ΚΥΠΡΟΣ

Φασιστική παρωδία

Του Θωμα Στεφ. Σαρα

Αρχισυντακτη

Χριστόφιας: Όχι στο ψευδοκράτος

Ο γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ, Δημήτρης Χριστόφιας, σε δηλώσεις που έκανε τόνισε ότι δεν θα πρέπει να προωθηθούν μέσω «των οποιωνδήποτε μέσων οι θέσεις του Τουρκοκύπριου ηγέτη, Ραούφ Ντενκτάς, και της Άγκυρας για άμεση ή έμμεση αναγνώριση του ψευδοκράτους».

Οι δηλώσεις αυτές έγιναν ύστερα από συνάντηση του ομιλητή με τον πρόεδρο Κληρίδη. Σύμφωνα με τις δηλώσεις, «η Άγκυρα και ο Ντενκτάς παραμένουν άτεγκτοι και απαράδεκτοι στις θέσεις τους».

Την ίδια μέρα ο Αμερικανός υφυπουργός Μαρκ Γκρόσμαν επανέλαβε το γνωστό μύθο της «προσήλωσης των ΗΠΑ σε μια διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία», την οποία χαρακτήρισε ως «πολύ ξεκάθαρη και ορθή θέση».

Τις δηλώσεις Γκρόσμαν χαιρέτισε πανηγυρικά ο Μιχάλης Παπαπέτρου, εκπρόσωπος-«ορντινάντσα» του Κληρίδη. Σύμφωνα με τον ομιλητή, ο πρόεδρος Κληρίδης παίρνει μέρος στις συνομιλίες «πολύ ισχυρός». Συμπλήρωσε δε ότι «υπάρχει μια γενική κατεύθυνση» παρά το γεγονός ότι εκφράστηκαν διαφορετικές απόψεις σε κάποια θέματα στη συνεδρία του Εθνικού Συμβουλίου. Παραδέχθηκε δε ότι τα μέλη του Συμβουλίου εκφράζουν «δυσφορία και διαφωνία για μια σειρά άρθρων, που βλέπουν το φως της δημοσιότητας στον ελληνικό τύπο τον τελευταίο καιρό, που άμεσα ή έμμεσα εισηγούνται λύση συνομοσπονδίας ή και δύο κρατών». Τόνισε δε ότι η θέση του πολιτικού κατεστημένου του νησιού «επαναβεβαιώθηκε και είναι σταθερά θέση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, όπως έχει χαραχθεί από κοινού και σε συνεργασία από τις κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου».

Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, στο νέο κύκλο συνομιλιών «άξονας των συζητήσεων θα ήταν το πολιτειακό σύστημα, δηλαδή η αλλαγή του από προεδρικό σε πρωθυπουργικό».

Τη διαβεβαίωση ότι «το Κυπριακό έχει προτεραιότητα έναντι των όποιων ελληνοτουρκικών σχέσεων» έδωσε ο υπουργός Άμυνας της Ελλάδας, Άκης Τσοχατζόπουλος, μιλώντας σε συνέδριο στη Λευκωσία.

Με παράλληλες δηλώσεις ο πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κώστας Σημίτης, τόνισε ότι η κυβέρνησή του «συνεχίζει να έχει την ίδια γραμμή με την κυπριακή».

Β΄ γύρος συνομιλιών

Σκοπός του δεύτερου γύρου των εκ του σύνεγγυς συνομιλιών θα είναι η εμβάθυνση επί τεσσάρων θεμάτων ουσίας: «Η κατανομή των εξουσιών, το εδαφικό, το περουσιακό και η ασφάλεια», σύμφωνα με τον πρόεδρο Κληρίδη.

Με δικές του δηλώσεις στη «Χουριέτ» ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, Ραούφ Ντενκτάς, τόνισε ότι βρίσκονται «πολύ κοντά σε λύση» και επανέλαβε τα περί «αναγνώρισης κυριαρχίας και ισοτιμίας» του βιλαετιού του.

Πριν, ωστόσο, αρχίσει ο δεύτερος γύρος των συνομιλιών, ο κ. Ανάν του ΟΗΕ «εξήγγειλε και γ΄ γύρο» εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα επιτευχθεί λύση μέχρι το τέλος του χρόνου.

