπορικός, ο
οποίος απέβλεπε στην εξοικονόμηση
μερικών δολαρίων για τους διοργανωτές.
Μολονότι οι διοργανωτές διαφήμισαν την
παράσταση ή και άφησαν να νοηθεί ότι θα
παρουσίαζαν όλο το έργο, στην
πραγματικότητα παρουσίασαν μια συλλογή
τεμαχίων, χωρίς σύνδεση και συσχετισμό
μουσικό, με αποτέλεσμα η όλη δομή της
παράστασης των 45 λεπτών της ώρας, να
δημιουργήσει ερωτηματικά και
αμφιβολίες γύρω από την παράσταση. Ένα
άλλο πρόβλημα υπήρξε εκείνο της ομάδας
των μουσικών της παραγωγής του έργου.
Αποτελείτο από νεαρούς
καλότεχνες, ήταν φτωχή σε όργανα,
τουλάχιστον ήταν έντονη η ελλιπής
παρουσία εγχόρδων, η δε παράσταση
παρουσίασε μια πραγματικά αστεία εικόνα
με την ομάδα των εκτελεστών του
φωνητικού τμήματος της όπερας. Σύμφωνα
δε με τους ισχυρισμούς του συνθέτη, ο
ίδιος δεν φέρει καμία ευθύνη για την
επιλογή των μουσικών και λοιπών
εκτελεστών της όπερας, δεδομένου ότι οι
διοργανωτές ήταν εκείνοι που έκανα την
επιλογή των τεμαχίων που πίστεψαν ότι
έπρεπε να παρουσιαστούν καθώς επίσης
και για λόγους οικονομίας προτίμησαν να
προσλάβουν καλότεχνες αμφιβόλων
φωνητικών δυνατοτήτων. Τέλος δεν έχω
καμία αμφιβολία ότι στην όλη δομή του
τμήματος της όπερας που παρουσιάσθηκε
υπήρξε έντονη η επιρροή του Βάγκνερ. Ο
βαρύς ρυθμός της δωρικής τεχνοτροπίας
του οποίου υπήρξε τόσο έντονη, ώστε να
κουράσει το ακροατήριο. Και ναι μεν το
έργο του Αλέξανδρου, κατά κύριο λόγο
εμφανίζεται ως πολεμικό, λόγω των
στρατιωτικών του εκστρατειών και
κατακτήσεων, πλην όμως δεν φαίνεται να
υπήρξε στην εκτέλεση του έργου ούτε ένα
σημείο αναφοράς στο εκπολιτιστικό του
έργο. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, είναι
λυπηρό το ότι η παρουσίαση της Όπερας
στο Τορόντο, κάθε άλλο παρά θα μπορούσε
να χαρακτηρισθεί ότι αποτέλεσε κάποιο
καλλιτεχνικό γεγονός το οποίο εξύψωσε
το πνεύμα και ικανοποίησε το αισθητήριο
της τέχνης εκείνων που θέλησαν να
τιμήσουν τον νεαρό καλλιτέχνη και το
έργο του.
Τόσο
στο παρελθόν, όσο και πρόσφατα, πάντοτε
βρεθήκαμε δίπλα στον Παναγιώτη Καρούσο,
τον οποίο προβάλαμε κατά δύναμη, για τις
παραστάσεις του στο Μόντρεάλ, στην Νέα
Υόρκη, στην Ουάσιγκτον και οπουδήποτε
αλλού παρουσίασε τις δημιουργίες του.
Δυστυχώς σήμερα είμαστε υποχρεωμένοι να
διαφωνήσουμε μαζί του, για τον τρόπο με
τον οποίο εκποιεί την τέχνη του και
μειώνει την καλλιτεχνική του
δημιουργικότητα με την αποδοχή όρων και
οικονομικών συμφωνιών οι οποίες
υποβαθμίζουν το όλο πνευματικό του
δημιούργημα. Είναι δε αστείο το γεγονός
ότι με το κλείσιμο της μονόπρακτης
παρουσίασης, επιδόθηκε στην απονομή
μεταλλίων, τόσο στον εαυτό του, όσο και
σε εκείνους που διοργάνωσαν την
εκδήλωση. Μια ενέργεια η οποία
δημιούργησε δίκαια ερωτηματικά για τους
λόγους και τις αιτίες αυτής της
αυτοαναγνώρισης.
