Ελληνοαλβανικές
ισορροπίες
Του Φάνη
Μαλκίδη To
χθές
Στο
«συνέδριο» του ΠΑΣΟΚ ο μοναδικός
αρχηγός κράτους, εκτός του Αραφάτ που
παραβρέθηκε και χαιρέτισε τις «εργασίες»
του ήταν ο πρωθυπουργός της Αλβανίας,
Ιλίρ Μέτα, τρεις μήνες μετά την
επανεκλογή του. Εκεί εξέφρασε την
ικανοποίησή του για τη βελτίωση των
σχέσεων της χώρας του με την Ελλάδα και,
αναφερόμενος στην ελληνική μειονότητα
στην Αλβανία, τόνισε ότι αποτελεί «σημαντικό
μέρος των νέων προτύπων για περαιτέρω
εκδημοκρατισμό και εξευρωπαϊσμό της».
Με αφορμή την τρομοκρατική επίθεση κατά
των ΗΠΑ, ο Μέτα υποσχέθηκε στενή
συνεργασία με την Ελλάδα, «προκειμένου
να κλείσουμε την πόρτα σε τέτοια
φαινόμενα», επισήμανε
ότι «η πολιτική μας στις
περιφερειακές υποθέσεις πάντα είχε
μηνύματα ειρήνης, φιλίας και
συνεργασίας» και μετέφερε την απόφαση
της κυβέρνησής του να πατάξει το
οργανωμένο έγκλημα, ανακοινώνοντας την
ίδρυση «Περιφερειακού Κέντρου κατά της
διακίνησης ναρκωτικών» (Κέντρο που
τελικά δημιουργήθηκε με ελληνικές και
ιταλικές δαπάνες στην Αυλώνα).
Σε
διάλειμμα του «συνεδρίου»,
ο Κ. Σημίτης συζήτησε με τον Ιλίρ
Μέτα για θέματα που αφορούν τις διμερείς
σχέσεις και ειδικότερα για τον
περιορισμό της λαθρομετανάστευσης, τη
συνεργασία των δύο χωρών για την πάταξη
του οργανωμένου εγκλήματος καθώς και τη
διαδικασία νομιμοποίησης των Αλβανών. Επιστρέφοντας
στα Τίρανα, ο Μέτα βρέθηκε αντιμέτωπος
με την ίδια κατάσταση που έχει
δημιουργηθεί και ενταθεί μετά τις
εκλογές για το κοινοβούλιο εντός του
Σοσιαλιστικού κόμματος. Ο Φατός Νάνο, ο
άλλος εκλεκτός του ΠΑΣΟΚ, βρίσκεται σε
αντιπαράθεση με τον Ιλίρ Μέτα, τον οποίο
καταγγέλλει για διαφθορά και
ανικανότητα να κυβερνήσει, ζήτημα
αμφισβήτησης που θέτεται από τον πρώην
έγκλειστο των φυλακών επί Μπερίσα, ως
προοίμιο της στάσης του που πρέπει να
κρατήσει για τις προεδρικές εκλογές. Οι
κατηγορίες του Νάνο για την κυβέρνηση
του Σοσιαλιστικού Κόμματος (Σ.Κ.), στο
οποίο προεδρεύει(!), είχαν σαν στόχο
εκτός από το Μέτα και αρκετούς υπουργούς,
γεγονός που ανάγκασε αρκετούς να
απομακρυνθούν. Την παραίτησή τους μέχρι
τώρα έχουν υποβάλλει ο υπουργός Εθνικής
Οικονομίας και Ιδιωτικοποιήσεων,
Μουσταφά Μούτσι, ο υπουργός Γεωργίας,
Αρμπέν Τούκα, ο ελληνόφωνος(…) υπουργός
Οικονομικών, Αναστάς Αγγέλι, που
κατηγορήθηκαν από το Νάνο για διαφθορά
και παράνομες οικονομικές
δραστηριότητες, ενώ εκκρεμεί και
κατηγορία και κατά του πρώην υπουργού
Άμυνας, Λ. Χαινταράγκα, και νυν
υφυπουργού για την Ευρώπη, για «μίζα» σε
προμήθειες ρυζιού και υποδημάτων του
αλβανικού στρατού… Συνήθως οι
παραιτήσεις γίνονταν απαιτητές από το
Νάνο σε συνεδριάσεις του Σοσιαλιστικού
Κόμματος, που οι κατηγορίες
αλληλοεκτοξεύονται. Για παράδειγμα ο
Σπαρτάχ Μπράχο, ανώτατο στέλεχος των
Σοσιαλιστών, κατηγόρησε τον Φατός Νάνο
ότι έχει σκοτώσει σε τροχαίο κοντά στο
Δυρράχιο έναν πολίτη, γεγονός όμως που
είχε κρατηθεί μυστικό ως σήμερα. Ο Νάνο
είχε κατηγορήσει το Μπράχο ως
εμπλεκόμενο σε μια ύποπτη υπόθεση
ιδιωτικοποιήσεων. Ο πρόεδρος του