Με δικές του δηλώσεις, ο Ραούφ Ντενκτάς επιβεβαίωσε τη θέση «αναγνώρισης δύο κρατών», για να υπάρξει λύση του Κυπριακού.

Μέσα από καταιγίδα αντικρουόμενων δηλώσεων ο κ. Ανάν τόνισε ότι όλα τα θέματα βρίσκονται στο τραπέζι και συζητούνται χωρίς προϋποθέσεις.

Ο Ραούφ Ντενκτάς από τη δική του πλευρά μίλησε για «ελπίδες προόδου και πραγματικότητες», υπονοώντας το στάτους κβο των κατεχομένων περιοχών. Σύμφωνα με τον ομιλητή, αναμενόταν «αναγνώριση του ψευδοκράτους», αναφέροντας προκλητικά ότι μόνο σ’ αυτή τη βάση μπορεί να επιτευχθεί λύση του Κυπριακού. Και συμπλήρωσε ότι «εάν οι Ελληνοκύπριοι δεν αποδεχθούν αυτές τις πραγματικότητες, τότε δεν μπορεί να επανενωθεί η Κύπρος».

Ο Ντενκτάς έφερε στο τραπέζι των συζητήσεων το θέμα της ισότητας των δύο κοινοτήτων, της κυριαρχίας ως συγκυριαρχίας, της αναγνώρισης του κράτους των Τουρκοκυπρίων, της άρσης του εμπάργκο εναντίον της «διοίκησης της δημοκρατίας του», της ενταξιακής πορείας ης Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και της μη αναγνώρισης του Κληρίδη ως της μόνης και νόμιμης κυβέρνησης ολόκληρης της Κύπρου.

Με αφορμή τις δηλώσεις Ντενκτάς και προκειμένου να αποτρέψει πολιτική ζημία εναντίον του από τις εντυπώσεις του κοινού, ο πρόεδρος Κληρίδης έκανε δημόσια δήλωση, με την οποία τόνιζε ότι η προσπάθεια αποβλέπει στην τροποποίηση του παρόντος συντάγματος και όχι στη δημιουργία νέου κράτους. Το κράτος αυτό θα πρέπει να έχει μία κυριαρχία και διεθνή προσωπικότητα και μία ιθαγένεια, και να απαρτίζεται από δύο πολιτικά ίσες κοινότητες (2/2/00).

Με δικές του δηλώσεις, Ο Ντενκτάς επέμεινε ότι η συζήτηση γίνεται για την αναγνώριση των κυριαρχικών δικαιωμάτων των Τουρκοκυπρίων στο βορρά.

Ήταν πλέον γνωστό ότι οι διαφορές των δύο πλευρών συνεχίζουν να «παραμένουν αναλλοίωτες». Εξαιτίας των διαπραττομένων, ο γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ, Δ. Χριστόφιας, κατήγγειλε ότι «συντελείται εκτροπή» του Κυπριακού από τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας».

Σχολιάζοντας, εξάλλου, τη γραπτή δήλωση Κληρίδη ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, επιτέθηκε με βαρείς χαρακτηρισμούς εναντίον του προέδρου Κληρίδη, τον οποίο κατηγόρησε για «υποκρισία, παραποίηση ιστορικών γεγονότων, διαστρέβλωση της πραγματικότητας» και κατήγγειλε «απόπειρα εκτροχιασμού» της προσπάθειας για επίλυση.

Κάνοντας τις δικές του εκτιμήσεις, ο πρόεδρος του κυπριακού κοινοβουλίου δήλωσε ότι δεν πρόκειται να γίνει τίποτα το θετικό για το Κυπριακό στη Γενεύη, και τόνισε ότι «για να γίνει κάτι μεταγενέστερα, χρειάζεται επανεξέταση της όλης στρατηγικής σε πρώτο στάδιο στη Λευκωσία και αργότερα με την ελληνική κυβέρνηση».

