ΕΥΡΩΠΗ ή ΚΟΣΜΟΣ
«Μαύρα σύννεφα» στη γειτονιά μας
Του Νικου Α. Τουλιου
Σύννεφα πολέμου συγκεντρώνονται εκ νέου πάνω από το Κόσοβο καθώς και τις γύρω περιοχές, αφού η κατάσταση κινδυνεύει να ξεφύγει από τον έλεγχο του ΝΑΤΟ, ενώ την ίδια στιγμή αλβανόφωνοι και Σέρβοι προετοιμάζονται για νέο γύρο αντιπαραθέσεων, όχι μόνο στην περιοχή της Μιτρόβιτσα, στο βόρειο Κόσοβο, αλλά και στη νότια Σερβία και ειδικότερα στη συνοριακή ζώνη Μπουγιάνοβατς – Πρεσέβου – Μεντβέντα – Ράιντσε – Βράνιε, όπου ένα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού είναι αλβανόφωνο, οι οποίοι τελευταία ριζοσπαστικοποιούνται στα πρότυπα του
U.C.K.Από την άλλη πλευρά, οι Σέρβοι παραβιάζουν τη ζώνη επιτήρησης, που είχε συμφωνηθεί τον περασμένο Ιούνιο μεταξύ
KFOR και γιουγκοσλαβικού στρατού και η οποία έχει βάθος 5 χιλιομ. στο εσωτερικό του σερβικού εδάφους. Στο μεταξύ για πρώτη φορά έχουν αρχίσει να εμφανίζονται κάποιες ένοπλες ομάδες των αλβανόφωνων στην περιοχή του Πρέσεβο και του Κρνατίντσε και αυτοαποκαλούνται Απελευθερωτικός Στρατός του Πρεσέβου-Μπουγιάνοβατς.Το ΝΑΤΟ παρακολουθεί και ανησυχεί ιδιαίτερα για τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή, γιατί σε ορισμένα σημεία του διασυνοριακού τομέα Κοσόβου-Πρεσέβου αλλά και Σερβίας-Μαυροβουνίου παρατηρούνται αποσταθεροποιητικές κινήσεις.
Ο γιουγκοσλαβικός στρατός, παρά την απώλεια του Κοσόβου, προχώρησε σε μια οριακή ανασύνταξη των δυνάμεων της 3ης Στρατιάς (στη Νις), τη διοίκηση της οποίας ανέλαβε ο σκληροπυρηνικός στρατηγός Λαζάρεβιτς, που είναι προσωπικός φίλος του Μιλόσεβιτς.
Ήδη μονάδες του 52ου Σώματος Στρατού της Πρίστινα, μετά την αποχώρηση από το Κόσοβο, έχουν αναπτυχθεί στις περιοχές Λέσκοβατς – Βράντε – Κρούσεβατς – Μπελαβότσε – Προκούπλιε και Μπουγιάνοβατς, ενώ ειδικές δυνάμεις του Σώματος αναπτύχθηκαν τελευταία στο Μιρότοβατς και Μπουστράνιε, γεγονός που προκάλεσε η μεταφορά στρατιωτικών μονάδων των Σκοπίων από το Κουμάνοβο και τη Λόπατε στο Σλούπκανε και την Κρίβα Παλάικα.
