Πόλεμος δίχως νόημα

Του Θωμά Στεφ. Σάρα

            Αμηχανία και σκεπτικισμός αρχίζει να αναφαίνεται στα λόγια και τις δηλώσεις των ηγετών της διεθνούς κοινότητας, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιμένει στα σχέδιά του για «ξεκαθάρισμα» λογαριασμών με το Σαντάμ Χουσεϊν του Ιράκ.

    Πρόεδρος Μπούς: Ένας ατέλειωτος πόλεμος ενάντια στην τρομοκρατία  

            Η αρχική ευφορία, ο ενθουσιασμός και η υποχρέωση συμαπράστασης προς τον ηγέτη της υπερδύναμης άρχισε σιγά σιγά να πέφτει, όπως ακριβώς και ο κουρνιαχτός από τις βόμβες στο Αφγανιστάν. Η δημιουργία νέων πραγματικοτήτων κυρίως στον τομέα της οικονομίας και η αδυναμία των εμπολέμων να εντοπίσουν και συλλάβουν τον κύριο υπεύθυνο της τραγωδίας της 11ης Σεπτεμβρίου θα πρέπει να θεωρηθούν οι βασικοί λόγοι αυτής της αλλαγής.

            Οι συνθήκες, ωστόσο, και οι προϋποθέσεις συνέχισης αυτού του πολέμου, χωρίς αμφιβολία, έχουν αλλάξει τελείως. Μετά τη μερική επιτυχία των στρατιωτικών επιχειρήσεων στο Αφγανιστάν, οι οποίες κόστισαν ένα μεγάλο αριθμό σε απώλειες ζωής μεταξύ των αμάχων και την καταστροφή, οικονομική και κοινωνική, αυτής της χώρας, οι σύμμαχοι και κυρίως οι Ευρωπαίοι αρχίζουν να διερωτώνται για το πού πραγματικά τους οδηγεί η Ουάσιγκτον. Η διαφορά, ωστόσο, μεταξύ των ενδιαφερομένων πλευρών δημιουργείται από τις κοινωνικές και ιστορικές περιστάσεις και μόνον αυτές.

            Για τον Αμερικανό πρόεδρο και τη διοίκησή του ο ρόλος του Ιράκ, Ιράν και ορισμένων άλλων χωρών, που υποθάλπουν την τρομοκρατία, συνεχίζει να αποτελεί ένα σημαντικό ερώτημα τόσο για σήμερα όσο και και για το αύριο. Όχι και λίγοι από εκείνους που διαφωνούν με την πολιτική της Ουάσιγκτον, προσπαθούν να ερμηνεύσουν τη στρατηγική του προέδρου των ΗΠΑ σαν μια προσπάθεια διατήρησης της συμπάθειας των Αμερικανών ψηφοφόρων προς το έργο του, ώστε να κατορθώσει να την αξιοποιήσει μελλοντικά σε πολιτικές ψήφους προς όφελος του ιδίου και του κόμματος των Ρεπουμπλικάνων.

            Στην τελευταία – πρόσφατη – ομιλία του προς το σώμα των δύο νομοθετικών σωμάτων της αμερικανικής ομοσπονδίας ο πρόεδρος έδωσε ένα μήνυμα αποφασιστικότητας για την τιμωρία των ενόχων της δολοφονίας χιλιάδων πολιτών της Νέας Υόρκης και της Ουάσιγκτον. Η ομιλία του προέδρου πραγματικά υπήρξε ένα αξιόλογο έργο, το δε νόημά της κατόρθωσε να συγκεντρώσει γύρω του τη θέληση, την εμπιστοσύνη και την υποστήριξη χιλιάδων Αμερικανών πολιτών.

            Οι τρεις στόχοι του προέδρου, όπως αυτοί ανακοινώθηκαν από τον ίδιο τον κ. Μπους, ήταν ο πόλεμος εναντίον της τρομοκρατίας, η διασφάλιση της ασφάλειας στο εσωτερικό της Αμερικής και, τέλος, η αναζωογόνηση της οικονομίας. Πολλοί Αμερικανοί πολίτες περίμεναν υπομονετικά να ακούσουν τα σχέδια του προέδρου για τις μελλοντικές του προθέσεις, ποιο θα είναι το επόμενο βήμα του στον αγώνα ενάντια στην τρομοκρατία σε χώρες άλλων ηπείρων.

            Ο ίδιος ο πρόεδρος, ωστόσο, θέλησε να αναφερθεί ονομαστικά στο Ιράκ, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα, τις οποίες χαρακτήρισε σαν «άξονα του κακού», ο οποίος απειλεί την Αμερική. Έφθασε μάλιστα στο σημείο να προειδοποιήσει τις τρεις χώρες ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν προτίθενται να παραμείνουν απαθείς παρατηρητές και να τις επιτρέψουν να δημιουργήσουν αποθέματα βιοχημικών όπλων καθώς και πυρηνικών.

            Αναφερόμενος στις προθέσεις του, ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε την πρόθεσή του να ζητήσει από το Κογκρέσο να αποδεχθεί τη μεγαλύτερη αύξηση των αμυντικών δαπανών της χώρας, των τελευταίων είκοσι ετών. Για τον κάθε ακροατή του προέδρου ήταν βέβαιο ότι η χώρα μετά το Αφγανιστάν προετοιμαζόταν για το επόμενο κτύπημά της.