κόμματος κατηγορεί τον πρωθυπουργό ότι
η κυβέρνησή του έχει εμπλακεί σε
σκάνδαλα διαφθοράς. Οι υποστηρικτές
του Μέτα κατηγορούν το Νάνο για τους
αυταρχικούς του τρόπους και την
εκστρατεία κατά της κυβέρνησης και η
αντιπαράθεση συνεχίζεται. Το
σήμερα Ο
Ιλίρ Μέτα, εν μέσω αντιπαραθέσεων και
κατηγοριών επισκέπτεται την Αθήνα στις
26 Ιανουαρίου. Ο Κ. Σημίτης, συζητώντας με
τον Ιλίρ Μέτα, τον διαβεβαίωσε ότι η
Ελλάδα θα βοηθήσει την Αλβανία στην
αντιμετώπιση του σοβαρού ενεργειακού
προβλήματος που αντιμετωπίζει η χώρα
και είχε σαν συνέπεια τα νοικοκυριά και
οι επιχειρήσεις να έχουν από 3 έως 6 ώρες
ηλεκτρικό το 24ωρο. Ο Κ. Σημίτης επισήμανε
ότι η Ελλάδα χορήγησε ήδη ηλεκτρική
ενέργεια 100 μεγαβάτ στη γειτονική χώρα
κατά την περίοδο της τελευταίας
κακοκαιρίας, ενώ παράλληλα συμφωνήθηκε
να πραγματοποιηθεί συνάντηση
εμπειρογνωμόνων, που θα εξετάσουν
τρόπους αξιοποίησης των υδάτων του Αώου
ποταμού. Στη
συνάντηση Σημίτη – Μέτα συζητήθηκαν
επίσης οι εξελίξεις στα Βαλκάνια, το
σχέδιο για την οικονομική ανασυγκρότηση
των Βαλκανίων, οι ελληνικές επενδύσεις
στην Αλβανία1, το ζήτημα των
Αλβανών λαθρομεταναστών στην Ελλάδα και
τα προβλήματα της ελληνικής μειονότητας
στην Αλβανία. Για το θέμα των Αλβανών
λαθρομεταναστών στην Ελλάδα ο Κ. Σημίτης
επισήμανε ότι είναι ανοιχτό το ζήτημα
της κοινωνικής ασφάλισής τους και των
σχετικών συνεννοήσεων μεταξύ των
αρμόδιων ελληνικών και αλβανικών αρχών. Αναφορικά
με τα θέματα δημόσιας τάξης και
ασφάλειας επισήμανε ότι έχει γίνει
πρόοδος στη συνεργασία Ελλάδας και
Αλβανίας για την καταπολέμηση του
οργανωμένου εγκλήματος, ενώ τόνισε
σύμφωνα με το επίσημο ανακοινωθέν την
ανάγκη εντατικής προσπάθειας στα σύνορα
για τον περιορισμό των λαθρομεταναστών,
ώστε να υλοποιηθούν οι διμερείς
συμφωνίες για την απασχόληση. Σχετικά
με τις επενδύσεις ειπώθηκε ότι έχουν
αυξηθεί σημαντικά, η Ελλάδα είναι η χώρα
που έχει πραγματοποιήσει τις
περισσότερες επενδύσεις στην Αλβανία.
Υπάρχουν πάντα προβλήματα, αλλά ακριβώς
αυτή η συνεργασία μας βοηθά να
ξεπερασθούν αυτά τα προβλήματα. Σε
ό,τι αφορά τα ζητήματα της ελληνικής
μειονότητας στην Αλβανία εξετάστηκαν τα
προβλήματα της μειονότητας και θέματα
εκπαίδευσής της. Από
την πλευρά του ο Ι. Μέτα ευχαρίστησε τον
Κ. Σημίτη για την κατανόηση, που επέδειξε
σε όλα τα θέματα που συζήτησαν, και
επισήμανε ότι οι ελληνοαλβανικές
σχέσεις γνώρισαν σταθερή ανάπτυξη,
προσθέτοντας ότι η Ελλάδα στήριξε
ενεργά την πορεία σταθεροποίησης στην
Αλβανία αλλά και την πορεία προσέγγισης
της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Για τους Έλληνες που ζουν στην
Αλβανία, ο Ι. Μέτα είπε ότι "δεν
υπεισήλθαμε σε εδικά θέματα, αλλά εκείνο
που ενδιαφέρει είναι να σημειώνεται μια
πρόοδος σε σχέση με την υπεράσπιση ή την
άσκηση των δικαίων και δικαιωμάτων κάθε
μειονότητας, άρα και της ελληνικής
μειονότητας στην Αλβανία. Η αντιμετώπιση της ελληνικής
μειονότητας είναι σημαντικός
δείκτης του εκδημοκρατισμού της χώρας
μας και εξευρωπαϊσμού στην Αλβανίας".