Ο αρχηγός της Ανώτατης Συμμαχικής Διοίκησης Ευρώπης, Αμερικανός στρατηγός Γουέσλι Κλαρκ, σε έγγραφό του υποστηρίζει ότι η δύναμη
KFOR, σε εφαρμογή της απόφασης 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ (σε αυτήν ανήκουν μονάδες από τα 19 κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ καθώς και από άλλα ευρωπαϊκά, μεσανατολικά κράτη και την Αργεντινή) , θα πρέπει να ενεργεί αποτρεπτικά και εντός της ζώνης των 5 χιλιομ. Ζήτησε, μάλιστα, όπως η KFOR αυξήσει την παρουσία της στα σύνορα Κοσόβου και Σερβίας, τα οποία από την πλευρά του Κοσόβου είναι στον υπό αμερικανικό έλεγχο χώρο με πρωτεύουσα την Γκλίνιανε. Αποτέλεσμα των εξελίξεων στην περιοχή των συνόρων ήταν να ενισχυθούν οι περιπολίες των Αμερικανών στις περιοχές Ντομπρτσάνε – Πάστινε και Ζάγκρα – Ντελεκάρε. Με τη θέση Κλαρκ συμφωνούν οι Βρετανοί, οι Ολλανδοί και ορισμένες μικρές χώρες της Συμμαχίας, ενώ οι Γάλλοι και οι Ιταλοί διαφωνούν με μια τέτοια προσέγγιση του διασυνοριακού χώρου, που αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα.Αξίζει να σημειωθεί ότι στο πρόσφατο Συμβούλιο Πρέσβεων (
NAC) ο Γάλλος μόνιμος αντιπρόσωπος στο ΝΑΤΟ επέκρινε τη Συμμαχία για εμπλοκή υπέρ των αλβανοφώνων, οι οποίοι – κατά τη γνώμη του – ευθύνονται για την κατάσταση στη Μιτρόβιτσα και στα σύνορα Κοσόβου – Πρεσέβου.Στη Μιτρόβιτσα
Πάντως, στη Μιτρόβιτσα, στο βόρειο τμήμα της πόλης, οι Σέρβοι έχουν αντικαταστήσει τον τοπικό πληθυσμό με περίπου 2.200 στατιωτικούς και παραστρατιωτικούς, που ήρθαν κρυφά εκεί μέσω των διόδων της οροσειράς Κόπασνικ από τις στρατιωτικές μονάδες του Μπλάτσε και της Κουρσούμλια, ενώ άνδρες της 72ης Ταξιαρχίας Ειδικών Δυνάμεων του σερβικού στρατού έχουν διεισδύσει στις περιοχές βορείως του ποταμού Ιμπάρ καθώς και στις πόλεις Μπαϊγκόρα, Στάρι Τρεγκ και στα μεταλλωρυχεία της Τρέπτσε (όπου υπάρχει και έντονο ελληνικό επιχειρηματικό ενδιαφέρον).
Η διείσδυση των Σέρβων στη Μιτρόβιτσα προκάλεσε την από μέρους της
KFOR πραγματοποίηση της επιχείρησης «ΙΜΠΑΠ» για τον εντοπισμό όπλων και πυρομαχικών στο υπό σερβικό έλεγχο βόρειο τμήμα της πόλης. Οι αλβανόφωνοι, που πριν από τη ΝΑΤΟϊκή επέμβαση και τις σερβικές εκκαθαρίσεις ήταν 100.000, επιδιώκουν να επιστρέψουν στις εστίες τους, ενώ οι Σέρβοι επιθυμούν όπως η περιοχή αποτελέσει σερβικό θύλακο στο βόρειο Κόσοβο, με απώτερο σκοπό τον τεμαχισμό της περιοχής Μιτρόβιτσα – Παντούγιεβο στον αλβανικό και σερβικό τομέα.Η κατάσταση εκεί είναι έκρυθμη, ενώ υπάρχουν έντονοι προβληματισμοί για τις διαφορές απόψεων μεταξύ Αμερικανών και Ευρωπαίων για το μέλλον του Κοσόβου, ενώ δεν απομένουν παρά 45 ημέρες για να αναλάβει τη διοίκηση της
KFOR το Ευρωσώμα (Eurocorps), με επικεφαλής Ισπανό στρατηγό (Ορτούνα) και με επιτελείο 350 αξιωματικών, που θα μεταφερθούν από το Στρασβούργο στην Πρίστινα.Επιπλέον στη Μιτρόβιτσα ο
SACEUR στρατηγός Κλαρκ αλλά και ο διοικητής της KFOR, Γερμανός στρατηγός Κλάους Ράινχαρτ, υποστηρίζουν όπως η Συμμαχία στείλει μονάδες από αυτές που διαθέτει στο Κόσοβο (ως εκ τούτου και η Ελλάδα) να ενισχύσουν την περιοχή Μιτρόβιτσα – Ποντούγιεβο, πριν οι Σέρβοι ενδυναμώσουν τις θέσεις τους. Ήδη 14 χώρες του ΝΑΤΟ έχουν απαντήσει
καταφατικά στο αίτημα του Κλαρκ, ενώ αναμένονται
οι απαντήσει της Ελλάδας, της Πολωνίας (και
οι δύο είναι στον αμερικανικό τομέα), της
Τσεχίας και της Πορτογαλίας. Αυτό πρακτικά
για την Ελλάδα σημαίνει τη μεταφορά 200-250
ανδρών από τη βάση της ΕΛΛΥΚΟ στο Ουρόσεβατς
προς βορράν.