Σχολιάζοντας τα γεγονότα, η ημερήσια εφημερίδα «Σημερινή» αναφέρεται σε «τουρκική ομοβροντία» συνομοσπονδιακής αδιαλλαξίας, που στοχεύει στη διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αυτή είναι η απάντηση της Άγκυρας και του Ντενκτάς στην πολυδιαφημιζόμενη «ελληνοτουρκική φιλία»!

Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Ισμαϊλ Τζεμ, μιλώντας στην Αθήνα, αναφέρθηκε σε «μεταξύ μας διαφορές», τις οποίες δεν θα πρέπει να φοβόμαστε.

Άλλες πληροφορίες του «Φιλελεύθερου» αναφέρουν ότι «ζητούμε και 4 καντόνια».

Παράλληλα, με δικές του δηλώσεις, ο πρόεδρος Κληρίδης τόνισε ότι δεν μπορεί να είναι αισιόδοξος για το εάν θα υπάρξει λύση μετά τον τρίτο γύρο των συνομιλιών. Σε ερώτηση, εάν διαπιστώθηκε καμιά αλλαγή, ο κ. Κληρίδης απάντησε αρνητικά.

Δημοσίευμα της κυπριακής ημερήσιας εφημερίδας «Χαραυγή» ονομάζει «χρονοβόρες» τις συνομιλίες και ισχυρίζεται ότι «Αμερικανοβρετανοί μεθοδεύουν χρονοβόρες διαδικασίες στο Κυπριακό με στόχο να ασκήσουν εκβιαστικές πιέσεις στην πλευρά μας, όταν θα είμαστε στα πρόθυρα της ένταξης στην ΕΕ».

Από τη δική του πλευρά, ο υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου, Γιαννάκης Κασουλίδης, δήλωσε ότι «κανένα φως δεν εμφανίσθηκε μέχρι τώρα στην ουσία των συνομιλιών για το Κυπριακό στη Γενεύη, όπου οι θέσεις της κάθε πλευράς φάνηκαν να απέχουν μεταξύ τους». Ανησυχητικό, ωστόσο, είναι το γεγονός ότι ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Ντενκτάς δήλωσε ότι «από την πλευρά μας έχουμε κάνει καλή δουλειά, είμαστε ικανοποιημένοι με το τί έχουμε κάνει και προσβλέπουμε στον τρίτο γύρο».

Ο ειδικός σύμβουλος του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Αλβάρο ντε Σότο, δήλωσε ότι η διαδικασία «βρίσκεται στο σωστό δρόμο» και αναφέρθηκε στη βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, για να δημιουργηθεί «έδαφος για επίλυση του Κυπριακού».

Η πραγματικότητα, πάντως, φαίνεται να ήταν διαφορετική, καθώς οι ΗΠΑ από κοινού με τη Βρετανία άρχισαν να ασκούν πιέσεις στην Αθήνα και Λευκωσία για νέες υποχωρήσεις.

Λαϊκή αγανάκτηση

Θα πρέπει να αναφερθεί ότι εξαιτίας των γεγονότων ξέσπασε διαφωνία μεταξύ των μελών της ιεραρχίας της Εκκλησίας της Κύπρου.

Παράλληλα, η εφημερίδα «Μάχη» κατήγγειλε ότι «φουντώνει η αντίσταση στα στρώματα του κυπριακού Ελληνισμού ενάντια στη διζωνική ομοσπονδία, την οποία θεωρούν προθάλαμο της οριστικής διχοτόμησης της Κύπρου και του πλήρους αφελληνισμού της».

Η «Χαραυγή» από τη δική της πλευρά κατήγγειλε ότι «παραπλανούν βουλή και λαό» (10/2/00).

Από τη δική του πλευρά, ο πρόεδρος Κληρίδης ζήτησε από τον Ραούφ Ντενκτάς να αλλάξει στάση στο Κυπριακό, προκειμένου να εξευρεθεί λύση στο πρόβλημα. Δήλωσε ακόμη για «ενισχυμένο» τρίτο γύρο και έκανε αναφορά σε τέταρτο. Σύμφωνα με τον κ. Κληρίδη, «ο Ντενκτάς σε πρόσφατες δηλώσεις του είπε ότι χρειαζόμαστε χρόνο, αλλά ότι είναι

Ο Ραούφ Ντενκτάς συναντήθηκε στο Αμβούργο με το Γερμανό υπουργό Εξωτερικών, Γιόσκα Φίσερ. Είναι η πρώτη συνάντηση του Ντενκτάς με υψηλό Ευρωπαίο αξιωματούχο.