Την
επαύριον της συνάντησης στην Αθήνα ο
Μέτα βρέθηκε στο στόχαστρο του Νάνο αλλά
και του Μπερίσα, ο οποίος το ίδιο χρονικό
διάστημα βρέθηκε στις Βρυξέλλες σε
συνάντηση των αντιπολιτευόμενων
κομμάτων στη Βουλή, με την επιτροπή με
την επιτροπή εξωτερικών υποθέσεων του
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ο Μέτα θα παραιτηθεί σε λίγες ώρες
μετά το ταξίδι του στην ελληνική
πρωτεύουσα και λίγο πριν
οριστικοποιηθεί η επίσκεψή του στην
Τουρκία. Στις
πρώτες του δηλώσεις ο Μέτα υποστήριξε
ότι εξαναγκάσθηκε σε παραίτηση λόγω των
συνεχιζόμενων πιέσεων και των ανήθικων
κατηγοριών τόσο από τον Φάτος Νάνο όσο
και από ανώτατα στελέχη του ΣΚ τα οποία
εμπόδιζαν το κυβερνητικό έργο, ενώ
χαρακτήρισε τον Φάτος Νάνο και τους
υποστηρικτές του «καμικάζι του ΣΚ», που
«μποϋκοτάρουν το ίδιο τους το κόμμα και
τη Βουλή, υπονομεύουν τη σταθερότητα και
τη διακυβέρνηση της χώρας». Ο Φατός Νάνο
μιλώντας στη «Φωνή της Αμερικής»,
ήλωσε ότι «ποτέ δεν έθεσα τα
προσωπικό συμφέρον πάνω από τα
συμφέροντα του κόμματος», και πρόσθεσε
ότι ως πρόεδρος του ΣΚ θα συμβάλει στη
συγκρότηση μιας κυβέρνησης, η οποία θα
εξασφαλίσει τη σταθερότητα της χώρας,
των θεσμών, ώστε να τεθεί τέρμα στις
θεσμικές κρίσεις στην Αλβανία. Ο
επίτιμος πρόεδρος του Κόμματος Ένωσης
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΚΕΑΔ) που
στηρίζεται από την Ομόνοια Β. Μέλος,
σχολιάζοντας την παραίτηση του Ιλίρ
Μέτα, επισήμανε ότι καταδεικνύει την
κρίση που διέρχεται το ΣΚ ωστόσο,
πρόσθεσε ότι «πρόκειται για μια απόφαση
που αποδεικνύει την πολιτική
υπευθυνότητα του Μέτα». Ο Μέλος κάλεσε
το ΣΚ να ξεκαθαρίσει τη θέση του σε ό,τι
αφορά τη συνεργασία του με τους
συμμάχους του, ενώ εξέφρασε την εκτίμηση
ότι μετά την παραίτηση Μέτα «υπάρχουν
μεγαλύτερες πιθανότητες για το
σχηματισμό κυβέρνησης ευρείας αποδοχής».
Αντικαταστάτες
του Μέτα, ο οποίος δέχθηκε ισχυρές
πιέσεις για να είναι εκ νέου υποψήφιος,
από τους 40 από τους 76 συνολικά βουλευτές
του Σ.Κ, ήταν ο
υπουργός Δημόσιας Τάξης, Ιλίρ Γκιόνι,
η υπουργός Οικονομικής Συνεργασίας και
Εμπορίου, Ερμελίντα Μέξι, ο πρώην
πρωθυπουργό και νυν υπουργός Άμυνας,
Παντελή Μάικο, ο πρώην αντιπρόεδρος της
κυβέρνησης, Καστριότ Ισλάμι, ο υπουργός
Παιδείας, Μπεν Μπλούσι, ο διοικητής της
Κεντρικής Τράπεζας Σκελκίμ Τσάνι,
ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής
ομάδας του Σ.Κ., Αρμπέν Μάλαϊ. Τελικά
στις 6 Φεβρουαρίου ο
Παντελή Μάικο εκλέχτηκε
πρωθυπουργός της χώρας κατά τη
συνεδρίαση της Γενικής Διευθυντικής
Επιτροπής του κυβερνώντος
Σοσιαλιστικού Κόμματος. Νωρίτερα
απέσυρε την υποψηφιότητά του ο τρίτος
υποψήφιος για τη θέση του πρωθυπουργού
Καστριότ Ισλάμι (πρώην πρόεδρος της
Βουλής και αντιπρόεδρος στην κυβέρνηση
Νάνο τη διετία 1997-98). Από τα 112 μέλη της
Γενικής Διευθυντικής Επιτροπής στην
ψηφοφορία συμμετείχαν 107. Ο Μάικο έλαβε 65
ψήφους και η Ερμελίντα Μέξι, υπουργός
Οικονομικής Συνεργασίας και Εμπορίου 37.