            Ενώ, όμως, η αμερικανική διοίκηση εμφανίζεται αποφασισμένη για την επέκταση του πολέμου και σε άλλες χώρες, δεν φαίνεται να συμμερίζονται τις ίδιες ιδέες και αισθήματα οι φίλοι και σύμμαχοι των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ. Η αμερικανική διοίκηση ξεκάθαρα ζητά από τους φίλους της να υποστηρίξουν ομόφωνα την απόφαση των ΗΠΑ, μια απόφαση ωστόσο η οποία δεν φαίνεται να ικανοποιεί τα ενδιαφέροντα όλων και κυρίως της Τουρκίας, η οποία επιμένει στην ανάγκη αποφυγής πολεμικών εχθροπραξιών εναντίον του Ιράκ.

            Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της Άγκυρας, μια πιθανή διάσπαση του Ιράκ και η πιθανή ανεξαρτητοποίηση του Κουρδιστάν από νομαρχία του Ιράκ θα έχει σαν αποτέλεσμα τη διάσπαση της Τουρκίας, στα εδάφη της οποίας ζουν περί τα δώδεκα εκατομμύρια Κούρδοι. Βέβαια ο πρόεδρος των ΗΠΑ αφήνει να διαφανεί ότι μοναδικό μέλημά του αποτελεί η απομάκρυνση του Σαντάμ Χουσεϊν και της στρατιωτικής χούντας, που κυβερνά τη χώρα.

            Στα σχέδια αυτά, όμως, της αμερικανικής διοίκησης αρχίζει να δημιουργείται μια αντιπολιτευτική διπλωματική κίνηση από πλευάς των ευρωπαϊκών συμμάχων της Ρωσίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και, τέλος, του Καναδά και του αραβικού κόσμου. Είναι βέβαιο ότι τόσο η Ευρώπη όσο και οι αραβικές χώρες προσπαθούν να αποφύγουν τη δημιουργία καταστάσεων, οι οποίες θα μπορούσαν να επιφέρουν κοινωνικές αλλαγές και διοικητικές ανακατατάξεις μέσα στα σύνορά τους.

            Απαντώντας σ’ αυτή την κριτική, ο αντιπρόεδρος της διοίκησης Μπους, Ντικ Τσένι, ξεκαθάρισε απόλυτα τις σκέψεις της διοίκησής του, τονίζοντας ότι οι ΗΠΑ είναι προετοιμασμένες και αποφασισμένες να χρησιμοποιήσουν όλη τη δύναμή τους για να σταματήσουν τον πρόεδρο του Ιράκ και να τον αποτρέψουν από το να συνεχίσει την παραγωγή όπλων μαζικής καταστροφής. Σύμφωνα με τον κ. Τσένι, η Ουάσιγκτον ανέμενε τη βοήθεια και την υποστήριξη των συμμάχων της σε μια παρόμοια περίπτωση.

            Αναφερόμενος στο Ιράκ και στο Ιράν, ο ομιλητής δήλωσε ότι αποτελούν επικίνδυνους αντιπάλους και ότι η Ουάσιγκτον είχε υποχρέωση να διαπλατύνει τις επιχειρήσεις της ενάντια στην τρομοκρατία. Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι η αμερικανική διοίκηση δεν πρόκειται να αποθαρρυνθεί από την κριτική της διεθνούς οικογένειας, ότι η διοίκηση του κ. Μπους εύκολα χρησιμοποιούσε βία, καθώς και έπαιρνε μονομερείς αποφάσεις.

            «Η Αμερική έχει φίλους και συμμάχους σ’ αυτή της την προσπάθεια, πλην όμως μόνον εμείς έχουμε τη δυνατότητα της ηγεσίας», δήλωσε ο αντιπρόεδρος, αναφερόμενος στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας.

            Μιλώντας στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων, ο ομιλητής τόνισε τη διάθεση του προέδρου να ρυθμίσει αυτή την κατάσταση και να ασκήσει πίεση, προκειμένου να σταματήσει το Ιράν, το Ιράκ και τη Βόρεια Κορέα από τη δημιουργία και εναποθήκευση όπλων μαζικής καταστροφής.

            Παρ’ όλ’ αυτά, την εβδομάδα αυτή οι σύμμαχοι των ΗΠΑ εμφανίστηκαν δυσαρεστημένοι από τη σκληρή γλώσσα της αμερικανικής διοίκησης. Μεταξύ εκείνων, που πραγματικά έδειξαν δυσαρεστημένοι, είναι και ο Ρώσος πρόεδρος, Πούτιν, καθώς και ο Ζαν Κρετιέν, πρωθυπουργός του Καναδά. Ωστόσο, είναι βέβαιο ότι στις εβδομάδες που ακολουθούν η διοίκηση του κ. Μπους δεν πρόκειται να υποχωρήσει από τους στόχους και τις προθέσεις της, προκειμένου να διασφαλίσει την ασφάλεια των Αμερικανών. Το μόνο πρόβλημα που δημιουργείται, ωστόσο, είναι εκείνο της μεγάλης πιθανότητας ομάδων στον αραβικό κόσμο με απρόβλεπτες συνέπειες και για συμφέροντα αυτής της ίδιας της Αμερικής.