Ο δούρειος ίππος

Μετά την άδοξη λήξη του δεύτερου γύρου των συνομιλιών ο ξένος παράγοντας και κυρίως οι ΗΠΑ με τη Βρετανία άρχισαν να πιέζουν για την εφαρμογή μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο εθνικών κοινοτήτων του νησιού, ένα μέτρο το οποίο εφαρμόσθηκε με τόση επιτυχία στην Ελλάδα, ώστε πραγματικά να κατορθώσει να επιφέρει την αποδοχή της ιδέας πάνω στην κοινή γνώμη των Ελλήνων. Η μόνη διαφορά στην περίπτωση της Κύπρου είναι ότι, εάν αυτά εφαρμοστούν όπως και στην Αθήνα, το μέτρο πρόκειται να οδηγήσει αναγκαστικά σε αναγνώριση – ντε φάκτο – του ψευδοκράτους του Ντενκτάς.

Το γεγονός αυτό σχολίασε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Κύπρου. Με δικές του δηλώσεις, ο υπουργός Εξωτερικών Κύπρου, Γ. Κασουλίδης, τόνισε την εμμονή της τουρκικής πλευράς στις αδιάλλακτες θέσεις της και πρόσθεσε ότι δεν μπορεί να υπάρξει προοπτική για πρόοδο.

Η ημερήσια εφημερίδα «Πολίτης» αναφέρει ότι «Μοντέλο Βελγίου έρχεται τώρα στο τραπέζι».

Το Συμβούλιο Ασφαλείας (Σ.Α.) του ΟΗΕ δήλωσε ικανοποίηση για τη δέσμευση των μερών να συνεχιστεί η διαδικασία των συνομιλιών.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργού Εξωτερικών Ελλάδας, Γιώργου Παπανδρέου, «μετά το Ελσίνκι και τη σαφή αποσύνδεση της ένταξης της Κύπρου από την επίλυση… ενδυναμώνεται και η ίδια φωνή της Κυπριακής Δημοκρατίας στα διεθνή πλαίσια».

Το υπουργείο Εξωτερικών, πάντως, της Τουρκίας φάνηκε να διαφωνεί με τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών καθώς με δική του ανακοίνωση υποστηρίζει ότι «δεν υπάρχει κοινό έδαφος για έναρξη συνομιλιών με σκοπό την επίλυση του Κυπριακού».

Παράλληλα, ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Κύπρου στα Ηνωμένα Έθνη, Σώτος Ζακχαίος, κατήγγειλε τις παραβιάσεις του κυπριακού εναερίου χώρου και του

Με παράλληλες δηλώσεις ο πρόεδρος της Τουρκίας και ο πρωθυπουργός της χώρας αναφέρονται στην ύπαρξη «δύο κρατών» στην Κύπρο.

Σύμφωνα με δηλώσεις του προέδρου του ΑΚΕΛ, Δ. Χριστόφια, επιχειρείται μοίρασμα της διαφοράς, που χωρίζει τις δύο πλευρές στο Κυπριακό. Σύμφωνα με τον ομιλητή, κάτι τέτοιο «εμπεριέχει σοβαρότατους κινδύνους».

Στο προσκήνιο εμφανίστηκε για άλλη μια φορά ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών, Ρόμπιν Κουκ, ο οποίος έκφρασε την άποψη ότι «η ελεύθερη διακίνηση μεταξύ των ελεύθερων και των κατεχόμενων περιοχών της Κύπρου μπορεί να εφαρμοστεί μόνο με την ταυτόχρονη ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ». Με τη θέση αυτή διαφώνησε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Κύπρου, Μιχάλης Παπαπέτρου.