Πέντε ψηφοδέλτια βρέθηκαν άκυρα. Ο
Μάικο γεννήθηκε το 1968 στην πολιτική
σκηνή στο φοιτητικό κίνημα του 1990
μετέχοντας στις διαδηλώσεις του
Δεκεμβρίου. Ήταν μέλος της
αντιπροσωπείας των φοιτητών που
συνάντησε τον τότε πρόεδρο Ραμίζ Αλία
ζητώντας του την καθιέρωση του
πολυκομματισμού. Το 1991 ήταν ένας από
τους πρωτεργάτες της ίδρυσης της
Νεολαίας του Σοσιαλιστικού Κόμματος,
πρόεδρος της οποίας ήταν μέχρι το 1995.
Εκλέγεται βουλευτής από το 1992, το 1996
έγινε ο πιο θερμός υποστηρικτής του
υπομνήματος του φυλακισμένου τότε ηγέτη
του Σοσιαλιστικού Κόμματος, Φατός Νάνο,
για αλλαγές στο πρόγραμμα και στην
ηγεσία του κόμματος. Μετά την επικράτηση
των προτάσεων Νάνο εκλέχτηκε γραμματέας
Δημοσίων Σχέσεων του Σοσιαλιστικού
Κόμματος, ενώ τον Ιούλιο του 1997, με την
εκλογή του τότε Γενικού Γραμματέα του
Σοσιαλιστικού Κόμματος, Ρετζέπ Μεϊντάνι,
στο αξίωμα του προέδρου της Δημοκρατίας,
ο ίδιος εκλέχτηκε γενικός γραμματέας
του Σοσιαλιστικού Κόμματος και
ταυτόχρονα αρχηγός της
Κοινοβουλευτικής Ομάδας του κόμματός
του θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι τον
Ιούνιο του 2001.
Στην πρώτη δήλωσή
του μετά την εκλογή του ο Μάικο εξέφρασε
την ευγνωμοσύνη του σε όλα τα μέλη της
Γενικής Διευθυντικής Επιτροπής και
υποσχέθηκε ότι από τη θέση του
πρωθυπουργού θα επιδιώξει την
οικονομική ανάπτυξη της χώρας και την
ενσωμάτωσή της στις ευρωατλαντικές
δομές. Μια
ημέρα μετά την παραίτηση του Μέτα
πραγματοποιήθηκε διήμερη επίσκεψη
πολυμελούς αντιπροσωπείας της DAC (Επιτροπή
Αναπτυξιακής Βοήθειας του OΟΣΑ), η οποία
ενημερώνεται για τις δράσεις που έχει
αναλάβει να υλοποιήσει η ελληνική
πλευρά στο πλαίσιο της αναπτυξιακής
βοήθειας που παρέχει στην Αλβανία. Η
αντιπροσωπεία αποτελούνταν
από υψηλόβαθμα στελέχη του OΟΣΑ και
στελέχη του υπουργείων Εξωτερικών και
Εθνικής Οικονομίας της Ελλάδας.
Η Αλβανία βρίσκεται στην πρώτη θέση
μεταξύ των χωρών στις οποίες η Ελλάδα
προσφέρει αναπτυξιακή βοήθεια, που
κατευθύνεται στους τομείς των
κοινωνικών υποδομών (νοσοκομεία,
σχολεία κλπ), της υγείας, της παιδείας,
της τεχνικής κατάρτισης, στήριξης του
προϋπολογισμού, καθώς και της ανάπτυξης
της επιχειρηματικότητας και της
ανθρωπιστικής βοήθειας. Tο
συνολικό ποσό της ελληνικής
αναπτυξιακής βοήθειας που έχει
απορροφηθεί από την Αλβανία για την
περίοδο 1997-2001 ανέρχεται περίπου στα 80
εκατ. δολάρια, ενώ μένει αδιάθετο ένα ποσό της
τάξεως των 40 εκατ. δολαρίων.
|