Ειδησεογραφία του τουρκικού πρακτορείου Ανατόλια αναφέρει ότι ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, Ραούφ Ντενκτάς, δήλωσε ότι «εάν η Ελλάδα και η Τουρκία συμφωνήσουν για τη δημιουργία συνομοσπονδίας στην Κύπρο, αυτή η κρατική υπόσταση θα έχει μια μόνο σημαία. Η σημαία, όμως, αυτή δεν θα πρέπει να έχει σχέση με τις αντίστοιχες ελληνική και τουρκική».

Σύμφωνα με την τουρκοκυπριακή εφημερίδα «Κιμπρίσλι», η νέα διοίκηση θα απαρτίζεται από δύο ανεξάρτητα κράτη και θα ονομάζεται «Ηνωμένες Πολιτείες της Κύπρου».

Μιλώντας σε συγκέντρωση Ελληνοκυπρίων του Λονδίνου, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, Θεόδωρος Πάγκαλος, δήλωσε ότι η Τουρκία θα παραμείνει στις απαράδεκτες θέσεις που υποστηρίζει ο Τούρκος πρωθυπουργός, Μπουλέντ Ετζεβίτ, ότι «το Κυπριακό λύθηκε το 1974». Για να υποχρεωθούν να αλλάξουν στάση, πρόσθεσε ο κ. Πάγκαλος,

Σύμφωνα με δημοσίευμα της ημερήσιας εφημερίδας «Μάχη», ο Ντενκτάς δήλωσε ξεκάθαρα ότι «είτε το θέλει είτε όχι ο Κληρίδης, δεν θα μπορέσει να αποφύγει τη συμφωνία που θα στηρίζεται στην αρχή των δύο κρατών».

Μια δεύτερη εφημερίδα, η «Αλήθεια», υποστηρίζει ότι στους επόμενους έξι μήνες θα υπάρξει ενδιάμεση συμφωνία.

Έγινε γνωστό ότι αποφασίστηκε να διορισθεί σύμβουλος του κυβερνητικού εκπροσώπου ο σύγαμπρός του, Λούης Ηγουμενίδης. Ο κ. Ηγουμενίδης έχει γνωστές απόψεις υπέρ ενός συνομοσπονδιακού χαρακτήρα κράτους.

Στις 3 Μαρτίου, για άλλη μια φορά ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας δήλωσε ότι μετά τις αποφάσεις του Ελσίνκι «η απρόσκοπτη πορεία ένταξης της Κύπρου στην ΕΕ ανοίγει νέες δυνατότητες ακόμη και στις λεπτομέρειες της τελικής επίλυσης του Κυπριακού».

Υπάρχουν έντονες φήμες για τη δημιουργία νέων κινήσεων με σχέδια επίλυσης του Κυπριακού. Γίνεται αναφορά για την ύπαρξη αμερικανοβρετανικού σχεδίου.

Νέα επίθεση εξαπέλυσε ο Ντενκτάς εναντίον των Ελληνοκυπρίων και κυρίως της Εκκλησίας με τις κατηγορίες της καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των Τουρκοκυπρίων. Σύμφωνα με τον ομιλητή, επί 75 ολόκληρα χρόνια οι Ελληνοκύπριοι προσπαθούν να μετατρέψουν την Κύπρο σε ελληνικό νησί. «Είμαστε αποφασισμένοι να υπερασπισθούμε την ελευθερία μας, την ανεξαρτησία μας, τα δικαιώματά μας και τα δικαιώματα της Τουρκίας», συμπλήρωσε ο ομιλητής.

Την ίδια μέρα ο ειδικός σύμβουλος του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για το Κυπριακό, Αλβάρο ντε Σότο, δήλωνε στην Κύπρο ότι κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο νησί θα συζητηθεί τώρα η ουσία του Κυπριακού.

Παράλληλα, ο πρόεδρος Κληρίδης δήλωσε ότι στόχος του είναι η μετεξέλιξη της Κυπριακής Δημοκρατίας σε ομόσπονδο, διζωνικό και δικοινοτικό κράτος με μια διεθνή προσωπικότητα, μια κυριαρχία και μια ιθαγένεια».

Είναι τα όνειρα ενός εντολολήπτη, ο οποίος άλλα διακηρύσσει και άλλα διαπραγματεύεται. Και ασφαλώς είναι η πιο κρίσιμη στιγμή για τον κυπριακό Ελληνισμό.